ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΚΛΕΑΣ

(Ως3 - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ  2001)

ΚΕΙΜΕΝΟ/ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: ΕΛΕΝΗ ΚΟΥΡΤΙΔΟΥ

Με αφετηρία τον «Βασιλιά Ουμπού» του Αλφρέ Ζαρί, οι ηθοποιοί που συμμετείχαν στο σεμινάριο επιχείρησαν να διηγηθούν την ίδια ιστορία με διαφορετικούς τρόπους, παίζοντας με τις λεπτομέρειες και με διάφορα θεατρικά είδη. Από το σκληρό θέατρο του Αντονέν Αρτό και τα «τερατικά» οράματά του, ως τον εξπρεσιονισμό ή τις γκροτέσκ εικόνες, η ομάδα ακολούθησε τη ρήση του Ουίλιαμ Σέξπιρ, πως η θεατρική πράξη στηρίζεται στη φαντασία. «Είναι ανεξάντλητο το σκηνικό παιχνίδι και πρέπει να είμαστε ανοιχτοί απέναντι σε όλες τις πιθανότητες». Η έμφαση στην υπερβολή, αναπόσπαστο στοιχείο της κωμικής τέχνης, είναι κάτι που τον απασχολεί μονίμως. «Εδώ και χρόνια ασχολούμαι με τη λογική των κόμικς, με την κωμωδία που ξεπερνά την πραγματικότητα».

Ποια είναι τα τεχνικά και τα πνευματικά εφόδια που πρέπει να διαθέτει ένας ηθοποιός για να παίξει με το κωμικό στοιχείο;
Το κωμικό μπορεί να είναι φοβιστικό και ζωόμορφο και σατιρικό, όπως στον «Βασιλιά Ουμπού». Ο ηθοποιός χρειάζεται ένα γυμνασμένο σώμα, που να μπορεί να υπακούει στις επιθυμίες του μυαλού, και ένα καλά γυμνασμένο, ανοιχτό μυαλό, ώστε να μπορεί να γεννάει ανατρεπτικές ιδέες. Νομίζω ότι κάθε επαγγελματίας ηθοποιός πρέπει να διαθέτει αυτά τα στοιχεία, ειδικά αν δουλεύει με τον τρόπο που δουλεύει η ομάδα «Θέαμα», στον Τεχνοχώρο. Δυστυχώς, γνωρίζω ότι οι δραματικές σχολές δεν ευνοούν την ανάπτυξη τέτοιων δεξιοτήτων. Ίσως όμως αυτά τα κενά μπορούν να καλυφθούν με σεμινάρια, όπως το δικό μου.

Μπορούμε να ξαναπούμε μια ιστορία με τέτοιο τρόπο, ώστε από τραγική να γίνει κωμική;
Πιστεύω ότι ακόμη και μια δραματική ιστορία κρύβει μέσα της την υγρασία του χιούμορ. Μπορούμε λοιπόν να την μεταπλάσουμε σε κωμική, χωρίς βέβαια να αποφεύγουμε κάποιους κινδύνους, αλλάζοντας το κέντρο βάρους της και ελάχιστα τους τρόπους με τους οποίους σχετίζονται οι χαρακτήρες. Ας υποθέσουμε, για παράδειγμα, ότι κάνουμε έναν αυτοσχεδιασμό όπου ο Βασιλιάς Λιρ είναι τύφλα στο μεθύσι. Τα δραματικά στοιχεία του λόγου του μπορούν εύκολα να μετατραπούν, χωρίς να τα καταργήσουμε, σε κωμικά ή γελοία.

Είναι, λέτε, τόσο λεπτά τα όρια για να δούμε τον κόσμο ανάποδα;
Ίσως όχι ανάποδα, αλλά σφαιρικά. Ξέρετε, πολλές φορές δουλεύουμε μια δραματική σκηνή, αναζητώντας -μέσα από αυτοσχεδιασμούς που δεν θα δει ποτέ το κοινό- τα όρια του κωμικού, ώστε να δούμε την ανάποδη πλευρά των πραγμάτων, την άλλη όψη της ιστορίας.

Έχετε πει πολλές φορές ότι ο στόχος σας είναι «να γλεντήσουμε με κείμενα και τοπία σκληρά» Αυτό θυμίζει τη γαλλική παροιμία που λέει ότι «το γέλιο σκοτώνει πιο σίγουρα από τα όπλα».
Μου αρέσει πολύ. Θα μπορούσε να είναι το μότο μου. Ξέρετε, όταν μιλώ για γλέντι και διασκέδαση, δεν εννοώ το χάχανο. Νομίζω ότι όλοι γνωρίζουμε πολύ καλά, άσχετα αν το κρύβουμε ως κοινωνικά πλάσματα, πως στην ψυχή μας συνυπάρχουν η απόλυτη σκληρότητα και η απόλυτη γελοιότητα... Όσο πιο γενναίοι είμαστε τόσο περισσότερο αγγίζουμε τον πυρήνα των πραγμάτων, μπαίνουμε στην ουσία των καταστάσεων, αναγνωρίζουμε τους εαυτούς μας και διασκεδάζουμε με τις κρυμμένες όψεις του εαυτού μας.

Μιλώντας για τις κρυμμένες όψεις του εαυτού μας, ας παίξουμε με τον τίτλο του εργαστηρίου και τις ανατροπές του, για να αναρωτηθούμε «τι θα γινόταν εάν...» ο Γιάννης Κακλέας σκηνοθετούσε... Άννα Βίσση.
(Γελάει) Βλέπετε ότι η πραγματικότητα έχει φαντασία. Δεν είναι μόνο ότι σκηνοθετώ Άννα Βίσση, σκηνοθετώ ένα μιούζικαλ του Νίκου Καρβέλα με θέμα το Ολοκαύτωμα. Είναι όλο μια ανατροπή και μια πρόκληση. Θα καταφέρουν ένας σκηνοθέτης, όπως ο Γιάννης Κακλέας, και μία σοουγούμαν, όπως η Άννα Βίσση, να παρουσιάσουν ένα καλό μιούζικαλ; Πιστεύω ότι μπορούμε... «να ξαναπούμε την ιστορία».