iΑρχικήiσελίδα

iΤαυτότητα

iΠεριεχόμενα

iΑρχείο

iRadio Αrtως

iExodως3

 

 

 

 

 

 

 

 
Aποστολές

ΑΙΓΥΠΤΟΣ - ΝΕΙΛΟΣ

Η χώρα του μεγάλου ποταμού...

...Στη χώρα Κεμέτ, ο Μεγάλος Ποταμός είναι ο θεός που την τρέφει με τη λάσπη του.
Και ο θεός είναι ο Νείλος...


ΚΕΙΜΕΝΟ: ΝΙΚΟΣ ΖΕΡΒΟΝΙΚΟΛΑΚΗΣ
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΜΑΡΙΑ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ

ΑΥΤΗ είναι η γη του Μεγάλου Ποταμού. Η χώρα Κεμέτ, που πριν από χιλιάδες χρόνια πήρε αυτό το όνομα (μαύρη γη), από το χρώμα της λάσπης που αποθέτει ο ποταμός στις όχθες του, για να καρπίζει αυτός ο τόπος, που τον περισφίγγει η έρημος από παντού.
Αναπλέοντας το Νείλο, τριάντα πέντε αιώνες μετά από τη χρυσή εποχή του Νέου Βασιλείου των Φαραώ της Αιγύπτου, είμαι σίγουρος ότι έχω ακόμη στα ρουθούνια μου τις ίδιες μυρωδιές, τον ίδιο αέρα, και σχεδόν τις ίδιες εικόνες.
Ένα κοπάδι νεροπούλια τινάζονται τρομαγμένα μέσα από τους καλαμιώνες και χάνονται στον ουρανό.
Μπορεί και να με ξεγελά η εικόνα αυτή που βλέπω, με το γαϊδουράκι δεμένο στο μαγκανοπήγαδο να στρέφει τον άξονα, για να βγει νερό.

Η ΑΙΓΥΠΤΟΣ παραμένει ένα μυστήριο, τυλιγμένη στην άμμο της ερήμου, φορτωμένη μύθους και φαντάσματα, όπως εκείνη η Κατάρα του Φαραώ στην Κοιλάδα των νεκρών ή πάλι, εκείνη η χρυσή κόμπρα, ο Ουραίος, στο μέτωπο του Φαραώ...
Αρκεί να κλείσεις τα μάτια, να παραδοθείς στα ρουθούνια και στ' αυτιά σου...
Είναι σαν να ακούω τη φωνή του ίδιου του Φαραώ Ραμσή Β΄ να απευθύνεται στους υπηκόους του, εκεί γύρω στο όγδοο έτος της βασιλείας του (1271π.Χ), όταν διέταξε να στήσουν στο Ναό του Καρνάκ, μια στήλη, με το παρακάτω κείμενο:
«...Ακούστε τι σας λέω. Να τα αγαθά που έχετε δικά σας. Η πραγματικότητα συμφωνεί με τα λόγια μου. Εγώ είμαι ο Ραμσής, που δημιουργώ και κάνω να ζουν οι γενιές. Τρόφιμα και ποτά είναι μπροστά σας και δεν έχετε τίποτε να επιθυμήσετε...
Γέμισα για σας τις αποθήκες με κάθε είδους πράγματα, ζυμαρικά, κρέας, γλυκά, για να σας θρέψω, πέδιλα, ρούχα, διάφορα αρώματα για να αλείφετε τα κεφάλια σας κάθε δέκα μέρες, για να είσαστε ντυμένοι όλο το χρόνο, για να φοράτε καθημερινά καλά υποδήματα στα πόδια σας, για να μην υπάρχει κανείς ανάμεσά σας, που να περνάει τη νύχτα του με το φόβο της δυστυχίας...



Διόρισα διαφόρων κατηγοριών ανθρώπους για να σας τρέφουν και στα χρόνια του λιμού ακόμη, ανθρώπους των βάλτων για να σας φέρνουν ψάρια και κυνήγι και άλλους ανθρώπους, όπως κηπουρούς, για να έχετε ό,τι σας χρειάζεται.
Έκτισα ένα κανατάδικο, που θα φτιάχνει τα κανάτια όπου θα κρυώνει το νερό σας, την εποχή του σεμού. Πλοία ταξιδεύουν για χάρη σας από το νότο στο βορρά. Πλοία ταξιδεύουν ασταμάτητα για χάρη σας από το βορρά στο νότο, με κριθάρι, διαλεχτό στάρι, αλάτι, όσπρια...».
Ένα ζωντανό κείμενο, γεμάτο εικόνες, χρώματα και μυρωδιές. Οι φελούκες, για παράδειγμα, που ανεβοκατεβαίνουν και σήμερα στο Νείλο, από το βορρά στο νότο κι από το νότο στο βορρά, δεν διαφέρουν και πολύ, φαντάζομαι, από τις φορτηγίδες του Φαραώ.
Είδα να ξεφορτώνουν πέτρες από τέτοια πλοία, σε μια αποβάθρα στο Κομόμπο. Και στο Ενφού, πάλι, είδα να φορτώνουν ζώα, σηκώνοντάς τα μ' ένα χοντρό πανί, που το είχαν περάσει κάτω απ' την κοιλιά τους.

ΣΤΑ παζάρια του Ασσουάν και του Λούξορ, ζωντανεύουν, οι περιγραφές στη στήλη του Ραμσή, με τις μυρωδιές, που λέει, το κρέας, τα γλυκά, το στάρι ή το κριθάρι...
Κι εκεί, σ' ένα μικρό παζάρι, στην Εσνα, κάτω από τις κουρελιασμένες λινάτσες μύριζαν λογής μπαχαρικά κι έλαμπαν στον ήλιο πλήθος χρώματα, που φτιάχτηκαν με ένα πανάρχαιο τρόπο, από πετρώματα και βότανα.
Η Αίγυπτος είναι πρωτίστως, μια αίσθηση. Είναι χρώματα και μυρωδιές, χωρίς να εννοώ μόνο αρώματα μεθυστικά. Κάθε είδους μυρωδιές, ακόμα κι από κείνες, που δεν είναι ευχάριστες, δίνουν όμως και αυτές ένα μέτρο στις αισθήσεις.
Οι μυρωδιές των κοπαδιών, είτε πρόβατα είναι αυτά, είτε αγελάδες, δεν διαφέρει αιώνες τώρα, κι είναι απαράλλακτη, όπως στ' αρχαία κείμενα των ιερέων του Άμμωνα στη Μέμφιδα ή στην Οπέτ. Το ίδιο και η μυρωδιά του πηλού στους αχυρόπλινθους, που χρησιμοποιούν ακόμη στα χωριά της ερήμου.

Η ΖΩΗ αλλάζει πλευρό, μα δεν διαφέρει, παρά ελάχιστα. Ο καιρός, ακόμη και σ' αυτό τον 21ο αιώνα, κυλάει αργά στις όχθες του Μεγάλου Ποταμού, γλιστράει στο νερό σαν τις φελούκες κι ακούς την ίδια φράση αιώνες να εξατμίζεται με την πυρά του ήλιου: ΑΥΡΙΟ ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΥΡΙΑ ΜΕΡΑ.
Η Αίγυπτος είναι ένα απόκρυφο βιβλίο. Είναι σαν να ανοίγω το «Βιβλίο των νεκρών», εκεί στις γειτονιές της Έσνα, μ' ένα σμάρι μαυροντυμένες γυναίκες να στροβιλίζονται και να ξορκίζουν το θάνατο, ρίχνοντας χώμα στα κεφάλια τους, όπως και πριν από χιλιάδες χρόνια.

Ο ΘΑΝΑΤΟΣ είναι ο αιώνιος φόβος του ανθρώπου, και η Αίγυπτος το γνωρίζει πέραν παντός άλλου.
Είναι αυτός ο λαμπερός μύθος του θεού, που θέλει τον ηλιακό δίσκο να δίνει κάθε ξημέρωμα, μάχη στην ανατολή, μ' εκείνο τον ουροβόρο όφι, που απειλεί να τον καταπιεί. Κι ένα αιώνιο σκαθάρι τον βοηθάει, κατατροπώνοντας τον καταχθόνιο όφι, έτσι, που το χρυσό άρμα του Άμμωνα βρίσκει τον τρόπο να γλιστράει στον ουρανό της μέρας.
Η Αίγυπτος, λες και είναι χειροπιαστή και χειροποίητη. Οι πίττες, που ψήνουν στη φωτιά οι νομάδες μυρίζουν πάντα λαχταριστό, ψημένο, άζυμο ψωμί, μόνο αλεύρι με νερό. Δεν έχει αλλάξει ούτε ο τρόπος, ούτε και η μυρωδιά, αλλά και η γεύση αιώνων, γι' αυτό το ψωμί.
ΤΑ μπράτσα του Νούβιου κωπηλάτη στο Ασσουάν, που τραβάει κουπί να προσεγγίσει στην Ελεφαντίνη, είναι τα ίδια, με εκείνα στις τοιχογραφίες. Οι μυώνες στα πόδια τους κάνουν μοχλό με το σκαρμό της βάρκας...
« Εγώ είμαι. Ο Φαραώ-Ζωή-Υγεία-Δύναμη...»!
Ο ιερέας στη στέγη του Ναού, που έχει βάρδια μέχρι το ξημέρωμα, και ξέρει απ' έξω τα άστρα του ουρανού, τις διαδρομές τους και τις ώρες.
Και οι καμηλιέρηδες σήμερα, το ίδιο κάνουν.
«Φύλαξέ με από τη χωλή χρονιά...», γράφει ένας γραφέας του Φαραώ Ραμσή Γ΄, και τα λόγια του φτάνουν απαράλλακτα στις μέρες μας γι' αυτόν που σπέρνει ακόμη στο Κομόμπο.



Η χωλή χρονιά!
Η Αίγυπτος ήταν πάντοτε δύσκολος τόπος, για να φοβάται ο Αιγύπτιος ανέκαθεν τη χωλή χρονιά.
Και σήμερα η Αίγυπτος είναι η χώρα του Μεγάλου Ποταμού. Η χώρα Κεμέτ, που είναι «δώρο των θεών». Η χώρα του Μεγάλου Ραμσή Β΄, της Φαραώ Χατσεψούτ, του Χέοπα, του Ακενατόν, της Νεφερτάρι και της Νεφερτίτης.
Η Αίγυπτος είναι η Χώρα του Θεού, που κυλάει τα νερά του στο κορμί της. Η χώρα της Αθώρ, του Όσιρη, του Άμμωνα, και της Ίσιδας.



Η Αίγυπτος είναι η χώρα του Νείλου, που τρέφεται από τη λάσπη του. Η χώρα του Χρυσού Ουραίου, η χώρα της Ιβίδας, του Θωτ, των πυραμίδων, της Μαάτ, του κακού Σήθ και της Μπάστετ. Η χώρα του Ωρού...



 

Art Paris
Αιθιοπία
Ανδαλουσία
Αφρική
Βαλκάνια
Βαλχάλα
Βανουάτου
Βαρκελώνη
Βενετία
Βερολίνο
Βερόνα
Βρυξέλλες

Cartagena

Espiritu Santo
Ινδίες
Ιράκ
Ιράν
Iσλανδία
Κάϊρο
Καραϊβική
Κassel
Κολομβία
Κοπενχάγη
Κούβα
Κωνσταντινούπολη:
Τo Σταυροδόμι των τεχνών
Κωνσταντινούπολη:
mια πόλη μέσα μου
Lago di Garda
Λονδίνο I
Λονδίνο II
Μαδρίτη
Μαλάουϊ
Μόσχα
Νείλος
Νέα Υόρκη
Nότιος Αφρική
Νορβηγία
Οδησσός
Ουγκάντα
Παρίσι
Πέργαμος
Περού
Πίζα
Ραροτόνγκα
Robben Island
Σαντιάγο
Σαράγεβο
Σμύρνη
Σοβέτο
San Pedro De Atacama
Σόφια
Σρι Λάνκα
Στα Νησιά του Πάσχα
Τζιμπουτί
Τόκυο
Τολέδο
Τυνησία
Φλωρεντία
Χιλή