iΑρχικήiσελίδα

iΤαυτότητα

iΠεριεχόμενα

iΑρχείο

iRadio Αrtως

iExodως3

 

 

 

 

 

 

 

 
Aποστολές

ΡΑΡΟΤΟΝΓΚΑ

ΕΙΡΗΝΙΚΟΣ - ΘΡΥΛΟΙ ΚΑΙ ΖΩΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΝΑΣΟΣ ΧΡΙΣΤΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ

«Μύθοι από τον Ειρηνικό, συναφείς με τις μυθολογικές μας φαντασιώσεις και με νησιώτικες παραδόσεις, με λαϊκές δοξασίες μας και με παραδοχές θρησκευτικές...»

Όσο κι αν οι συγκοινωνίες έχουν τεχνολογικά εξελιχθεί, όσο χρονικά εκμηδενισμένες κι αν είναι πια οι αποστάσεις, αυτός ο ελάχιστος μέσα στο σύμπαν πλανήτης, η γη μας, δεν παύει να είναι μεγάλος. Δεν παύει να φαίνεται τεράστιος στα μάτια μας· τα μάτια των πνευματικά θαυματουργών μεν, αλλά σωματικά μικροσκοπικών σε σχέση με τον κόσμο, ανθρώπων.
Έτσι, το άκουσμα του ταξιδιού στα νησιά Κουκ του Νότιου Ειρηνικού, δηλαδή σε γεωγραφικό σημείο της γήινης σφαίρας, σχεδόν διαμετρικά αντίθετο από την Ελλάδα και με δώδεκα ώρες διαφορά, προξενεί απορία, κατάπληξη, ακόμα και ειρωνικά ερωτήματα, σχετικά με τη διανοητική κατάσταση του ταξιδιώτη. Απόλυτα κατανοητά και εξηγήσιμα αυτά.
Όμως, σα φτάσει κάποιος εκεί πέρα, στην άκρη του κόσμου, διαπιστώνει πως, τελικά, «όλος ο κόσμος, είναι ένα χωριό», όπως λέει ένα ιταλικό γνωμικό. Γιατί, συναντάει ανθρώπινες αντιδράσεις, γνωρίζει συνήθειες και ακούει ιστορίες, που θυμίζουν αντίστοιχες ελληνικές. Μπορεί το χρώμα του δέρματος να διαφέρει, η γλώσσα να ηχεί τελείως ξένη, το επίπεδο του πολιτισμού και της διαβίωσης να είναι δύσκολα συγκρίσιμα, αλλά τα σημεία επαφής, δεν είναι λίγα.
Ας πιάσουμε δυο θρύλους, που διηγούνται αυτοί οι ειρηνικοί νησιώτες.

Ο θρύλος του Ουριτάουα

Κάθε λαός έχει τους άρχοντές του. Και κάθε άρχοντας, φέρει τον τίτλο του. «Ουριτάουα», λοιπόν, ήταν ο τίτλος που έφερε κάποτε ο αρχηγός μιας φυλής στο νησί Ραροτόνγκα, το οποίο βρίσκεται σε απόσταση τεσσάρων ωρών αεροπορικής διαδρομής, ανατολικά της Νέας Ζηλανδίας.
Μια φορά κι έναν καιρό, ο Ουριτάουα δεν έδειχνε διάθεση να βρει γυναίκα, αν και είχε πια φτάσει σε ηλικία γάμου. Ανήσυχοι οι υπήκοοί του για την έλλειψη διαδόχου και την ενδεχόμενη διακοπή της κληρονομικής γραμμής, τον παρότρυναν να ξεκινάει κάθε μέρα, πριν από την ανατολή του ήλιου για να βρει ταίρι. Η παράδοση ήταν σαφής: ο άντρας βρίσκει την τέλεια σύζυγο, τη στιγμή που τη λούζει και της δίνει την ευλογία της η πρώτη ηλιαχτίδα.
Πολλές και όμορφες κοπέλες συνάντησε ο Ουριτάουα στις πρωινές περιπλανήσεις του. Καμιά, ωστόσο, δεν τον συγκίνησε. Ώσπου, μια μέρα, βρέθηκε στο δρόμο του η Πο-Ούνα· μια νεράιδα που τον είχε δει στο δάσος και τον είχε ερωτευτεί. Πήρε ανθρώπινη μορφή, σταράτο δέρμα και μαλλιά φλογάτα, φόρεσε λευκό παρεό και αχιβαδένιο βραχιόλι και του παρουσιάστηκε. Τα μάτια της, με το απόκοσμα φωτεινό βλέμμα τους, μάγεψαν το παλικάρι. Φυσικά, την αγάπησε και την πήρε γυναίκα του.
Ζούσε ευτυχισμένος και δε συμμερίστηκε την επιφυλακτική στάση των υπολοίπων, που αρχικά απορούσαν καθώς έβλεπαν πόσο κλεισμένη στον εαυτό της ήταν η άγνωστη, πώς τα κατάφερνε όλα μόνη και πόσο ωριμότερα συμπεριφερόταν σε σχέση με την ηλικία της.
Υποψιάστηκε κάτι περίεργο, μόνο όταν συνειδητοποίησε ότι η γυναίκα του φαινόταν εντελώς ξεκούραστη κάθε βράδυ, παρά την κοπιαστική ετοιμασία του φαγητού και ότι αυτός έπεφτε σε βαθύ ύπνο, αμέσως μετά τη δύση του ήλιου. Εκείνη, περίμενε να τελειώσει το φαγητό του και δεν έτρωγε, μέχρι που έκλειναν τα βλέφαρά του. Αποφάσισε, λοιπόν, να κρυφτεί για να παρακολουθήσει τι γινόταν κατά τη διάρκεια της ημερήσιας απουσίας του.



Ανέβηκε σ' ένα δέντρο και είδε την Πο-Ούνα να τεντώνει τα χέρια της δεξιά κι αριστερά, κουνώντας τα, σα να προσπαθούσε να φέρει κάτι κοντά της και τραγουδώντας. Πράγματι, ζώα και φυτά, άρχισαν να αιωρούνται στον αέρα, την πλησίασαν, αυτή άγγιξε όσα της χρειάζονταν για το φαγητό και πήρε να το ετοιμάζει! Απότομα, όμως, σταμάτησε και κοίταξε προς την κρυψώνα του Ουριτάουα. Τον είχε δει.
Κατέβηκε και στάθηκε αμίλητος. Η γυναίκα, του είπε ότι πάει στην πηγή για νερό και να την περιμένει· μα αυτός την ακολούθησε. Εκείνη, βάλθηκε να τρέχει, καθώς δάκρυα έτρεχαν απ' τα μάτια της. Όσο ταχύς κι αν ήταν ο άντρας, δεν κατόρθωνε να τη φτάσει, ούτε ν' ανέβει τα τραχιά βράχια που η Πο-Ούνα σκαρφάλωνε με ρυθμό υπερκόσμιο. Στην άκρη του νησιού σταμάτησε, με μια κίνηση του χεριού τον τράβηξε δίπλα της και του χαμογέλασε με πίκρα.
«Τώρα, πρέπει να επιστρέψω.»
«Ποια είσαι;»
«Ήρθα για να μείνω κοντά σου. Δεν ανήκω σ' αυτόν τον κόσμο. Φεύγω, αλλά δε θα πάψω να σ' αγαπώ. Κι όταν είσαι έτοιμος, θα γυρίσω.»
Είπε και στράφηκε προς τη θάλασσα. Μεταμορφώθηκε σε καταπράσινη σαύρα του δάσους, τον κοίταξε για τελευταία φορά με τα ίδια λαμπερά μάτια και χάθηκε στον ωκεανό. Προς τη μεριά της δύσης.
Πέρασε καιρός, ο Ουριτάουα ξαναπαντρεύτηκε και έκανε πολλούς απογόνους. Όταν πέθανε, γέρος πια, λένε πως είδαν κάποιον στην ακτή που του έμοιαζε στα νιάτα του· πως τον συνάντησε μια γυναίκα με σταράτο δέρμα και μαλλιά φλογάτα, με λευκό παρεό και αχιβαδένιο βραχιόλι· και πως οι δυο, χάθηκαν αγκαλιασμένοι στον ωκεανό, προς τη μεριά της δύσης.

Ο μύθος του Παϊκέα

Δεν ήταν αυτό το πραγματικό όνομα του παλικαριού, που ζούσε ευτυχισμένο με την αγαπημένη του γυναίκα, ψαρεύοντας στα ανοιχτά, πετυχαίνοντας καλές ψαριές και μοιράζοντας ό,τι έπιανε με τους άλλους συγχωριανούς του. Τον φώναζαν, όμως, έτσι, γιατί έτρεχε πάνω στα κοραλλένια βράχια, όπως το καβούρι με το ίδιο όνομα.
Η γυναίκα, φρόντιζε την καλύβα τους, ετοίμαζε τα δολώματα, τον βοηθούσε να ρίξει την πιρόγα του στη θάλασσα και να βγάλει από μέσα τα βράδια, το προϊόν της δουλειάς του. Όλο το χωριό το αγαπούσε το ζευγάρι και όλα πήγαιναν κατ' ευχήν, μέχρι μια μέρα...
Ο Παϊκέα, βγήκε στ' ανοιχτά, ψάρεψε ως το απόγευμα σε ήρεμα νερά, μα ο καιρός είχε τις δικές του παραξενιές. Γύρισε σε τροπική καταιγίδα, καταρρακτώδης βροχή και βουεροί άνεμοι, κουνούσαν το μικρό πλεούμενο σαν καρυδότσουφλο. Η Κέα, η γυναίκα του, παρακολουθούσε από την ακτή γεμάτη αγωνία, έως ότου, είδε τον άντρα της να εξαφανίζεται.
Δεν είχε φτάσει, όμως, το τέλος του Παϊκέα. Εξαφανίστηκε μεν, αλλά όχι στο βυθό· τα ρεύματα τον παρέσυραν σε μακρινό, άγριο νησί και τον έριξαν αναίσθητο στην άμμο, σαν «πληγωμένο αετό».
Τον βρήκαν οι ιθαγενείς, τον πήραν για εχθρό και κίνησαν να τον αποτελειώσουν, σύμφωνα με τις τότε συνήθειές τους. Ευτυχώς, για τον καταδικασμένο, ωστόσο, την ώρα που το καζάνι έβραζε και οι πολεμικοί χοροί είχαν ανάψει, ακούστηκε βροντερή η φωνή του σεβάσμιου μάγου της φυλής.
«Αφήστε τον να ζήσει. Είναι το θέλημα των θεών μας!»



Βαριά η καρδιά των ιθαγενών στο παραπάνω άκουσμα, μα απαράβατες οι θεϊκές προσταγές. Λευτέρωσαν τον Παϊκέα, τον φόρτωσαν στην πιρόγα του και τον ξάνοιξαν στα βαθιά.
Πέρασαν μέρες και μέρες. Τα κύματα, έσπρωξαν τη βάρκα στην Ραροτόνγκα, από εκεί σε άλλο νησί, σε άλλο, σε άλλο... Κι όταν κάπου βρέθηκε ξανά ανάμεσα σε ειρηνικούς ανθρώπους, ο ναυαγός, ρίζωσε, έγινε ένα μαζί τους, έκανε οικογένεια.
Πίσω στον τόπο του, η πρώτη αγαπημένη του, είχε ξεμείνει στην ακτή. Έκλαψε, σπάραξε, τον θρήνησε πικρά κι έσβησε εκεί, πιστή στον άντρα που πίστευε οριστικά χαμένο.
(Τον άντρα, που, σύμφωνα με μιαν άλλη εκδοχή του θρύλου, έσωσε από την καταιγίδα ένα ψάρι, μια φάλαινα, που του έστειλαν για βοήθεια οι θεοί, εισακούγοντας τις προσευχές του).



Δυο θρύλοι, τους οποίους διηγούνται ακόμα και σήμερα οι γονείς στα παιδιά τους, στα νησιά Κουκ στον Ειρηνικό. Δυο μύθοι, που, αν τους μεταφέρει ο αναγνώστης στα δικά μας, μοιάζουν σα να έχουν κοινά σημεία. Εντάξει, όχι ατόφια ή απαράλλαχτα, αλλά, πάντως, συναφή: με μυθολογικές μας φαντασιώσεις και με νησιώτικες παραδόσεις, με δοξασίες μας λαϊκές και με παραδοχές θρησκευτικές.



Στην άλλη μεριά της υφηλίου, σε γεωγραφικό σημείο της γήινης σφαίρας, σχεδόν διαμετρικά αντίθετο από την Ελλάδα και με δώδεκα ώρες διαφορά, επιβεβαιώνεται το ιταλικό γνωμικό, γιατί, τελικά, ο κόσμος όλος, είναι ένα χωριό...



 

Art Paris
Αιθιοπία
Ανδαλουσία
Αφρική
Βαλκάνια
Βαλχάλα
Βανουάτου
Βαρκελώνη
Βενετία
Βερολίνο
Βερόνα
Βρυξέλλες

Cartagena

Espiritu Santo
Ινδίες
Ιράκ
Ιράν
Iσλανδία
Κάϊρο
Καραϊβική
Κassel
Κολομβία
Κοπενχάγη
Κούβα
Κωνσταντινούπολη:
Τo Σταυροδόμι των τεχνών
Κωνσταντινούπολη:
mια πόλη μέσα μου
Lago di Garda
Λονδίνο I
Λονδίνο II
Μαδρίτη
Μαλάουϊ
Μόσχα
Νείλος
Νέα Υόρκη
Nότιος Αφρική
Νορβηγία
Οδησσός
Ουγκάντα
Παρίσι
Πέργαμος
Περού
Πίζα
Ραροτόνγκα
Robben Island
Σαντιάγο
Σαράγεβο
Σμύρνη
Σοβέτο
San Pedro De Atacama
Σόφια
Σρι Λάνκα
Στα Νησιά του Πάσχα
Τζιμπουτί
Τόκυο
Τολέδο
Τυνησία
Φλωρεντία
Χιλή