ΣΤΑΜΑΤΗΣ ΚΡΑΟΥΝΑΚΗΣ

(Ως3 - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2008)

ΚΕΙΜΕΝΟ/ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ:ΟΛΓΑ ΛΑΣΚΑΡΑΤΟΥ



ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΜΗ ΜΙΑΣ ΚΑΤΑΙΓΙΔΑΣ

«...Αδιαφορία και σκληρότητα. Απάντηση; Δυναμική συνεργασία των ηθικών στοιχείων. Μέχρις εσχάτων. Με οποιοδήποτε πολιτικό κόστος...» 

Μια συζήτηση με τον Σταμάτη Κραουνάκη, είναι σα μια βόλτα στη μέση του χειμώνα. Βροχή και χιονόνερο. Δεν ξέρεις πού θα σε πάει το σύννεφο και τι θα σου δείξει από ψηλά. Με τη μουσική του, με τους στίχους του, θες να πας όπου υπάρχει η ομορφιά. Αυτή, νομίζω πως αναζητάει να μας δείξει και τώρα, καθώς καθόμαστε στο σύννεφο που έχει απλωθεί πάνω από τη χώρα τόσο καιρό. Με την ορμή της καταιγίδας, πάντα, ξεκινάει την κουβέντα ο ίδιος...

«Χαίρομαι που άνοιξε ο βόθρος. Με χάλασε που οι άνθρωποι του Κραμανλή, τον εκθέσανε. Έχει μεθοδευτεί μια συνθήκη επικάλυψης, ως συνήθως, και το χειρότερο, είναι αυτό που δε θα ακουστεί ποτέ. Δε θέλω αυτή τη στιγμή να βιαστούμε, σε αφελείς κρίσεις και κουτσομπολιά και τηλεκατανάλωση. Είναι εντελώς απαραίτητο να συνεργαστούν τα ηθικά στοιχεία, από όλα τα κόμματα που υπάρχουν.
Είδα τη Βουλή των Εφήβων, τα μωρά τα χώσανε. Να μη γίνουν αύριο αυτά τα μωρά μερικοί ακόμη «τακτοποιημένοι», αυτό είναι το θέμα.
Η σοβαρότερη πρόταση, είναι να αντέξουν τα ηθικά στελέχη κάθε ομάδας, να διαχωρίσουν τη θέση τους, να πεταχτούν κλοτσηδόν από τα κόμματα εξουσίας τα λαμόγια, οι άρπαγες και οι τόσο ορατοί πλέον απατεώνες. Η αληθινή κατάσταση που βιώνουν τα κόμματα εξουσίας -αλλά και τα υπόλοιπα δεν πάνε πίσω- είναι αληθινά τραγικοί. Η Δεξιά, δε γνωρίζει τι ποιεί η Δεξιά (ή γνωρίζει και κάνει τον κινέζο). Το ΠΑΣΟΚ, έχασε τον ιστορικό του χρόνο και μιλάει σε πρώτο ενικό, όπως κάθε βλαξ που έχασε την εξουσία στο μαλλί. Αφήνοντας ακάλυπτο ένα μεγάλο τμήμα του πληθυσμού, που δεν ήθελε να ανήκει στη Δεξιά και ήλπιζε σε κάτι .καλύτερο. Ο κύριος Καρατζαφέρης, φέρεται Αριστερά. Και η Αριστερά αντί να συσπειρωθεί -που πρέπει, αλλιώς κάτι δε παίζει καλά- περιμένει να πάρει τηλεοπτικό χρόνο από τη Δεξιά κυβέρνηση -που δεν ξέρει τι ποιεί η Δεξιά της- για να πει τις θέσεις της. Ενώ αυτό που πρέπει, είναι να ρίξει χαστούκια αυτή τη στιγμή και να συσπειρώσει τον ανώνυμο ηττημένο ψηφοφόρο να «αιτήσει», την αξιοπρέπειά του σας Έλληνας πολίτης. Και, τέλος, είναι τραγική η αδιαφορία μας για αυτό που ζούμε.
Οι άνθρωποι που τους κάηκαν τα σπίτια, πήραν τα φράγκα, τα καμένα είναι καμένα ξεχασμένα, και δεν έχουν αγοράσει ούτε έναν πυροσβεστήρα στο σπίτι. Ξεκατινιαζόμαστε στο φόρο και στο νοίκι επιβίωσης στο τόπο μας, με μια τηλεόραση μονίμως ανοιχτή.
Είναι νόμος το μαύρο χρήμα και οι τηλεόπληκτοι, κουτσομπολεύουμε στα κινητά με ερημωμένη σωματικότητα και τα παιδιά να σφάζονται στις καφετερίες. για το ποδόσφαιρο.
Αδιαφορία και σκληρότητα. Απάντηση; Δυναμική συνεργασία των ηθικών στοιχείων. Μέχρις εσχάτων. Με οποιοδήποτε πολιτικό κόστος.
Έβλεπα χτες βράδυ στην ΕΡΤ, την Ηλέκτρα του Κακογιάννη. Μ' έπιασε μεγάλη συγκίνηση. Τι Ελλάδα ήταν αυτή, που μπορούσε τότε να παράξει αυτή τη μοντερνιά; Να 'χει μούρη Διεθνή και χαρακτήρα. Τόσοι καλοί μαζί! Αυτό! Υπάρχει η συνεχής δικαιολογία ότι -τώρα- αυτά θέλει ο κόσμος. Όχι! Δε θέλει αυτά ο κόσμος. Ο κόσμος όπου του δοθεί το «καλό και το αληθινό» είναι εκεί. Έχουμε και καλλιτέχνες και αληθινή πολιτιστική σφραγίδα, σ' όλα τα επίπεδα. Αλλά και οι καημένοι οι καλλιτέχνες μας δεν είναι «ταμένοι». Την παίζουν και αυτοί σε μια μικροδιαπλοκή καμιάς επιχορηγησούλας επιβίωσης, αντί να δουλέψουν γι' αυτό που είναι το πιο ακριβό απ' όλα και αυτό που μας κάνει ασυναγώνιστους. Ότι είμαστε άνθρωποι, που αναπνέουμε γύρω από την Ακρόπολη. Ενεργειακά και μόνο, αυτό θα έπρεπε να μας έχει κάνει όλους λιγάκι πιο σοβαρούς... Αλλά, υπάρχει και στους καλλιτέχνες μεγάλη αγωνία επιβίωσης. Οι ταμένοι, είναι πάρα πολύ λίγοι.
Αυτά μου βγήκαν στο καπάκι.
Φέτος, -που κάνουμε επιθεώρηση και σχολιάζουμε στην έναρξη και την απόλυτη καθημερινότητα, σας το λέω σοβαρά, κανένας δε θέλει να γελάσει με την υπόθεση Ζαχόπουλου. «Βγήκα να γιάνω, βρήκα μαλλί να ξάνω», το σήριαλ του '08.
Άντε βρε, θα τον φάμε τον χειμώνα, θα μας πιάσει η άνοιξη, όλοι στο πόδι θα πρότεινα. Από τις 6 το πρωί! Μέχρι, κουρέλια στις 3 και μια ωρίτσα το μεσημέρι. Αυτό είναι το ωράριο. Των πολιτών της Ελλάδας, που δε θέλει να πεθάνει η Ελλάδα μέσα τους... «Στην Αθήνα θα πεθάνω, άμα κάνω τουρισμό.». Τουρίστας στον τόπο μου, για να μη με πειράζει τίποτα, όχι, αυτό δε θα το αντέξω! Θα ξενιτευτώ ή -απαπα...!- θα πηδήξω!»

Πώς είναι να είσαι ο Σταμάτης Κραουνάκης;

Αμ, δεν το 'ξερα εγώ ότι θ' αρχίσουμε άσχημα; Το ζω εν πάση περιπτώσει, δε με χαλάει. Τώρα μάλιστα τελευταία, έχει προστεθεί κι ένα ...σέβας να το πω; Τον κουβαλάω αυτόν τον τύπο, και τον αγαπάω και τον σιχαίνομαι. Σήμερα το βράδυ, ας πούμε, ξύπνησα με την αγωνία ότι δεν έχω κάνει όσα θα έπρεπε και ότι κατασπαταλιέμαι σε μαλακίες ενώ, τι; Θα έπρεπε ίσως να γράφω έργα για την αιωνιότητα; Τι να πω... Έρχεται ώρες-ώρες το ταλέντο και σε τυραννάει. Απ' την άλλη μ' αρέσει τόσο η ζωή και η δουλειά  που κάνω...

Τελικά η επιτυχία φέρνει και κάτι από ευτυχία;
Υπάρχει πολλή δουλειά και για τα δύο. Μμμ...!, τώρα τελευταία ζω κάτι ευτυχισμένα περιστατικά. Που είμαστε όλοι οι γύρω-γύρω υγιείς, που κάνω ό,τι μου γουστάρει, που απολαμβάνω φιλίες, σχέσεις, βόλτες, που δεν υποχρεώνομαι να συνομιλώ με ανθρώπους που δεν εκτιμώ...Ναι, όλα αυτά!

Φωτογράφησε μας κάποιες στιγμές επιτυχίας  χωρίς ευτυχία και το αντίστροφο.
Την ώρα που κάναμε πρεμιέρα στο Γκάζι και θάβαμε τον πατέρα μου. Τη μέρα που έπαιρνα χρυσό στο «Κυκλοφορώ» και μου καρφώθηκε να χωρίσω. Το ανάποδο; Βέβαια, υπήρξαν κάποια χρόνια εκεί γύρω στη Σπεράντζα, που όλοι λέγανε ότι ξόφλησα -όχι το κοινό, η καταραμένη πιάτσα-, η φίλη μου η Τίτα μου 'λεγε να φύγω απ' την Ελλάδα, μέχρι να περάσει το μπουρίνι. Όλοι τόσο επιθετικοί, δεν ήταν και το καλύτερό μου, αλλά ήταν ακριβώς η περίοδος που πήρα τις αποφάσεις μου κι ανέβαινα στο βουνό, στην Αράχωβα, για μήνες και ανάπνεα. ...Την έχω, χεσμένη την επιτυχία. Ποτέ δε θα πάω να ρωτήσω πόσους έχουμε σήμερα, λέω, όσους έστειλε η Παναγιά, πως θα περάσουν «ζάχαρη».

Το γεγονός ότι στην Ελλάδα το μέσο των περισσοτέρων για την προσωπική ευτυχία και επιτυχία είναι το δάνειο και η πίστωση, πώς το βλέπεις;  Είμαστε οι πιο χρεωμένοι στην Ευρώπη, είμαστε όμως ευτυχείς;
Ναι, είμαστε! Πρέπει να είμαστε, φτάνει να σκεφτόμαστε που και ποιοι είμαστε. Δε το σκεφτόμαστε αυτό. Σχεδόν το θυμόμαστε, όταν σφίγγουν τα λουριά.

Επηρέασαν την ψυχολογία μας οι πυρκαγιές του καλοκαιριού; Έπρεπε να καεί η μισή Ελλάδα για να ασχοληθούμε με την οικολογική μας συνείδηση και τον οικολογικό πολιτισμό;
Εμένα μ' έσφαξε που έφαγε τέτοια ήττα η γενιά του Πολυτεχνείου, που μπήκε και αυτή στο εξουσιοηλίκι, και την πήρε ο διάολος, και είδε ανάπηρη στα σπίτια της να καίγεται ο παραγωγικός πυρήνας, και τόσοι άνθρωποι αθώοι. Η Ελλάδα δεν κάηκε, παρά μόνο για πολιτικούς λόγους. Και δε με μεταπείθει κανείς. Κι όταν λέμε πολιτικούς λόγους, εννοούμε οικονομικούς. Ο στόχος ήταν η Νέα Δημοκρατία. Έχει καεί πολλές φορές αυτός ο τόπος κι επιβίωσε. Αν είναι να καταστραφεί ο πλανήτης, να μου το θυμηθείτε, η νήσος Ελλάς μπορεί και να επιβιώσει. Το θέμα είναι, ότι ζούμε σε μια χώρα, που θα μπορούσε μόνο από την αγορά του πολιτισμού και του φυσικού της πλούτου, να ζει πλουσιοπάροχα. Δεν είναι οι κυβερνήσεις μόνο, είναι που γεννιέται η λύσσα να πετύχουμε εμείς και οι δίπλα να πάνε να πνιγούνε! Για αυτό και ξεσκιζόμαστε στο αυθαίρετο. Θέλουμε ιδιοκτησία μας και το παραλιάκι. Μη ξεχνάμε, ο Έλληνας στη φτώχεια του είχε νοικοκυριό. Τα τριάντα τελευταία χρόνια, με την πλασματική ευμάρεια, υποτάχτηκε και στην κακογουστιά, χωρίς καμιά αντίσταση κι η προχειρότητα άφησε εκτεθειμένο, άμεσα, το κάθε τι.

Κάνουμε πολιτισμό σήμερα στην Ελλάδα ή «τρώμε» ακόμα από τα έτοιμα παλαιότερων χρόνων και αιώνων;
Ας μην ψευδόμεθα... Δε ζούμε τη μεγάλη μας εποχή. Αλλά, μπορώ να πω ότι έχουμε καλούς καλλιτέχνες, μη θαρρείτε, δεν ήταν ποτέ και περισσότεροι. Απλά, παλιά δε στηριζότανε ποτέ τόσο η σαβούρα από τα κέντρα της εξουσίας.

Ποια είναι η γνώμη σου για τη διαχείριση του πολιτισμού από το Υπουργείο μέχρι το φεστιβάλ Αθηνών;
Λάθη επί λαθών, όσον αφορά το Υπουργείο, από τότε που ανακαλύφθηκε ως ΥΠΠΟ. Μόνο τη Μελίνα έχω να θυμάμαι, όχι ότι τα έκανε όλα τέλεια, αλλά ήταν η Μελίνα που τα έκανε και της βγήκε η ψυχή, έδωσε τη ζωή της. Και μπήκαν οι βάσεις, πάλεψε... Αλλά, ο πολιτισμός δεν είναι θέμα Υπουργείου, είναι θέμα, καθημερινό, του κάθε Έλληνα. Εκεί, πάσχουμε ανελέητα. Στο φεστιβάλ είναι γνωστή η θέση μου και η συμπάθειά μου στον κύριο Λούκο...Έκανε θέμα στην Αθήνα. Ο κόσμος έμαθε ότι υπάρχει φεστιβάλ, φέρεται φεστιβαλικά, βγαίνει, πηγαίνει. Γίνανε ωραία πράγματα, γίνανε και κουλά αλλά, πιο πολλά τα ωραία. Αυτό μετράει...

Γιατί αυτό που επικρατεί σαν άκουσμα σήμερα στη χώρα μας είναι το «σκυλάδικο»; Γιατί μας ενδιαφέρει κυρίως αυτό σαν ήχος, σα σκέψη, σα διασκέδαση, σα ζωή, όπως μπορεί να συμπεράνει κάποιος, παρατηρώντας τις αφίσες των δρόμων, τις τόσες πίστες και τους τόσους ραδιοφωνικούς σταθμούς, τα τηλεοπτικά κανάλια και τα έντυπα που προβάλλουν αυτό το είδος τραγουδιού, αλλά και το μεγάλο ποσοστό του κοινού που ανταποκρίνεται θετικά;
Γιατί, αυτό είναι η επιλογή της πλειοψηφίας του πληθυσμού, ακούγεται τρελό, αλλά έτσι είναι. Εμένα αυτό δε με ενοχλεί. Επιλογή της πλειοψηφίας είναι και ο Λαζόπουλος που εκφράζει το «μη δυνάμενον» να διατυπωθεί από τον ανώνυμο. Όλη η υπόθεση πάσχει από σοβαρούς «και καλά». Αυτοί μαζεύονται σε κομπλεξικά πηγαδάκια και κλάνουν μέντες, όταν είναι να αντιμετωπίσουν τη μάζα που ακούει «σκυλάδικο». Εγώ, αντιπαθώ το ίδιο, και περισσότερο, τη πλευρά που παριστάνει τον εκπρόσωπο του καλόγουστου, ενώ, δεν έχει να αντιπροτείνει εν τέλει τίποτα στη συλλογική μνήμη, τίποτα δεν προβάλλει κανείς αν δεν έχει την ψήφο της λαϊκής προτίμησης. Ούτε η εφημερίδα, ούτε η «κανάλα», ούτε ο ραδιοσταθμός. Υπάρχουν παντού, άνθρωποι που αγαπάνε την ομορφιά, το αίσθημα, το ανθρώπινο κέφι και ώρες-ώρες που όλοι αποζητάμε μια καφρίλα, να τα δώσουμε όλα. Ο εικοσιτετράωρος καρνάβαλος της TV. και ο Έλλην που την έχει ανοιχτή συνέχεια. δε φταίει; Κλείστε τη ρημάδα! Δεν είδατε στροφή οι κουτσομπόληδες, όλοι θέλουν να γίνουν Όπρα! Πολύ κουλτούρα φέτος... Δε βαριέσαι όμως, όλα παίζουν. Μη τρως μόνο από εκεί που θα πάθεις... τσιρλιό! Αυτό έχει σημασία.

Πες μας 3 τραγούδια από αυτό το ρεπερτόριο (το σκυλάδικο που λέω κι εγώ) που να σου αρέσουν πολύ.

«Στην υγειά της αχάριστης», «Παντρεμένοι κι οι δυό», «Το κελί 33».

Τώρα θα θέλαμε να σκεφτείς 3 τραγούδια: ένα που να μιλάει στη λογική σου, άλλο ένα που να συγκινεί την καρδιά σου κι ένα ακόμη που να ταξιδεύει την ψυχή σου.
Τρία αγαπημένα μου θα πω: «Γιουκάλι», «Μαρκίζα», «Είμαι αητός χωρίς φτερά».

Πώς ψάχνεις και πώς βρίσκεις αυτό που λείπει από «τη μέσα ζωή, αυτό που δεν ολοκληρώνει» όπως γράφεις σ' ένα τραγούδι σου;
Έρχεται αυτό μόνο του και φωνάζει! Έπειτα, ο ίδιος ο ρόλος της τέχνης είναι να ερμηνεύει το ανθρώπινο πάθος...

Φέτος σε βρίσκουμε ξανά στην Αθηναΐδα με τη Σπέιρα-Σπέιρα. Πες μας λίγα λόγια γι' αυτή τη νέα παράσταση, αλλά και για τη δισκογραφική επιτυχία του «Πόσο σ' αγαπώ», απ' όπου και το όνομα της επιθεώρησης που ανεβάσατε.
Γλέντι. Είχα τέτοιο θυμό, που ξύπνησε ο Έλληνας μέσα μου. Να το γλεντήσουμε, να το γελάσουμε, να το πυροδοτήσουμε αστεία, να λιώνει το παγωτό, να μένει η αλήθεια την άλλη μέρα. Γουστάρω πολύ που επιβιώσαμε, που οι καλλιτέχνες μας, γίνονται κάθε χρόνο και καλύτεροι, που ο κόσμος το αναγνωρίζει! Που μεγαλώνω μέσα στη δημόσια ζωή με νεότερούς μου παρέα, κάνοντας κάτι «γιατρευτικό» για τον κόσμο. Όσο για το cd, το αγάπησε ο κόσμος, θες από τη «Μαρία», θες επειδή είναι και ωραίο... Πάντως, επικοινωνήθηκε μέσα από την αγορά που διάλεξε το προϊόν. Υπήρξαν και παράπονα, αλλά δυστυχώς δεν μπορούμε να πάμε στην εποχή του εδώδιμα αποικιακά! Το ανακάλυψαν, το ζήτησαν και εκείνοι που τους λήφθηκε! Με εμπιστεύτηκαν οι νεότεροι και αυτό είναι μια νίκη.

Το «πόσο σ' αγαπώ», το λες ίδια στη φιλία και στον έρωτα, νομίζω. Το ίδιο ουσιαστικά και γενναιόδωρα. Είναι οι φίλοι κι οι έρωτες έτσι μαζί σου;
Ναι, είναι. Όχι πάντα με τον ίδιο τρόπο, αλλά μου το δίνουν, το ευχαριστιόμαστε.

Τι περιμένεις από τη νέα χρονιά; Σε τι ελπίζεις;
Το παρόν να μ' ελευθερώσει από τις αναμνήσεις κι αυτό να τραγουδήσει η ψυχή μου...