ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΑΝΤΕΛΙΔΑΚΗΣ

 (Ως3 - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2003)

ΚΕΙΜΕΝΟ/ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: ΝΑΤΑΣΑ ΞΑΡΧΑΚΟΥ

Σκηνικά και παρασκήνια...

Ήμουν πάντα κάθετος άνθρωπος. Ρεαλιστής!
«Η μαγεία στο θεάτρο είναι αυτό που ζούμε -εμείς- και οι θεατές.»
«Θέατρο δεν είναι μόνο η σκηνή. Είναι και όλο το γύρω μας. Πρέπει να περιστοιχίζει ηθοποιούς και θεατές. Είναι απαραίτητο ο θεατής να συμμετέχει και αυτός στο σενάριο.»
Θαυμάζουμε τους ανθρώπους που καταφέρνουν να μετατρέψουν τις σκέψεις τους σε λέξεις. Σπουδαίοι λογοτέχνες. Ανθρώπους που αναμειγνύουν τη φαντασία με τα χρώματα. Χαρισματικοί ζωγράφοι. Οι μορφές τέχνης γενικότερα προκαλούν το θαυμασμό στα ζευγάρια ματιών που τα επεξεργάζονται και με το βλέμμα πολλές φορές προσπαθούν να εισχωρήσουν στα ενδόμυχα των δημιουργών τους. Τι μπορείς να πεις και για εκείνους που τη σκέψη τους τη κάνουν «χώρο»; Φαντάζονται και φτιάχνουν, δημιουργούν μια σκηνή, ένα δωμάτιο, έναν χώρο όπως θα έπρεπε να είναι βάση ενός κειμένου και άλλοτε μιας εποχής. Ο Μανώλης Παντελιδάκης είναι ένας από αυτούς τους «λίγους».
Πρώτα απ' όλα ο δικός του «χώρος». Το σπίτι του. Πραγματικά ασύλληπτο. Πριν διαβείς το κατώφλι περιμένεις να δεις ένα σπίτι, σίγουρα με πολλά έργα τέχνης και με το στιλ Παντελιδάκη. Όμως αυταπατάσαι. Μπαίνεις σε ένα σπίτι που είναι δύσκολο να περιγραφεί. Μεγάλοι χώροι, μικροαντικείμενα, έπιπλα, φωτιστικά, σκάλες, αντίκες. Θα μπορούσαν να περάσουν ώρες ή και μέρες παρατηρώντας όλα τα πράγματα που κοσμούν το σπίτι, πράγματα που με μια ματιά νομίζεις πως ίσως να μην ταιριάζουν αλλά που αν κάνεις το λάθος να τα μετακινήσεις τότε ο χώρος θα αλλάξει. Το καθένα έχει τη θέση του αναμφίβολα.
Η μορφή Παντελιδάκη. Άνθρωπος. Πρόσχαρος μα και ελαφρώς επιφυλακτικός. Δικαιολογημένα. Ρεαλιστής και ευθύς. Καυστικό και ιδιαίτερο χιούμορ. Αγαπητός από εκείνους που βλέποντάς τους διακρίνεις το 'μέσα' τους να ξεχειλίζει.
Οι συνεργασίες του πολλές και σημαντικές. Κακλέας, Πρωτοψάλτη, Αλίκη Βουγιουκλάκη, Λαζόπουλος, Ντενίση, Βανδή, Αλεξίου, Γαλάνη, Αρβανιτάκη και πολλές άλλες συμπληρώνουν το βιογραφικό του. Εκείνος δηλώνει επαγγελματίας, και είναι. Μπορεί καθώς μιλάς μαζί του να σου γυρίσει ασυναίσθητα το γιακά που έχει τσαλακωθεί, το 'μικρόβιο' θα σου πει για να δικαιολογήσει τη κίνηση. Έχει το μικρόβιο μέσα του. Εκείνο της αισθητικής. Ευτυχώς.
FIX, Γκάζι, Τεχνοχώρος. Χώροι όπου ο σκηνογράφος δίνει τον καλύτερο εαυτό του, και ο Μανώλης τον έδωσε. Γνωστά club έχουν την υπογραφή του. Μεταξύ τους το 'Βαρελάδικο', το 'Χοροστάσιο' και το 'Sex'. Ένα ιδιαίτερο club με μπάνια, λουτρά, υποχώρους, δωμάτια. Άνοιξε στον Πειραιά πριν 4-5 χρόνια. Δυστυχώς λειτούργησε για έναν χρόνο μόνο. Ο λόγος; Ίσως ήταν  πολύ προχωρημένο το στιλ του και ενόχλησε.

Η ΜΟΔΑ ΣΤΗ ΣΚΗΝΟΓΡΑΦΙΑ
«Στη δεκαετία του '30 όλα τα σπίτια την εποχή εκείνη δεν ήταν art dιcor. Διαλέγεις να τη χαρακτηρίσεις ανάλογα με την ιστορία της τέχνης. Όχι με την ιστορία των ανθρώπων που ζούσαν εκεί. Κάθε φορά διαλέγεις το σύμβολο μια εποχής. Για να χαρακτηρίσεις μια εποχή, πιάνεις τα πιο φωτεινά σημεία. Από εκεί και πέρα σίγουρα υπήρχαν άδεια σπίτια και το 1930 ή και πολύ φορτωμένα. Είναι πολύ σχετικό. Σπανίως ανοίγω ένα βιβλίο ιστορίας για να δω πως ήταν τα σπίτια τότε, αλλά πιστεύω πως ότι είναι πιο έντονο στη δική μου μνήμη πολύ πιθανόν να είναι και στη μνήμη του θεατή.»

ΕΜΠΝΕΥΣΗ
«Δεν υπάρχει έλλειψη έμπνευσης. Υπάρχει μεγάλη παροχή εικόνας. Ακόμη και στη ζωγραφική. Για να σε κρατήσουν μπροστά στα έργα κάνουν και video. Είτε μ' αρέσει αυτό είτε όχι, το θέμα είναι πως αναγκάζει το κοινό να κάτσει παραπάνω από μερικά δευτερόλεπτα μπροστά σ' ένα έργο. Δηλαδή φανταστείτε πως στο Λούβρο παραδείγματος χάρη, στέκονται δευτερόλεπτα μπροστά στα έργα και σε κάποια με κινούμενες εικόνες κάθονται και δέκα λεπτά παρακολουθώντας με μανία. Και στο θέατρο πρέπει να βρεις εκείνη, τη μια εικόνα που θα κρατήσει τον θεατή δυο ώρες! Για αυτό και εμένα μ' ενδιαφέρει να μπαίνει ο θεατής μέσα στον χώρο, να του ξυπνά αναμνήσεις και να του επιτρέπεται να φαντάζεται και να ταξιδεύει.»

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ
«Από το πρώτο σημείο διαλέγεις συνεργασίες. Κάνοντας πράγματα με ταυτότητα, αναγνωρίσιμα, πράγμα για το οποίο κατηγορήθηκα. Πολλοί θεωρούν πως τα σκηνικά πρέπει να είναι λειτουργικά, ουδέτερα. Εγώ δεν πιστεύω στα ουδέτερα πράγματα. Έχει ακουστεί πως πρέπει η σκηνογραφία είναι ο 'χαμαιλέοντας' των εικαστικών τεχνών. Δεν συμφωνώ. Χρειάζεται την αυτονομία της, πατάει κάπου, κάτι διηγείται σε σχέση με κάτι προηγούμενο. Έτσι μοιραία διαλέγεις ανθρώπους που κάνουν την ίδια 'δουλειά'. Από την άλλη υπήρξαν αναμφίβολα και κακές συνεργασίες από τις οποίες απλά αποχώρισα.» 

Η ΜΑΓΕΙΑ ΤΟΥ ΕΦΗΜΕΡΟΥ
«Αυτό που κάνω είναι κάτι το εντελώς εφήμερο. Δεν θεωρώ πως το video και η φωτογραφία δεν μπορεί να αποδώσει το αίσθημα. Κρατώ τα δικά μου σχέδια και τις μακέτες αλλά και πάλι αυτά δεν ντοκουμέντα της δουλειάς αλλά της σκέψης. Οι μαγικές αισθήσεις που μπορεί να προκαλέσει ένα σκηνικό είναι τελικά τι; Μερικά μέτρα από σίδερο, πλαστικό και βίδες! Μα, έτσι είναι, όταν τελειώσει αυτό μονάχα μένει. Ξέρω λοιπόν πως όταν τελειώσει θα καταστραφεί. Αυτή είναι και η μαγεία του εφήμερου. Ένα υπέροχο πυροτέχνημα.»

 ΠΩΣ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΚΑΝΕΙΣ ΝΑ ΒΡΕΙ Η ΝΑ ΜΑΘΕΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΟΥΛΕΙΕΣ ΤΟΥ ΜΑΝΩΛΗ ΠΑΝΤΕΛΙΔΑΚΗ;
«Πολλές φορές μου έχουν προτείνει να μπουν οι δουλείες μου σε ένα βιβλίο. Τι νόημα θα είχε; Όποιος θέλει να βρει κάτι έχει άμεση πρόσβαση. Από εμένα τον ίδιο. Δηλαδή, το πολύ εύκολο δε το συμπάθησα ποτέ. Και θα ήταν πολύ εύκολο να πατήσεις ένα κουμπί και να βγουν οι δουλειές μου μέσα σε 1 λεπτό. Είμαι ανοιχτός στους νέους, και είμαι εδώ.»