ΜΑΝΩΛΗΣ ΦΑΜΕΛΛΟΣ
O χρόνος όλος δικός σας...

( Ως3 - ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2009)

ΚΕΙΜΕΝΟ/ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: ΕΛΕΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΜΙΧΟΠΟΥΛΟΥ

«..Υπάρχουν στιγμές, οι οποίες επιζούν για πάντα. Νομίζω ότι ζωντανές είναι πραγματικά οι στιγμές, όχι εκείνες στις οποίες καταφεύγουμε και ακυρώνουμε αυτό που ζούμε, που τρέχει δίπλα μας. Αλλά οι στιγμές, όπου το χθες είναι ζωντανό, έστω και αν εμείς ζούμε στο σήμερα, έστω και εάν εμείς ζούμε στο αύριο...»

Μια συνέντευξη που πέρασε από πολλά «τερτίπια» του χρόνου... σαν κάποιο «αόρατο χέρι» να ήθελε να μας αποδείξει έμπρακτα την «καθαρή αξία» του συγχρονισμού και του χρόνου γενικότερα, που είναι και ο αδιαμφισβήτητος πρωταγωνιστής, στο νέο cd του Μανώλη Φάμελλου: «Η στιγμή που κρατάει για πάντα». Σε αυτή μας τη συνάντηση, επιβεβαίωσε από τις πρώτες στιγμές, με έναν χειμαρρώδη αλλά και καθάριο φιλοσοφημένο λόγο, χωρίς στημένα δείγματα εντυπωσιασμού, ότι μπορεί με άνεση να κοντράρει αλλά και να κανακεύει τον ίδιο του τον εαυτό. Αυτοσαρκάζεται, διατηρώντας παράλληλα με μοναδικό τρόπο την εσωστρέφεια των καθαρά ροκ βιωμάτων του, αλλά και την πιο επικοινωνιακή του πτυχή, με τις ίσως πιο ποπ μουσικές «ματιές» του. Ο χρόνος, όλος δικός σας...

Ακούγοντας τη νέα δισκογραφική δουλειά που μόλις κυκλοφόρησε διαισθάνεται κανείς, ότι για εσένα ο έρωτας είναι κινητήριος δύναμη αλλά πολλές φορές τον στήνεις και στον τοίχο απέναντι σου.
Τώρα εγώ πρέπει να πω κάτι έξυπνο; Λοιπόν θα σου απαντούσα ως εξής. Δεν είναι απλά μια κινητήριος δύναμη το ζητούμενο αυτό κάθε αυτό. Δηλαδή εάν τον υπολογίζουμε ως κινητήριο δύναμη, έπρεπε να ορίσουμε και που οφείλει να μας οδηγήσει. Αλλά που θα μας οδηγούσε; Μες τη θεία φώτιση, στην απόλυτη ευδαιμονία, στο Ζεν, στη Νιρβάνα; Ο ίδιος ο έρωτας σαν διαρκής πραγματικότητα που ξετυλίγεται, είναι ουσιαστικά, το σημείο, εκεί που ζητάμε να υπάρχουμε. Όσο για τα εμπρός-πίσω νομίζω ότι το να προχωρήσουμε παρακάτω περιλαμβάνει και το ανατρέξουμε στο παρελθόν. Υπάρχει μια αμφισημία σε αυτήν την κίνηση. Μπορεί κάποιος να έχει την αίσθηση ότι πηγαίνει παρακάτω, αλλά σύμφωνα με μια άλλη οπτική, να επιστρέφει πίσω στην πηγή του όλου. Οπότε το εμπρός και το πίσω είναι σχετικό, γιατί απλά κινούμαστε στο διάστημα.

Μας ξανασυστήνεσαι, προβάλλοντας μας και μια έμμεση προτροπή, με τον τίτλο «H στιγμή που κρατάει για πάντα». Ξέρεις καμία «μυστική συνταγή», για να διατηρήσουμε αλώβητες τις «μικρές-μεγάλες» προσωπικές στιγμές μας;
Κοίταξε, αυτή η συνταγή είναι αυτοσχέδια και φοβάμαι πως είναι για προσωπική χρήση. Αλλά με ποια έννοια, είναι για προσωπική χρήση. Είναι κάτι που λειτουργεί σε εμένα αλλά σαφώς μπορεί και να είναι και μέρος της λύσης, ενός άλλου ανθρώπου ας πούμε ή μέρος του ίδιου προβλήματος, δεν ξέρω. Μεταξύ μας, οι στιγμές δεν κρατάνε για πάντα. Δεν περνάνε όλα τα πράγματα από το χέρι μας. Αλλά υπάρχουν στιγμές, οι οποίες επιζούν για πάντα. Επιζούν για πάντα οι στιγμές, που μπορεί να τις φέρει το παρόν. Νομίζω ότι ζωντανές είναι πραγματικά οι στιγμές, όχι εκείνες στις οποίες καταφεύγουμε και ακυρώνουμε αυτό που ζούμε, που τρέχει δίπλα μας. Αλλά οι στιγμές, όπου το χθες είναι ζωντανό, έστω και αν εμείς ζούμε στο σήμερα, έστω και εάν εμείς ζούμε στο αύριο. Οι στιγμές, πώς να το πω... Όχι εκείνες που προσπαθούμε να τις αποσπάσουμε από τον χρόνο, αλλά όλος ο χρόνος να έχει διαχυθεί μέσα τους.

Μια νέα δουλειά με τη συμμετοχή, φίλων από τα παλιά αλλά και νέων όπως ο Νίκος Ζιώγαλας, ο Γιώργος Δημητριάδης, ο Στάθης Δρογώσης, η Λουίζα Σοφιανοπούλου, ο Μύρωνας Στρατής κ.α. Τελικά οι παρέες φτιάχνουν ιστορία; Μουσική ιστορία ίσως...
Αυτό είναι μια πολύ μεγάλη συζήτηση, τον τελευταίο καιρό δεν έχω σκεφθεί πολύ πάνω σε αυτό το θέμα. Ναι, όπως λέει και το τραγούδι «Φτιάχνουν ιστορία οι παρέες». Θα έλεγα αυτό ότι συμβαίνει όταν μοιραζόμαστε τις εντυπώσεις, και η προσέγγιση της πραγματικότητας που έχει ο καθένας, ας πούμε, είναι κάπως σαν να ελέγχεται με την παρουσία του άλλου. Οπότε η ιστορία της παρέας, είναι μια κοινή εμπειρία, βιωμένη που έτσι και αλλιώς εν τη γένεση της, περιέχει και τη ματιά του άλλου. Όχι πως δεν είναι απαραίτητη η αποστασιοποίηση, αλλά η παρέα, είναι ήδη μια κοινή μαρτυρία. Ακόμα και εάν δεν συμπίπτουν οι εκάστοτε διηγήσεις, η σύνθεση έχει προχωρήσει ήδη.
Τώρα όσον αφορά τα συλλογικά επιτεύγματα, τα δικά μας και δεν μιλάω για τον δίσκο μου, αλλά της πατρίδας μας. Νομίζω ότι τα πάμε όλο και χειρότερα. Έχουμε ζήσει κάποιες μεγάλες στιγμές και έχουμε ζήσει και κάποιες ασχολίαστες...

Μέσα στις άρτι αφιχθείσες μουσικές σου δημιουργίες, έχεις αναφορές και με πολιτική σάτιρα, αλλά παράλληλα προβάλλεις και οικολογικές ανησυχίες. Τελικά στην σύγχρονη ζωή κάποιος μπορεί να επιβιώσει, μόνο με «Αυτόματο Πιλότο»;
Οικολογικές ανησυχίες, έχω εγώ κάτι τέτοιο; Μαμά έχω οικολογικές ανησυχίες! Κακό παιδί πλύσου γρήγορα (προς στιγμή αυτοσαρκάζεται και πάλι σοβαρεύει) Αυτόματο Πιλότο ε; Δεν ήθελα να πω ακριβώς αυτό, η κεντρική ιδέα αυτού του τραγουδιού, είναι ότι δημιουργήσαμε μια κατάσταση, δεν είναι και τόσο δική μου ιδέα. Είναι ένα συμπέρασμα που υπάρχει διάχυτο σήμερα σε πολλά επίπεδα της ανθρώπινης σκέψης. Προσπάθησα να το διατυπώσω μαζί με τις ταξιδιωτικές μου εντυπώσεις στο συγκεκριμένο τραγούδι.
Δημιουργήσαμε μια κατάσταση για να βρούμε την ευτυχία, η οποία όμως είναι σαν να έχει αυτονομηθεί από τις ενέργειες μας και να τελικά με τις διαστάσεις που έχει πάρει, να έχει ξεφύγει από τον έλεγχο μας και αντί να την κατευθύνουμε, να μας κατευθύνει αυτή. Ένα προσωπικό απολογισμό μέσω αυτού του τραγουδιού κάνω και εγώ, θίγοντας την, από τη δική μου πλευρά. Έτσι και αλλιώς το τραγούδι αυτό παίζει και με την ιδέα, που είναι γνώριμη στην οικονομική επιστήμη, της «αόρατης χειρός» του Άνταμ Σμίθ. Μια παμπάλαια θεωρία στον χώρο της οικονομικής η οποία ως θεωρία έχει πολλά θετικά στοιχεία, αναφέρεται στην εποχής της, με έναν τρόπο ιδιαιτέρα δημιουργικό για το 1778. Λέει μεταξύ άλλων για ένα «αόρατο χέρι» που κάτι σαν μαγικό ραβδί, μέσα στην οικονομική αλληλεπίδραση των ανθρώπων. Στην οποία ο καθένας ανάλογα με το τι αξίζει και τις ιδέες του και με την προσφορά του έρχεται στην θέση που του αντιστοιχεί.

Μέχρι σήμερα έχεις νιώσει ποτέ μια στιγμή, που να σε εκφράζει ολόψυχα (δανείζομαι τον στίχο σου) «Ένα λεπτό ότι έχω... Ένα λεπτό όσο αντέχω»...
Η ιδέα του χρόνου, ο οποίος ας πούμε ότι «συστέλλεται και διαστέλλεται» αυτή η διαρκής συστολή και διαστολή και η ιδέα, έρχεται και επανέρχεται συνεχώς μέσα στον δίσκο και το συγκεκριμένος τραγούδι, φωτογραφίζει μια συγκεκριμένη στιγμή που είναι η «μητέρα» αυτών των στιγμών. Δεν μπορεί παρά να είναι ουσιώδες το λεπτό, απλά εγώ δεν είμαι από τους ανθρώπους, που πρέπει όλα να ανάγονται στον εαυτό του. Μπορεί να ανάγεται στο λεπτό ενός άλλου, ή σε ένα λεπτό που έχει περάσει. Δηλαδή δεν είμαι από τους ανθρώπους που θα σου προτείνουν το: Ζήσε μονάχα την στιγμή. Αυτό το θεωρώ μια υπεραπλουστευτική λαϊκίστικη προσέγγιση, που τελικά σε οδηγεί, στο να μην ζεις, ούτε την στιγμή...