ΠΑΝΟΣ ΚΑΤΣΙΜΙΧΑΣ

(Ως3 - ΜΑΪΟΣ 2004)

ΚΕΙΜΕΝΟ/ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΠΕΡΑΚΗΣ

 

...Η τραγουδοποιϊα δεν είναι δουλειά, είναι τρέλα...
Ο Χάρης και ο Πάνος Κατσιμίχας ήταν οι ηγέτες μιας νέας γενιάς τραγουδοποιών, αυτή που άρχισε να ξεπετάγεται την δεκαετία του '80. Τα τραγούδια και οι δίσκοι τους πολλοί. Από τα «Ζεστά ποτά» μέχρι τις «Τρύπιες σημαίες» η διαδρομή τους ήταν πάντα γεμάτη με στίχους-φωτιά. Πριν λίγο καιρό κυκλοφόρησε ο νέος δίσκος του Πάνου Κατσιμίχα. Πρόκειται για ένα cd που κυκλοφορεί από την νέα δισκογραφική εταιρία ΛΥΧΝΟΣ που ίδρυσαν τα αδέρφια Χάρης και Πάνος κι εκεί πλέον θα παρουσιάζουν τις παραγωγές τους. Στον συγκεκριμένο δίσκο συμμετέχει και ο Χάρης σε δύο από τα δώδεκα τραγούδια ενώ η ιδέα είναι καταπληκτική. Πρόκειται για 12 ιστορίες ενοίκων της ίδιας πολυκατοικίας. Από την οικογένεια μεταναστών στο υπόγειο μέχρι τον αμετανόητο επαναστάτη του ρετιρέ η διαδρομή είναι μεγάλη...

Γιατί ονομάσατε τον δίσκο «Μπαλάντες των πολυκατοικιών;
O δίσκος έχει τη νοοτροπία ενός concept album είναι σαν ένα βιβλίο με δώδεκα μικρά διηγήματα. Δώδεκα παράλληλες ιστορίες που εκτυλίσσονται στον ίδιο χώρο, το μικρόκοσμο μιας πολυκατοικίας, κάπου σε μία τυχαία γειτονιά της Αθήνας. Στιγμές απ' τη ζωή μας, εύκολες και δύσκολες, μερικές φορές αστείες και κάποιες άλλες πικρές.
Π.χ. ένας μοναχικός ονειροπόλος που ακούει παλιούς δίσκους και αναρωτιέται αν τα παλιά συνθήματα θα ξαναπαίξουν κάποιο ρόλο στη ζωή. Ένας άνθρωπος φαινομενικά απελπισμένος, που ελπίζει όμως ότι τα συνθήματα που πυρπόλησαν την εποχή της νιότης του, θα ενωθούν ξανά μέσα από τους σύγχρονους διαύλους επικοινωνίας, των computers των δορυφόρων, του internet.. Και ελπίζει ότι οι φωνές των ανθρώπων θα ενωθούν ξανά. (No pasaran).
Ένας μουσικός που ξενυχτάει προσπαθώντας να τελειώσει ένα τραγούδι, που δε λέει με τίποτα να τελειώσει (Μισό τραγούδι)
Μια οικογένεια ξένων μεταναστών (θα ζήσουνε κοντά μας)
Ένας ήσυχος, αθώος δολοφόνος (Ήσυχος δολοφόνος)
Ένας βλάκας που υποπτεύεται ότι η γκόμενά του τον απατάει.
Και κάπως έτσι εξελίσσεται και ολοκληρώνεται ο δίσκος μέσα στην ασφυξία της πόλης και την ελαφριά αύρα των ονείρων.

Πρώτη προσωπική δισκογραφική δουλειά. Εύκολο ή δύσκολο σε σχέση με τις προηγούμενες που είχατε κάνει μαζί;
Σίγουρα είναι πιο δύσκολος ένας προσωπικός δίσκος, είσαι υποχρεωμένος να κάνεις τα πάντα μόνος σου. Δηλαδή αν με τη βοήθεια του συνεργάτη σου είσαι υποχρεωμένος να γράψεις δέκα τραγούδια για να δισκογραφηθούν τα πέντε, τώρα χρειάζεσαι είκοσι για να έχεις τα δώδεκα. Διπλάσιο ξενύχτι, κόπος, τρέξιμο. Όλα διπλάσια.

Στα τραγούδια μιλάτε για την εποχή των «λοβοτομημένων». Είναι εικόνα της εποχής μας ή πάντα υπήρχαν; Το να αντιστέκεσαι με το μυαλό είναι ένα είδος νέας επανάστασης; Πως φαντάζεστε μια νέα δυναμική αντίδραση του κόσμου;
Η εποχή των «λοβοτομημέων», είναι ακριβώς η εποχή μας. Άλλη μία παρόμοια περίοδος, ήταν η περίοδος του Μεσαίωνα. Τότε που η αμάθεια, ο σκοταδισμός, η θρησκοληψία, η κυριαρχία του ηγεμόνα-δυνάστη πάνω στους υπηκόους-δούλους, κρατούσαν το ανθρώπινο είδος στην κατάσταση του ζώου. Αυτή η κατάσταση βλέπω αναλογικά να συμβαίνει και σήμερα. Μια μόνο διαφορά υπάρχει.
Το Μεσαίωνα, οι άνθρωπο ήταν υπόδουλοι (φυσικά και πνευματικά), υποκύπτοντας στην κτηνώδη ένοπλη βία του ηγεμόνα.
Σήμερα, η βία αυτή δεν είναι φανερή, είναι έμμεση, ύπουλη και πιο επικίνδυνη. Μιλάω για τη βία πειθούς και πλύσης εγκεφάλου που ασκεί η εξουσία μέσω των media και κυρίως της τηλεόρασης. Η παγκόσμια δικτατορία των media, όπως σοφά την ανέλυσε ο Umberto Eco.
Όλα ταιριάζουν με το Μεσαίωνα. Η ανθρωπότητα «χωριό» πλέον, έχει τείνει να αποκτήσει μέχρι και το βασιλιά της - παντοκράτορα. Η λέξη «πλανητάρχης» δεν είναι τρομακτική λέξη. Το να αντιστέκεσαι λοιπόν, έστω και με το μυαλό, δεν είναι κάτι ευκαταφρόνητο. Άλλωστε όλα ξεκινάνε απ' το μυαλό. Όσο περισσότεροι θα αντιδράσουν σ' αυτό. Τη νέα δυναμική αντίδραση του κόσμου, δε τη φαντάζομαι. Τη βλέπω ήδη στα παγκόσμια κινήματα εναντίον της παγκοσμιοποίησης, στα πρόσωπα αυτών που διαδηλώνουν παγκόσμια στο Σιάτλ, τη Γένοβα, την Πράγα και αλλού, σχεδόν κάθε μήνα.
Το ελπιδοφόρο είναι ότι αυτοί που συμμετέχουν σ' αυτές τις διαδηλώσεις είναι κυρίως νέοι άνθρωποι συνεννοημένοι μεταξύ τους μέσω του internet, χωρίς ενιαίο κομματικό φορέα, χωρίς κεντρική καθοδήγηση, χωρίς ταμπέλες.
Αυτό προσπαθώ να πω στο τραγούδι «No pasaran»

Υπάρχει στο cd το τραγούδι του μετανάστη, το «Θα ζήσουνε κοντά μας». Πιστεύετε ότι οι Έλληνες είναι ρατσιστές;
Όχι. Οι έλληνες από τη φύση τους είναι φιλόξενοι και ανεκτικοί στους ξένους. Όμως υπάρχει μία αλλοπρόσαλλη τακτική του επίσημου κράτους απέναντί τους. Δε γίνεται τίποτα για να ενταχθούν σωστά στην ελληνική κοινωνία, δεν ξέρει κανένας ποιες είναι οι υποχρεώσεις και ποια τα δικαιώματά του. Κι αυτό είναι το πρόβλημα. Το μεγαλύτερο όμως πρόβλημα είναι ότι συνεχίζεται καθημερινά η μαζική και ανεξέλεγκτη εγκατάσταση στην Ελλάδα, με αποτέλεσμα να έχουμε υπερδεκαπλάσιους από όσους μπορούμε να φιλοξενήσουμε και κάποια στιγμή φοβάμαι, ότι ενώ δεν είμαστε, θα καταντήσουμε ρατσιστές.

Ποιοι είναι οι άνθρωποι που ακούνε πρώτοι τα τραγούδια σας; Ποιους εμπιστεύεστε; Υπάρχουν φορές που έχετε αλλάξει κάτι επειδή σας το είπαν;
Πολλές φορές έχω αλλάξει κάποια μελωδία ή κάποιο στίχο ή και πέταξα κάποιο τραγούδι επειδή μου το επεσήμανε ο Χάρης.
Αυτόν εμπιστεύομαι και είναι ο μοναδικός που ακούει καινούριο δικό μου. Είναι φυσικά και η γυναίκα μου (αλλά επειδή υποψιάζομαι ότι δεν είναι και τελείως αντικειμενική, καταλαβαίνετε...)

Ποια είναι η γνώμη σας για την επιτυχία ενός δίσκου; Μπορεί να είναι οι πωλήσεις ή το πόσο ακούστηκε και τραγουδήθηκε ένα κομμάτι; Πως νιώθατε όταν κάποια από τα τραγούδια σας είχαν γίνει «σουξέ»;
Η αγάπη του κόσμου στα κομμάτια, σημαίνει συνήθως και εμπορική επιτυχία του δίσκου. Αυτά τα δύο πάνε μαζί.

Είστε άνθρωπος που βλέπει τηλεόραση, διαβάζει εφημερίδες ακούει ραδιόφωνο και γενικά ασχολείται με τα media; Πως σας φαίνονται σήμερα σε σχέση με την προηγούμενη δεκαετία;
Το ραδιόφωνο, οι εφημερίδες και ακόμα πιο πολύ η τηλεόραση, όσο πάνε και σκληραίνουν. Εννοώ ότι υπακούουν όλο και πιο πολύ στη λογική της αγοράς και του εύκολου κέρδους. Περισσότερη βία, αίμα και σεξ. Το θέαμα βάρος της ουσίας. Οι δεκαετίες που περάσανε ήτανε πιο ήπιες υπήρχε το μεράκι, ο ρομαντισμός και κυρίως ο αυτοσεβασμός και η προσωπικότητα του παραγωγού στο ραδιόφωνο ή του δημοσιογράφου στον έντυπο χώρο. Στο χώρο της τηλεόρασης, τα πράγματα ήταν από την αρχή πιο σκληρά. Μετά όμως από την εμφάνιση της ιδιωτικής τηλεόρασης η κατάσταση έχει πλέον γίνει ένα σκέτο μακελειό.

Τι θα λέγατε σε κάποιον νέο τραγουδοποιό που αρχίζει τώρα την καριέρα του; Υπάρχει πιθανότητα να πετύχει;
Στο χώρο του τραγουδιού δεν υπάρχει καμιά βεβαιότητα. Ούτε για το αν θα πετύχεις, ούτε για το πότε θα πετύχεις. Εγώ όμως, παρ' όλα αυτά έχω μια βεβαιότητα που την έχω τσεκάρει μέσα στα χρόνια. Αν κάποιος έχει ταλέντο, πιστεύω ότι αργά ή γρήγορα θα πετύχει. Αληθινό ταλέντο βέβαια και όχι ανεμογκάστρι έχει μόνο ο ένας στους χίλιους. Για να είμαστε εξηγημένοι.
Τώρα το μόνο που μπορώ να πω σε ένα νέο τραγουδοποιό, είναι το εξής: Ψάξε τον εαυτό σου όσο μπορείς πιο βαθιά και πιο ειλικρινά. Η τραγουδοποιϊα δεν είναι δουλειά. Τίποτα δεν είναι σίγουρο. Μπορείς να αντέξεις την πείνα, τις στερήσεις, τις αποτυχίες, τα όχι, τη μοναξιά της δημιουργίας που δε βρίσκει άμεση ανταπόκριση; Αυτό απαιτεί πίστη και πάθος. Αν ναι, προχώρα. Αν όχι μη βασανίζεσαι άδικα. Τίποτα δεν είναι σίγουρο. Η τραγουδοποιϊα δεν είναι δουλειά, είναι τρέλα.

Ετοιμάζετε κάποιες εμφανίσεις;
Έχω ήδη οργανώσει μια περιοδεία, που θα ξεκινήσει μέσα Μαΐου και θα τελειώσει, πρώτα ο Θεός τον Σεπτέμβριο. Θα παρουσιάσω πολλά από τα καινούρια μου τραγούδια και φυσικά τα παλιά. Μια αναδρομή σε όλη τη δισκογραφία μου.
  
Πόσο έχουν αλλάξει τα πράγματα στο ελληνικό τραγούδι από το ξεκίνημα σας στους Aγώνες Ελληνικού Τραγουδιού της Κέρκυρας μέχρι σήμερα;

Αυτό που άλλαξε δραματικά είναι το τοπίο του ραδιοφώνου και της τηλεόρασης. Τότε η παραγωγή ήταν μικρότερη και κυρίως δεν υπήρχε το ιδιωτικό ραδιόφωνο και η τηλεόραση. Τότε τραγούδι έφτανε ευκολότερα στον κόσμο. Σήμερα μέσα σ' αυτό τον κυκεώνα σταθμών, υποσταθμών, εντύπων και παραεντύπων ο δημιουργός πρέπει να τρέχει σαν την «άδικη κατάρα» από τη μια εκπομπή στην άλλη, να δίνει συνεντεύξεις τηλεοπτικές, ραδιοφωνικές, σε έντυπα κάθε είδους, να τραβιέται δηλαδή σαν λάστιχο για να μπορέσει να γνωστοποιήσει ότι έβγαλε μια καινούρια δουλειά. Και καλά αν είσαι απλώς τραγουδιστής. Για μένα που είμαι τραγουδοποιός και χρειάζεται να παλεύω δύο χρόνια για να φτιάξω και να εκδώσω έναν δίσκο, αυτή η διαδικασία είναι επώδυνη, σχεδόν εξοντωτική.

Ποια είναι η πιο σημαντική στιγμή της καριέρας σας και ποια η πιο σημαντική γνωριμία;
Η πρώτη και πιο σημαντική στιγμή της καριέρας μου ήταν το Σεπτέμβριο του 1982, όταν πήγα στους Μουσικούς αγώνες της Κέρκυρας. Εκεί γνώρισα το Μ. Χατζιδάκι. Αυτός διηύθυνε την ορχήστρα εγώ τραγούδησα το «Μια βραδιά στο Λούκι» και στο τέλος της βραδιάς, πήρα από το χέρι του το τρίτο βραβείο.
Η δεύτερη σημαντική συνάντηση και γνωριμία της ζωής μου, ήταν τον Ιούνιο του 1993 όταν τραγούδησα δύο βράδια (23 και 24 Ιουνίου) support του Bob Dylan στο Λυκαβηττό. Έχω ακόμα μια (blues - harp sol majore) φυσαρμόνικα που μου χάρισε. Απίστευτη συνάντηση.

* To  cd «Μπαλάντες των πολυκατοικιών» του Πάνου Κατσιμίχα κυκλοφορεί από την εταιρία «ΛΥΧΝΟΣ».