PATTI SMITH

(Ως3 - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2005)

KEIMENO/ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: ΝΙΚΟΣ ΒΙΔΑΛΗΣ

Κατάφερε για άλλη μια φορά να μας ταρακουνήσει με το δυναμικό της live στο θέατρο του Λυκαβηττού. Στο πρόσωπο της Patti Smith, εκτός από μια rock περσόνα, ενσαρκώνεται και μια ολόκληρη φιλοσοφία, μια στάση ζωής που τίθεται ανοιχτά ενάντια στις διακρίσεις, την παγκοσμιοποίηση, την πολιτική του Μπούς και τον πόλεμο στο Ιράκ...

Πόσο δύσκολο ήταν να ξεκινήσετε την καριέρα σας και να κερδίσετε σεβασμό στη Νέα Υόρκη;
Ήταν αρκετά δύσκολο, αλλά όχι τόσο όσο για τον οποιοδήποτε καλλιτέχνη που ξεκινούσε τότε. Έρχομαι από πολύ φτωχή οικογένεια και ήξερα πάρα πολύ καλά τι σημαίνει να αγωνίζεσαι για κάτι καθημερινά. Είναι καλό να αγωνίζεσαι όμως... να κερδίζεις πράγματα από αυτή την πάλη. Επιπλέον, μου άρεσε η Νέα Υόρκη. Ήταν πολύ δεκτική και φιλική προς τους νέους καλλιτέχνες, και ήταν και φτηνά να μένει κάποιος εκεί. Όχι σαν τώρα!

H μητρότητα, όμως, έφερε κάποιες αλλαγές... σας επηρέασε σαν άτομο και σαν καλλιτέχνη...
Ναι... όταν έγινα μητέρα, μετακόμισα στο Detroit για να ζήσω μια απλή ζωή με τον άντρα μου (σημ: ο εκλιπών Fred Smith των MC5) και να μεγαλώσω τα παιδιά μου. Αυτή η περίοδος δεν σταμάτησε καθόλου τη δημιουργικότητά μου... μπορώ να πω το αντίθετο... δε σταμάτησα ποτέ να γράφω και να εμπνέομαι. Υπάρχει τεράστια διαφορά μεταξύ της «καριέρας» και του να είσαι καλλιτέχνης. Αυτή η περίοδος μου δίδαξε την αγνότητα και την ομορφιά των παιδιών. Ήταν μεγάλη πηγή εμπνεύσεως. Τώρα, ο γιος μου είναι πολύ καλός κιθαρίστας, σαν τον πατέρα του, και η κόρη μου είναι πιανίστρια, και χαίρομαι πάρα πολύ γι' αυτό. 

Φαντάζομαι θα σας έχουν και σαν μουσικό πρότυπο... όπως ο Michael Stipe (σημ: τραγουδιστής των REM) είχε πει πως είστε ο «ήρωάς» του... Αλήθεια ο δικός σας ποιος είναι;
Ο Michael είναι ένα καταπληκτικό άτομo και τον ευχαριστώ πάρα πολύ. Έχει κάνει τόσα για μένα... είμαι πολύ ευγνώμων! Θα πρέπει να πω πως ο μεγαλύτερος ήρωας για μένα αυτή τη στιγμή είναι ο Ralph Nader. Είναι τόσο καλός άνθρωπος, τόσο ειλικρινής, και νοιάζεται για το περιβάλλον και για όλους τους ανθρώπους. Πολλοί λένε πως ήταν λάθος του που κατέβηκε στις εκλογές και εξαιτίας του εκλέχτηκε ο Μπούς, αλλά δεν είναι έτσι. Δε φταίει αυτός. Φταίνε τα 100 εκατομμύρια των Αμερικανών που δεν ψήφισαν τότε! Το διανοείσαι αυτό το νούμερο;

Στην πορεία σας έχετε γνωρίσει πολλούς σημαντικούς ανθρώπους των τεχνών και του πνεύματος. Πόσο σας επηρέασαν;
Α, υπήρξα πάρα πολύ τυχερή που έχω γνωρίσει όλους αυτούς τους ανθρώπους... τον Burroughs, τον Ginsberg, τον Dylan, τον Nader τον Δαλάι Λάμα και πολλούς άλλους... Έχουν καταφέρει τόσα πολλά, και έχουν συνδυάσει την τέχνη, την πολιτική, και την πνευματικότητα. Είναι όλοι τόσο δραστήριοι, ανθρωποκεντρικοί και πειθαρχημένοι... Έμαθα πάρα πολλά από τον καθένα ξεχωριστά.

Μιας και αναφερθήκατε στην πολιτική, πιστεύετε ότι οι καλλιτέχνες έχουν κάποιο χρέος να συμμετέχουν ενεργά, πχ: να κατεβαίνουν υποψήφιοι στις εκλογές;
Θα κατέβαινα και εγώ η ίδια με τον κόμμα των οικολόγων, αλλά τελικά κέρδισε η αφοσίωσή μου στην τέχνη. Πιστεύω πως οι καλλιτέχνες πρέπει να μιλάνε, να ακούγονται... ειδικά αυτή την εποχή, με τους χειρισμούς του Μπούς πχ: στον πόλεμο του Ιράκ... είναι μεγαλύτερη η ανάγκη. Η κυβέρνησή του και ο ίδιος είναι τόσο διεφθαρμένοι που χρησιμοποίησαν την 11η Σεπτέμβρη για να κάνουν τον κόσμο να φοβάται να μιλήσει και να εκφραστεί ελεύθερα. Είναι καθήκον μας να μη σιωπούμε...

Δηλαδή, έχει ακόμα τη δύναμη ο λαός;
Πάντα την είχε! Το θέμα είναι να τους πολεμήσουμε με τον μεγάλο μας αριθμό. Με το να πάμε στις κάλπες και να τους καταψηφίσουμε. Δυστυχώς, ο λαός έχει ξεχάσει πως έχει αυτή τη δύναμη. Νομίζουν πως τη δύναμη την έχει η κυβέρνηση. Πρέπει να τους το θυμίζει κάποιος. Είναι καθήκον του κάθε καλλιτέχνη να το κάνει αυτό. Μόνο αν αφυπνιστεί ο λαός μπορεί να υπάρξει αλλαγή.

Η τεράστια συμμετοχή του κόσμου στο «Live 8» είναι μια ένδειξη αφύπνισης; Τι γνώμη έχετε για αυτή τη διοργάνωση;
Δεν μου μίλησε κανείς γι 'αυτό, και δε νομίζω να το έκαναν ποτέ... Δεν ξέρω και πάρα πολλά γι' αυτό, αλλά νομίζω πως ήταν απλά μια σειρά μεγάλων συναυλιών και τίποτα παραπάνω. Είναι σημαντικό να σεβόμαστε τις χώρες που έχουν ανάγκη. Έχουν και αυτές την περηφάνιά τους. Σίγουρα δεν έχουν ανάγκη εμάς τους «σωτήρες» -δεν έχουμε το δικαίωμα να τους «σώσουμε». Αν θες να κάνεις κάτι, καν'το εκεί, απευθείας και διακριτικά, χωρίς τόση μεγάλη αυτοπροβολή. Θα ήθελα να τους δω όλους όσους συμμετείχαν να συγκεντρώσουν τα πλούτη τους για τη δημιουργία ενός αντιπολεμικού κινήματος. Είναι καλύτερα έτσι... εξάλλου πρόκειται για κάτι που μας επηρεάζει όλους.

Τι θεωρείτε «καλή» μουσική;
Όου... δύσκολο να σου απαντήσω κάτι συγκεκριμένο... αυτόν τον καιρό ακούω αρκετά τζαζ και John Coltrane, όπερα, και άλλα πολλά. Συνεργάστηκα και με τον Flea (σημ: μπασίστας των Red Hot Chili Peppers) και με άλλους... Πιστεύω πως πάντα θα υπάρχει καλή μουσική αρκεί οι νέες γενιές να είναι ανοιχτόμυαλες για να μπορούν να τη γράψουν.

Για τις νέες rock μπάντες, όμως, ο Bob Dylan εκφράστηκε αρκετά σκληρά.. ότι δεν είναι τόσο «ανοιχτόμυαλες»...;
Δε συμμερίζομαι την άποψή του. Το rock n roll είχε πάντα να κάνει με τη νέα γενιά... είναι μια διαρκής επανάσταση!!! Πιστεύω πως υπάρχουν πολύ καλές μπάντες. Το πρόβλημα είναι πως οι επιχειρήσεις και η μουσική βιομηχανία έχουν διαφθείρει το rock n roll και δεν το αφήνουν να αποκτήσει μια πολιτιστική ή και πολιτική φωνή. Όλα έχουν να κάνουν με το χρήμα. Υπάρχει ακόμα χώρος για πολλά καλά πράγματα από τους νέους, αλλά, ίσως, πρέπει κάποιος να τους το θυμίσει. Έχουν τη δυνατότητα να αναμίξουν την επανάσταση, την ποίηση, την πολιτική, και τη σεξουαλικότητα, και να κάνουν κάτι πραγματικά καλό...

Συμμετείχατε στο soundtrack του «Dead Man Walking». Θα θέλατε να γράψετε τη μουσική για μια ταινία;
(Γελάει) Πρώτη φορά μου κάνουν αυτήν την ερώτηση-ευχαριστώ πολύ!!! Η αλήθεια είναι πως θα μου άρεσε πάρα πολύ να κάνω κάτι τέτοιο. Δεν το είχα σκεφτεί ποτέ ιδιαίτερα, αλλά πιστεύω πως αν έβρισκα κάποιους ενδιαφέροντες μουσικούς για να δουλέψουμε μαζί, θα ήταν μια πολύ ωραία εμπειρία...

 Για να κλείσουμε τη συνέντευξη, έχετε κάποια «λόγια σοφίας» απ' όλα αυτά τα χρόνια εμπειριών; 
(Γελάει κάπως αμήχανα) Η ζωή μπορεί να είναι πολύ σκληρή. Έχω χάσει τον άντρα μου, τον αδελφό μου, τους γονείς μου, τον πιανίστα μου, και άλλους πολύ κοντινούς μου ανθρώπους. Από την άλλή, η ζωή είναι και πολύ όμορφη. Υπάρχει η τέχνη, τα παιδιά, η επικοινωνία -ακόμα και με 'σένα τώρα που μιλάμε. Πρέπει να απολαμβάνουμε τη ζωή μας γιατί είναι πολύτιμη. Οι νέοι πρέπει να το καταλάβουν αυτό-ξέρω πως είναι δύσκολο... Πρέπει να φροντίζεις τον εαυτό σου και να βρεις μια ισορροπία. Είμαι 58 χρονών και θέλω να κάνω τόσα πολλά πράγματα, αλλά μπορώ να τα κάνω επειδή φροντίζω-και φρόντιζα- τον εαυτό μου. Είναι τόσοι πολλοί που χαράμισαν τον εαυτό τους τόσο άδικα. Πρέπει να φροντίζεις το σώμα σου και το πνεύμα σου και να κρατάς το μυαλό σου ανοιχτό!