Απολαύστε υπεύθυνα


 

 

 

Πάμε Θέατρο


  Αριστοφάνης

Αχαρνής Θεσμοφοριάζουσες Νεφέλες Όρνιθες


Aχαρνής του Αριστοφάνη (425 π.Χ.)

The Acharnians by Aristophanes 

Εθνικό Θέατρο
Ζωντανή ηχογράφηση από το θέατρο των Δελφών το 2005


Σκηνοθεσία: Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος
Μετάφραση: Παντελής Μπουκάλας
Συνθέτης: Θάνος Μικρούτσικος
Χορογράφος: Αγγελική Στελλάτου
Μουσική διδασκαλία: Μελίνα Παιονίδου

Διανομή
Δικαιόπολις: Λάκης Λαζόπουλος
Κήρυκας: Δημήτρης Πακσόγλου
Αμφίθεος: Παντελής Δεντάκης
Πρέσβης: Γιώργος Γιαννακάκος
Πρέσβης: Γιώργος Σμπυράκης
Πρέσβης: Θύμιος Κούκιος
Ψευδαρτάβας: Χρήστος Σαπουντζής
Θέωρος: Μανόλης Δραγάτσης
Ευριπίδης: Κώστας Γαλανάκης
Κηφισοφώντας: (Υπηρέτης Ευριπίδη) Θύμιος Κούκιος
Λάμαχος: Λαέρτης Μαλκότσης
Μεγαρίτης: Δημήτρης Πιατάς
Κόρη Μεγαρίτη: Θύμιος Κούκιος
Κόρη Μεγαρίτη: Παναγιώτης Λάρκου
Συκοφάντης: Γιώργος Μελισσάρης
Θηβαίος: Σωτήρης Τζεβελέκος
Χέλι: Βασίλης Μαυρογεωργίου
Νίκαρχος: Στράτος Χρήστου
Αγγελιοφόρος: Λάμαχου Παντελής Δεντάκης
Κήρυκας γλεντιού: Παναγιώτης Λάρκου
Γεωργός: Γιώργος Γάλλος
Κουμπάρος: Κωνσταντίνος Γ. Γιαννακόπουλος
Κουμπάρα: Χρήστος Μαλάκης
Β΄Αγγελιοφόρος Παναγιώτης Λάρκου
Χορός: Γιώργος Γάλλος, Γιώργος Γιαννακάκος, Κωνσταντίνος Αθ. Γιαννακόπουλος, Κωνσταντίνος Γ. Γιαννακόπουλος, Κωνσταντίνος Δέδες, Παντελής Δεντάκης, Μανόλης Δραγάτσης, Θύμιος Κούκιος, Παναγιώτης Λάρκου, Γιώργος Μακρής, Χρήστος Μαλάκης, Λαέρτης Μαλκότσης, Γιώργος Μελισσάρης, Βασίλης Μαυρογεωργίου, Δημήτρης Ντάσκας, Δημήτρης Πακσόγλου, Γιάννος Περλέγκας, Χρήστος Σαπουντζής, Γιώργος Σμπυράκης, Θανάσης Χαλκιάς, Στράτος Χρήστου.
Ευνούχος: Γιάννης Κουκουράκης
Οδόμαντας: Γιάννης Κουκουράκης
Κόρη: Δικαιόπολη Μιχάλης Οικονόμου
Δούλος: Θέωρου Γιώργος Παπαγεωργίου
Τοξότης: Δημήτρης Πασσάς
Δούλος: Θέωρου Χρήστος Πίτσας
Τοξότης: Νικόλας Στραβοπόδης
Αυλητής: Ορέστης Τζιόβας
Αυλητής: Στέλιος Χλιαράς
Μοντέλο: Μιχάλης Οικονόμου
Δούλος Δικαιόπολη: Γιώργος Παπαγεωργίου
Δούλος Δικαιόπολη: Δημήτρης Πασσάς
Ισμηνίας: Χρήστος Πίτσας
Γυναίκα Δικαιόπολη: Νικόλας Στραβοπόδης
Δούλος Θέωρου: Ορέστης Τζιόβας
Μέδουσα: Στέλιος Χλιαράς

Ηχητικό Ντοκουμέντο
Θεατρική παράσταση:
Aχαρνής του Αριστοφάνη
Διάρκεια: 2.04:44

*Με αριστερό κλικ: Άνοιγμα αρχείου (live), με δεξί κλικ -αποθήκευση ως-: ή -αποθήκευση προορισμού ως- για την αποθήκευση του αρχείου.

Yπόθεση:
Με αιχμή του δόρατος τον τίμιο και φιλήσυχο Αθηναίο ήρωά του, τον Δικαιόπολι, που ερμηνεύει ο Λάκης Λαζόπουλος στην πρώτη του συνεργασία με το Εθνικό Θέατρο, ο Αριστοφάνης, σ' αυτήν την κωμωδία που παρουσιάστηκε στα Λήναια το 425 π.Χ. διαπραγματεύεται για μία ακόμα φορά το θέμα της ειρήνης. Έτσι, καθώς ο Δικαιόπολης βλέπει την απροθυμία των Αθηναίων να έρθουν σε συμφωνία ειρήνης με τους Σπαρτιάτες, αναλαμβάνει την πρωτοβουλία και συνάπτει προσωπική ειρήνη με τον εχθρό.

Οι Αχαρνής, έργο της νεανικής περιόδου του δημιουργού του, είναι ένα κείμενο που φωτίζει με έναν έξοχο τρόπο τη δυνατότητα του ανθρώπου να επιβιώνει στα κρίσιμα όρια της υπάρξεώς του.
Η μοναχικότητα του δικαιώματος στην προσωπική ειρήνη με τον εχθρό, όταν συγκρούεται με τις κρατικές συντεταγμένες και τις ιστορικές συνθήκες, παράγει ένα σπινθήρα που ή ακραία κωμικός ή ακραία τραγικός μπορεί να είναι. Όταν συμβαίνουν και τα δύο, μιλάμε για το αριστούργημα μιας ιδιοφυίας που στοχάζεται πάνω στην εύθραυστη επικαιρότητα των θεσμών και στην αδυναμία τους να τιθασεύσουν τα αρχέγονα δικαιώματα της ανθρώπινης ύπαρξης. Η προσωπική ειρήνη του Δικαιόπολι, προσπερνώντας τις κατηγορίες περί προδοσίας, ανακηρύσσει ως πρωταρχικές τις αξίες της γης και της ευγονίας και δεν είναι τυχαίο που ένας γεωργός τις προτάσσει ενάντια στον πόλεμο και την καταστροφή.
Το έργο είναι δραματικά επίκαιρο σε συνθήκες ηθικής πτώσης και πολιτισμικής παρακμής που συνοδεύουν πάντοτε την οικονομική κρίση. Ειδικότερα όταν η τελευταία οργανώνεται από τα ίδια συμφέροντα που επωφελούνται από την βαρβαρότητα και τον πόλεμο και οδηγούν στην ανθρώπινη εξαθλίωση και δυστυχία.

Επιχειρώντας μια τομή στην ελληνική διαχρονία, επιβεβαιώνεται η παθογένεια και οι εμμονές ενός υπερτροφικού εγώ, που αντιμάχεται τη συλλογικότητα και όποιους θεσμούς νομιμοποιούν ως πρώτιστο επίτευγμα τη συνοχή του κοινωνικού ιστού. Η αντιστοιχία του τότε με το σήμερα, ανατριχιαστική. Πόλεμος -στρατιωτικός και οικονομικός- κρίση του πολιτεύματος, δημοκρατία υψηλού κινδύνου, το πολιτικό προσωπικό σε αμφισβήτηση, ηθική πτώση και πολιτισμική παρακμή. Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, ο Δικαιόπολις επιχειρεί το ατομικό του εγχείρημα. Μία πράξη που φέρει την ποιότητα του απελπισμένου, το δικαίωμα της απόγνωσης, αλλά και το σπέρμα του αμοραλισμού, να κυοφορεί κάτι εξόχως επικίνδυνο, στον πυρήνα του κατορθώματος: από την πράξη του Δικαιόπολι ωφελείται ο ίδιος και η οικογένειά του. Δεν πρόκειται για συλλογική έξοδο από την κατάρρευση της πόλης, αλλά για επιτυχία μιας ιδιωτείας που αποθεώνεται, αλλά δεν προσφέρει. Δεν είναι τυχαίο που ο γεωργός Δικαιόπολις μετά την παράβαση αλλάζει οικονομική βάση και γίνεται μεταπράτης, πωλητής προϊόντων της γης, ένας μπακάλης. Από εκείνο το σημείο θα ρυθμίζει τις προσφορές, θα ανοίγει την κάνουλα της ειρήνης, κατά το δοκούν, συντρίβοντας τον capitano Λάμαχο, μία κωμικοτραγική εκδοχή ενός θρασύδειλου, άκαπνου πολέμαρχου, παλαιάς κοπής, ενός θαμπού εθνικιστή (;).
Ο Χορός -ένα οργανωμένο χάος- εισέρχεται στη σκηνή οργισμένος, επιθετικός, αδιάλλακτος. Όμως ο Δικαιόπολις θα τον αντιμετωπίσει με θάρρος και με θράσος, θα τον πείσει μεταμφιεζόμενος σε ήρωα του γοητευτικού μεγάλου Αρνητικού της εποχής, του Ευριπίδη. Καθώς ρέει το κρασί και τα κοψίδια σπάνε τις μύτες, ο Χορός μεταστρέφεται, αρνείται τον Λάμαχο και χορεύει συστρεφόμενος, στις παγανιστικές φούρλες του Δικαιόπολι. Έχουμε πια ελεύθερη αγορά, γιορτινά ρούχα, χρώματα, λαμπιόνια, βεγγαλικά, ένα πανηγύρι στη σκηνή. Όμως, πέρα εκεί ο πόλεμος συνεχίζεται. Το κάρο του Δικαιόπολι -όπως και αυτό της Μάννας Κουράγιο- δείχνει να εξαντλεί τα ειρηνικά του πολεμοφόδια.
Η άγρια διαπόμπευση του Λάμαχου, που κερδίζει επάξια τον ρόλο του αποδιοπομπαίου, αποφορτίζει την κοινότητα (;) Μια αίσθηση μετεωρισμού απομένει στο μεθεόρτιο τοπίο, ένα κοινό αίσθημα θολό και ζαλισμένο, όπως το παιδί του τέλους, με το μικρό βεγγαλικό του παγωτού και το πλαστικό σημαιάκι στα αμήχανα χέρια του. Και πάνω ψηλά στα πλακάτ της παράβασης ο Κολοκοτρώνης, ο Καραϊσκάκης, ο Μακρυγιάννης, ο Θεόφιλος, ο Καβάφης, ο Σεφέρης, ο Ελύτης, ο Λαμπράκης, με το ανεξίτηλο σήμα της ειρήνης. Φωτεινά μετέωρα, κεράκια εφημερίας, που κρατούν αναμμένο τον πολυέλαιο του Έθνους. Λίγο πιο κάτω στα χώματα, συμπλεκόμενοι και διαπλεκόμενοι τραγικοί zanni μιας real politik, Βουλευτάκια της φακής, διαχειριστές της μπίζνας, του μεγάλου χρέους, Ελλάδα, Duty Free, αποικία.

Αριστοφάνης

Ο Αριστοφάνης, γιος του Φιλίππου από τον δήμο Κυδαθήναιον, ήταν Αθηναίος σατιρικός ποιητής του 5ου αιώνα (περίπου 445 - 386 π.Χ.). Ο Αριστοφάνης είναι, μαζί με τον Εύπολι και τον Κρατίνο, ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της περιόδου της αρχαίας αθηναϊκής κωμωδίας που χαρακτηρίζεται ως «αρχαία κωμωδία» και ο μοναδικός, του οποίου σώζονται ακέραια έργα. Κατά τον 5ο αιώνα π.Χ., συνέγραψε 46 κωμωδίες. Από αυτές σώζονται έντεκα ακέραιες, ενώ παραδίδονται 924 αποσπάσματα.
Διαθέτουμε ελάχιστες ανεξάρτητες πληροφορίες για την ζωή του και συχνά στοιχεία για την βιογραφία του αντλούνται από τις ίδιες τις κωμωδίες του, και πρέπει γι' αυτό να αντιμετωπίζονται με μεγάλη επιφυλακτικότητα.
Γεννήθηκε στην Αθήνα το 445 π.Χ. περίπου, και πέθανε στα μέσα της δεκαετίας του 380 π.Χ. Έζησε στην Αθήνα και μεγάλωσε τα χρόνια που ξεκίνησε για την Αθήνα και τους κατοίκους της μία εποχή ειρήνης και άνθησης, κατά την οποία στην πολιτική ζωή κυριαρχούσε η προσωπικότητα του Περικλή (ειρήνη με την Σπάρτη και την Περσία), και η οποία διήρκεσε μέχρι την έναρξη του τριακονταετούς πελοποννησιακού πολέμου το 431 π.Χ..
Ήταν γιος του Φιλίππου, γνήσιου Αθηναίου, από τον Δήμο Κυδαθηναίων κι έτσι θεωρείται κι αυτός ντόπιος. Για τη ζωή του, όμως, μόνο ελάχιστα μας είναι σήμερα γνωστά.
Νυμφεύτηκε νωρίς κι απέκτησε τρεις γιους, τον Φίλιππο, τον Νικόστρατο και τον Αραρότα. Ο τελευταίος ήταν κι αυτός κωμικός ποιητής και με το όνομά του ο Αριστοφάνης δίδαξε στα τελευταία χρόνια της ζωής του τις κωμωδίες του "Κώκαλον" και "Αιολοσίκωνα". Ο Αραρώς δίδαξε και δικά του πρωτότυπα έργα.
Έλαβε συνολικά, 10 μεγάλα πρώτα βραβεία σε σχετικούς θεατρικούς διαγωνισμούς. Από τα έργα του φαίνεται πως είχε εξαιρετική μόρφωση, γενική και ειδική. Εκτός από τη καθολική μόρφωση, που η Αθήνα του Περικλή έδινε στους νέους, γνώριζε άριστα τα έργα των προηγούμενων ποιητών και φρόντισε να τελειοποιηθεί στη σκηνική τέχνη. Ήτανε πνευματωδέστατος ευφυολόγος, χιουμορίστας και με περίσσεια τόλμη καυτηρίαζε, προπάντων τους δημαγωγούς, τους σοφιστές και τον Δήμο Αθήνας.
Φαίνεται πως γνώριζε πολύ καλά τις τραγωδίες του Αισχύλου, τον οποίο θαύμαζε για τη συντηρητικότητά του και που, στους "Βατράχους", ύστερ' από μεγάλη διαδικασία, που γίνεται στον Άδη, δίνει τα πρωτεία της τραγικής ποίησης. Επίσης είναι άριστος γνώστης των "Ωδών" του Πίνδαρου και του Στησίχορου. Εκείνος όμως που επέδρασε πολύ στο ύφος, στη τεχνική και στη γλώσσα του, ήταν ο Ευριπίδης, παρόλο που αποτελούσε το μόνιμο στόχο των επιθέσεων και των διακωμωδήσεών του. Ο Κρατίνος, για να χαρακτηρίσει την προσκόλληση αυτή, έπλασε το ρήμα "ευριπιδαριστοφανίζειν".
Έργα
Οι σημαντικότερες πηγές για τις διδασκαλίες των έργων του Αριστοφάνη είναι οι επιγραφές με τους καταλόγους νικητών σε δραματικούς αγώνες,  οι αρχαίες υποθέσεις στα σωζόμενα έργα του και οι πληροφορίες που παραθέτουν οι αρχαίοι λεξικογράφοι.
Ο Αριστοφάνης παρουσίασε τις τέσσερις πρώτες κωμωδίες του αναθέτοντας την διδασκαλία του Χορού στον Καλλίστρατο: οι Δαιταλείς διδάχθηκαν το 427 π.Χ., στα Μεγάλα Διονύσια της επόμενης χρονιάς (426 π.Χ.) παρουσιάστηκαν οι Βαβυλώνιοι, με τους οποίους ο Αριστοφάνης κέρδισε πιθανώς το πρώτο βραβείο και στα Λήναια του επόμενου έτους (425 π.Χ.) οι «Αχαρνείς», με τους οποίους επιτίθεται στις πολεμικές επιλογές των Αθηναίων και προβάλλει την ιδέα για σύναψη συνθήκης ειρήνης με τη Σπάρτη. Το 424 παρουσιάστηκε η κωμωδία «Ιππείς», η οποία αποτελεί μία καυστική, αν και κωδικοποιημένη σάτιρα για τους Αθηναίους πολιτικούς, προ πάντων για το στρατιωτικό ηγέτη της δημοκρατικής παράταξης Κλέωνα, στον οποίο είχε επιτεθεί ήδη έντονα στο έργο του «Βαβυλώνιοι» και τον οποίο κατηγορεί για δημαγωγία.
Το 423 π.Χ. παρουσιάστηκε στα Μεγάλα Διονύσια Διόνυσο το έργο «Νεφέλαι», το οποίο αποτελεί μια σάτιρα για τις (τότε) μοντέρνες παιδαγωγικές ιδέες του Σωκράτη. Αυτή η κωμωδία για τον Σωκράτη απετέλεσε πρότυπο για διάφορους Ευρωπαίους συγγραφείς της κλασικής και ρομαντικής εποχής (Lessing, Γκαίτε κ.ά.)
Το 422 παρουσιάστηκε στα Λήναια το έργο «Σφήκες», με το οποίο ο Αριστοφάνης λοιδορεί το δικαστικό σύστημα της Αθήνας και ιδιαίτερα τη δικομανία των οπαδών του Κλέωνα που είχε χάσει μια δίκη για υπεξαίρεση. Η κωμωδία «Ειρήνη» παρουσιάστηκε το 421 π.Χ. στα Μεγάλα Διονύσια Διόνυσο. Ο συγγραφέας παρουσιάζει τις καταστροφικές επιπτώσεις του πελοποννησιακού πολέμου στους αγρότες, οι οποίοι στέλνουν μια επιτροπή στον Όλυμπο και ελευθερώνουν τη θεά της ειρήνης.
Το έργο «Όρνιθες» παρουσιάστηκε το 414 επίσης στα Μεγάλα Διονύσια και θεωρείται, λόγω της σκηνικής πληρότητας, το πλέον πετυχημένο έργο του Αριστοφάνη. Πραγματεύεται, όπως στους «Ιππείς» τις πρακτικές των πολιτικών και στρατιωτικών, όμως χωρίς αναφορές σε επίκαιρα γεγονότα της Αθήνας, αλλά ως σημείο εκκινήσεως για να περιγράψει μια ιδανική κοινωνία και ταυτόχρονα για να αποδείξει τη βεβαιότητα για την αποτυχία της. Αν και το έργο αυτό δεν περιέχει το συνήθη για τον Αριστοφάνη πολεμικό τόνο, δεν του λείπουν οι σατιρικές αναφορές σε έργα των Αισχύλου, Ευριπίδη, Πίνδαρου κ.ά. Στα έργα του «Θεσμοφοριάζουσες» (411) και «Βάτραχοι» (405) παρωδούνται τα έργα του Ευριπίδη ως προς το θέμα και το ύφος τους.
Το διασημότερο έργο του Αριστοφάνη είναι η «Λυσιστράτη» που παρουσιάστηκε επίσης το 411 π.Χ.. Η ομώνυμη ηρωίδα του έργου πείθει τις γυναίκες της Αθήνας και της Σπάρτης να απόσχουν από τις ερωτικές δραστηριότητες για να υποχρεωθούν οι άντρες να διακόψουν τον πόλεμο. Το σχέδιο αυτό πετυχαίνει μετά από μερικές εμπλοκές. Αν και το έργο φαίνεται να έχει ένα ευγενή στόχο, τη διακοπή του πολέμου και την έλευση της ειρήνης, όπως γνωρίζουμε από την ιστορία, οι ολιγαρχικοί Λακεδαιμόνιοι δέχονταν να διακόψουν τον πόλεμο με κύριο όρο να καταργήσουν οι Αθηναίοι το δημοκρατικό πολίτευμα. Αυτή ήταν και η επιθυμία του Αριστοφάνη, ο οποίος μαζί με τους ολιγαρχικούς υποστήριζε κάθε τι που θα υπόσκαπτε το δημοκρατικό πολίτευμα της Αθήνας. Τα ύστερα έργα «Εκκλησιάζουσες» (393) και «Πλούτος» (388) ασχολούνται με ζητήματα της ιδιωτικής περιουσίας.

Τα έργα του Αριστοφάνη είχαν σημαντική επίδραση σε μεταγενέστερους συγγραφείς, ιδιαίτερα σε Άγγλους σατιρικούς του 17ου και 18ου αιώνα.

Ιππείς (κωμωδία) (424 π.Χ.)
Νεφέλες (κωμωδία) (423 π.Χ.)
Σφήκες (κωμωδία) (422 π.Χ.)
Ειρήνη (κωμωδία) (421 π.Χ.)
Όρνιθες (κωμωδία) (414 π.Χ.)
Λυσιστράτη (κωμωδία) (411 π.Χ.)
Θεσμοφοριάζουσες (κωμωδία) (411 π.Χ.)
Βάτραχοι (κωμωδία) (405 π.Χ.)
Εκκλησιάζουσες (κωμωδία) (392 π.Χ.)
Πλούτος (κωμωδία) (388 π.Χ.)

Αποσπασματικά Σωζόμενες Κωμωδίες
Δαιταλείς (427 π.Χ.)
Βαβυλώνιοι (426 π.Χ.)
Γεωργοί (424 π.Χ.)
Ολκάδες (423 π.Χ.)
Προάγων (422 π.Χ.)
Αμφιάραος (414 π.Χ.)
Πλούτος α' (408 π.Χ.)
Γηρυτάδης (407 π.Χ.)
Κώκαλος (387 π.Χ.)
Αιολοσίκων β' (386 π.Χ.)

(Πηγή:Βικιπαίδεια)




Θεσμοφοριάζουσες του Αριστοφάνη (411 π.Χ.)
Thesmophoriazousai by Aristophanes 

Σκηνοθεσία: Αλέξης Σολομός
Μετάφραση και ραδιοφωνική προσαρμογή: Θρασύβουλος Σταύρου
Μουσική σύνθεση και διεύθυνση ορχήστρας: Μάνος Χατζιδάκις
Παίζουν με τη σειρά που ακούγονται οι ηθοποιοί:
Χριστόφορος Νέζερ, Μιχάλης Καλογιάννης, Ελένη Χαλκούση, Τζένη Καρέζη, Δέσπω Διαμαντίδου, Πόπη Κόντου, Τάκης Γαλανός, Μιχάλης Μπούχλης, Πόπη Παπαδάκη, Αντώνης Σαρρής, Γκίκας Μπινιάρης, Κική Ρέππα, Θεόδωρος Ανδρικόπουλος, Πέτρος Λοχαΐτης.
Ηχογράφηση από ηχογράφηση από το αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου Ιούνιος 1958 (η πρώτη παράσταση των Θεσμοφοριαζουσών στο σύγχρονο ελληνικό θέατρο).
*Από το αρχείο της ΕΡΤ

Ηχητικό Ντοκουμέντο
Θεατρική παράσταση:
Θεσμοφοριάζουσες του Αριστοφάνη
Διάρκεια: 1.02:40

*Με αριστερό κλικ: Άνοιγμα αρχείου (live), με δεξί κλικ -αποθήκευση ως-: αποθήκευση αρχείου.

Yπόθεση:
Πόσοι άντρες θα έδιναν τα πάντα, ή σχεδόν τα πάντα, για να εισχωρήσουν στα άδυτα της γυναικείας ψυχής; Οσοι σηκώσουν το χέρι και το παραδεχτούν, δεν πρέπει να χάσουν τις Θεσμοφοριάζουσες.
Πόσοι άντρες θα έδιναν τα πάντα, ή σχεδόν τα πάντα, για να εισχωρήσουν στα άδυτα της γυναικείας ψυχής; Οσοι σηκώσουν το χέρι και το παραδεχτούν, δεν πρέπει να χάσουν τις Θεσμοφοριάζουσες.
Πώς ένας άνδρας μπορεί να εισχωρήσει στα άδυτα των γυναικών. Και όταν το καταφέρει τι βλέπει και τι μαθαίνει από αυτές;
Οι Θεσμοφοριάζουσες είναι κωμωδία του Αριστοφάνη, που έγραψε και παρουσίασε το 411 π.Χ. πιθανότατα στα Μεγάλα Διονύσια. Είναι μια σάτιρα στο πρόσωπο και τα έργα του Ευριπίδη. Εκμεταλλευόμενος την αντιπάθεια του αρχαίου τραγικού για τις γυναίκες, τον παρουσιάζει να συγκρούεται με αυτές κατά τη διάρκεια της μεγάλης τους γιορτής, των Θεσμοφορίων. Θεωρείται ένα από τα καλύτερά του έργα και παρουσιάστηκε την ίδια χρονιά με μια άλλη γνωστή κωμωδία του, τη Λυσιστράτη.
Τα Θεσμοφόρια γιορτάζονταν αποκλειστικά από τις γυναίκες της Αρχαίας Αθήνας, όπου μάλιστα είχαν και την ευκαιρία να συζητούν και να λύνουν διάφορα θέματα που τις απασχολούσαν. Αυτή τη φορά κατηγορούν τον Ευριπίδη, ότι στις τραγωδίες του καταφέρεται εναντίον τους και θέλουν να τον εξοντώσουν. Ο συγγενής του Ευριπίδη, Μνησίλοχος, μεταμφιεσμένος σε γυναίκα πηγαίνει στη γιορτή να τον υποστηρίξει, αλλά αποκαλύπτεται και συλλαμβάνεται. Ο Ευριπίδης μηχανεύεται διάφορους τρόπους να τον σώσει.



Νεφέλες του Αριστοφάνη (423 π.Χ.)

Nephelai by Aristophanes 

Σκηνοθεσία: Στέλιος Παπαδάκης
Μετάφραση: Θρασύβουλος Σταύρου
Ραδιοφωνική προσαρμογή: Ειρήνη Μάρα
Μουσική επιμέλεια: Ανακρέων Παπαγεωργίου
Ρύθμιση ήχου: Νίκος Χανιώτης
Μοντάζ: Σωτήρης Αρτινός
Οργάνωση παραγωγής: Δημήτρης Φραγκουδάκης
Παραγωγή: Βίκυ Μουνδρέα
Παίζουν με τη σειρά που ακούγονται οι ηθοποιοί:
Θύμιος Καρακατσάνης (Στρεψιάδης), Λόυσκα Αβαγιαννού, Τάκης Βουλαλάς, Δημήτρης Βυζάντιος, Θεόδωρος Δημήτριεφ, Τρύφων Καραντζάς, Κώστας Κοκκάκης, Σπύρος Μαβίδης, Σοφία Μυρμηγκίδου, Δημήτρης Τσούτσης.
Ηχογράφηση 1983
*Από το αρχείο της ΕΡΤ

Ηχητικό Ντοκουμέντο
Θεατρική παράσταση:
Νεφέλες του Αριστοφάνη
Διάρκεια: 1.09:37

Yπόθεση:
Οι Νεφέλες παρουσιάστηκαν το 423 π.Χ., στα Μεγάλα Διονύσια και απέσπασαν το τρίτο βραβείο. Πιστεύοντας στο έργό του, ο Αριστοφάνης το διόρθωσε ριζικά με σκοπό να το ξαναπαρουσιάσει στο κοινό. Οι Νεφέλες που μας σώζονται είναι η δεύτερη εκδοχή. Πρόκειται για ένα από τα πιο  πολυσυζητημένα έργα του Αριστοφάνη, ο άλυτος γρίφος μέσα σ' ολόκληρη την αριστοφανική παραγωγή κι ένα από τα μεγαλύτερα ερωτηματικά στην ιστορία της λογοτεχνίας.
Ο μεγάλος κωμωδιογράφος καυτηριάζει τα φροντιστήρια των σοφιστών στην Αθήνα και την «προοδευτική» παιδεία που παρείχε την εποχή εκείνη ο Σωκράτης. Εκθέτει τις αρνητικές συνέπειες που είχε η σύγχρονη σοφιστική κίνηση σε ιδιωτικό επίπεδο, τις επιδράσεις της σοφιστικής επιχειρηματολογίας στον χώρο της οικογένειας και παρουσιάζει την υπονόμευση των πατροπαράδοτων ηθών και κανόνων, αναλύοντας την κρίση της ηθικής και της πολιτικής στην αθηναϊκή κοινωνία, την παρακμή του παλαιού εκπαιδευτικού συστήματος και την πάλη των δύο γενεών.

Ο Στρεψιάδης, ένας γέρος Αθηναίος χωριάτης, αναγκάστηκε να αφήσει το κτήμα του και να κλειστεί στην Αθήνα, λόγω των συχνών επιδρομών που έκαναν οι Σπαρτιάτες στην Αττική, την περίοδο του Πελοποννησιακού Πολέμου. Παντρεμένος με μία αριστοκράτισσα Αθηναία απέκτησαν ένα γιο, τον Φειδιππίδη, που αναθρεμμένος σαν αριστοκράτης, έφτασε στο σημείο να καταχρεώσει τον πατέρα του με τις σπατάλες του. Στριμωγμένος ο Στρεψιάδης από τους δανειστές του παίρνει την απόφαση να στείλει το γιο του στο Φροντιστήριο του Σωκράτη για να μάθει τον άδικο και τον δίκαιο λόγο, ώστε να μπορεί να δικαιώνεται στις δίκες και να γλιτώσει από τα διάφορα δανεικά και αγύριστα. Ο Φειδιππίδης, δεν έχει καμιά όρεξη να κλειστεί στη σχολή κι έτσι, ο γέρο Στρεψιάδης, αναγκάζεται να φοιτήσει ο ίδιος στο Φροντιστήριο. Γρήγορα όμως ο Σωκράτης τον διώχνει ως ανεπίδεκτο μαθήσεως και τελικά πείθει τον γιο του να φοιτήσει στη σχολή του μεγάλου φιλοσόφου. Σύντομα θα αντιληφθεί πως όλα τα μαθήματα που πήρε ο γιος του, θα τα πληρώσει ο ίδιος και πικρά μάλιστα.

Ο Αριστοφάνης στο πρόσωπο του Σωκράτη σατιρίζει τις «προοδευτικές» εκπαιδευτικές ιδέες που εισήγαγαν οι σοφιστές στην αρχαία Αθήνα. Σε μια εποχή  κοινωνικών και ηθικών αναζητήσεων και έντονων ανακατατάξεων που τα όρια των ρευμάτων, των ιδεών και της προόδου βρίσκονται σε σύγχυση και υπό διαπραγμάτευση (όπως και το εκπαιδευτικό σύστημα!) το αριστοφανικό έργο αποδεικνύεται πιο επίκαιρο από ποτέ. Το νήμα του χθες και του σήμερα ενώνονται σε μια απολαυστική παράσταση που μιλάει απευθείας στον θεατή...



Όρνιθες του Αριστοφάνη (414 π.χ.)

 

 

 




   



Απολαύστε υπεύθυνα




   

Copyright © ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ Ως3
Aνάπτυξη & Yλοποίηση: Ως3 Π.Ο.Ε.Α.Μ.
Πρότυπη Οικολογική Εκδοτική Αγροτουριστική Μονάδα Ως3