Απολαύστε υπεύθυνα


 

 

 

Πάμε Θέατρο


 

Αύγουστος Στρίντμπεργκ

Η σονάτα των φαντασμάτων του Αύγουστου Στρίντμπεργκ

Τhe ghost sonata by August Strindberg (1907)

Μετάφραση και Σκηνοθεσία: Πέτρος Παναμάς
Μουσική σύνθεση: Μιχάλης Γρηγορίου
Επιμέλεια ήχων: ’ντα Μουσουτζιάννη
Τεχνική επιμέλεια: Μάκης Γίγας
Παραγωγή: Δημήτρης Φραγκουδάκης
Επιμέλεια παραγωγής: Χαρά Αποστόλου
Παίζουν με τη σειρά που ακούγονται οι ηθοποιοί:
Μαρία Σουρούνη, Δημήτρης Καταλειφός, Γιώργος Μοσχίδης, Νίκος Γαροφάλου, Νίκη Κρεούζη, Ηλίας Πλακίδης, Χρήστος Δοξαράς, Τόνης Ιακωβάκης, Κίτη Αρσένη, Κάτια Γέρου, Νανά Κακαβά.
Ηχογράφηση 1978
*Από το αρχείο της ΕΡΤ

 
Ηχητικό Ντοκουμέντο
Θεατρική παράσταση:
Η σονάτα των φαντασμάτων του Αύγουστου Στρίντμπεργκ
Διάρκεια: 1:33:27

*Με αριστερό κλικ: Άνοιγμα αρχείου (live), με δεξί κλικ -αποθήκευση ως-: αποθήκευση αρχείου.

Yπόθεση:
Φως και σκοτάδι, νέμεση και τιμωρία, ενοχή και λύτρωση. Μια αέναη πάλη αντιθέτων μέσω της οποίας η πραγματικότητα αναπλάθεται ως εφιαλτικό όνειρο είναι το κύριο χαρακτηριστικό του γνωστού έργου του Αυγούστου Στρίντμπεργκ «Η σονάτα των φαντασμάτων».

Το έργο συνοψίζει με τρόπο αριστοτεχνικό όλη την ψυχική και καλλιτεχνική πορεία του Στρίντμπεργκ. Η βαθιά προσωπική κρίση που πέρασε και τον οδήγησε στα πρόθυρα της τρέλας κυριολεκτικά τέμνει τη σκέψη του δημιουργού στα δύο. Ο επαναστάτης, ο υποστηρικτής των κοινωνικών αγώνων, ο ένθερμος οπαδός των επιτευγμάτων των θετικών επιστημών και του θετικισμού στρέφεται τώρα προς τον ιδιότυπο θεοσοφισμό του Σβέντεμποργκ, τον βουδισμό, τη διερεύνηση του κακού. Στη «Σονάτα των φαντασμάτων», πέρα από τον χαρακτηριστικό από τα πρώτα κιόλας έργα νατουραλισμό του δραματουργού, κυριαρχεί το έντονο μεταφυσικό και ονειρικό στοιχείο. Μετά την περιπέτειά του εξάλλου ­ και προς το τέλος της ζωής του ­ ο Στρίντμπεργκ εισάγει και τη νέα δραματουργική φόρμα που ονομάζει «έργο δωματίου». Τα έργα αυτά, τέσσερα ολοκληρωμένα και ένα ημιτελές, είναι γραμμένα για μικρή σκηνή ενώ, πέρα από αυτό, το χαρακτηριστικό τους εντοπίζεται στο ότι πραγματεύονται ένα θέμα σε βάθος που, ενώ κινείται στον χώρο της φαντασίας, στηρίζεται τόσο στην ανθρώπινη παρατήρηση όσο και στην ανθρώπινη εμπειρία.

Η «Σονάτα των φαντασμάτων» είναι ένα ονειρόδραμα όπου, σύμφωνα με τον ίδιο τον Στρίντμπεργκ, «όλα είναι πιθανά, όλα είναι δυνατά». Η υπόθεση διαδραματίζεται σε έναν τόπο «περίεργο», όπως τον χαρακτηρίζει η σκηνοθέτις, όπου τα όρια ανάμεσα στη φαντασία και στην πραγματικότητα είναι εν πολλοίς δυσδιάκριτα. Ένας νεαρός φοιτητής βρίσκεται σε κάποιο μυστηριώδες σπίτι όπου, πέρα από το επίσης πρωταγωνιστικό πρόσωπο του γέρου Χούμελ και τη γοητευτική κοπέλα που συναντά και τον θέλγει, έλκεται και από το ίδιο το περιβάλλον του σπιτιού με την ομορφιά και την πολυτέλειά του. Στην πορεία ωστόσο ο φοιτητής θα καταλάβει την πολλαπλή και αενάως μεταβαλλόμενη υφή προσώπων και πραγμάτων.
Στο συγκεκριμένο έργο κυριαρχεί η προβολή του υποσυνείδητου ως η κατ' εξοχήν δύναμη που μορφώνει τη ζωή και την ύπαρξη. Τα πρόσωπα είναι αιχμαλωτισμένα μέσα σε μάσκες που τις συντηρούν με πυρετώδη ένταση ως τη στιγμή που ο εγκλωβισμένος εαυτός ξεχύνεται με δαιμονική δύναμη για να καταστρέψει και να καταστραφεί. Ο κόσμος της τρέλας, της οδύνης, του εφιάλτη ή του ονείρου αποκαλύπτεται σε όλο του το μεγαλείο. Η ισορροπία ανάμεσα στο τραγικό και στο κωμικό είναι μεταιχμιακή. Η ζωή προβάλλεται εδώ ως όνειρο, ως πλασματική εικόνα, αλλά και το όνειρο ως ζωή.

Η σχέση του ανθρώπου με τον ίδιο του τον εαυτό είναι το βασικό μήνυμα του έργου, το οποίο, αν και γράφτηκε στις αρχές του αιώνα, αποδεικνύεται πολύ σημερινό. Η έντονη επιθυμία του φοιτητή να μπει στο σπίτι ελκόμενος από την πολυτέλειά του είναι βαθιά συμβολική. Σε μια εποχή σαν τη σημερινή, όπου η εικόνα και η επιφάνεια κυριαρχούν, δημιουργεί μεγάλες αντιστοιχίες.

Αύγουστος Στρίντμπεργκ

Ο Αύγουστος Στρίντμπεργκ (August Strindberg, 22 Ιανουαρίου 1849 - 14 Μαΐου 1912) ήταν Σουηδός θεατρικός συγγραφέας, μυθιστοριογράφος και ζωγράφος. Πολυγραφότατος δραματουργός, πατέρας -κατά τον Ο'Νήλ- του σύγχρονου θεάτρου.
Δύσκολη παιδική ηλικία, παράφορη φύση και ασταθής, οργισμένος ατομικισμός, βίαιος ενίοτε μισογυνισμός και διαρκής αναζήτηση του απόλυτου χαρακτηρίζουν τον Στρίντμπεργκ αλλά και τα πρόσωπα των έργων του, κατά το μάλλον ή ήττον αυτοβιογραφικών («Ο γιός της δούλας»). Η σκέψη του, επηρεασμένη από τον Kierkegaard, τον Nietzsche, τον Rousseau και τον Fourier, τον οδηγεί εκείθεν του ρομαντισμού, στον αθεϊσμό και τον μυστικισμό. Δεινός ερμηνευτής της συμπεριφοράς των ανθρώπων και των μυστηρίων του υποσυνείδητου, περνάει με θαυμαστή ευχέρεια από τον πιό σκληρό νατουραλισμό στον πλέον αέρινο συμβολισμό. Καταγγέλλει τον θρίαμβο της βίας στις διαπροσωπικές σχέσεις και την αδυναμία επικοινωνίας του ενός με τον άλλο, όσο και του ενός με τους πολλούς, έχοντας ο ίδιος φτάσει στα πρόθυρα της τρέλας ύστερα από τις οδυνηρές αποτυχίες των τριών γάμων του.
Ο αριθμός τρία σηματοδοτεί και το έργο του, που διαιρείται σε ισάριθμες περιόδους. Η νατουραλιστική περίοδος σημαδεύεται με επιρροές από τόν Valles και τον Zola και περιλαμβάνει έργα όπως: «Το κόκκινο δωμάτιο» (μυθιστόρημα που θα προκαλέσει κοινωνικό σκάνδαλο), τα τρία θεατρικά «Ο πατέρας» (πιθανώς, νατουραλιστική παραλλαγή του κλασικού μύθου του Αγαμέμνονα και της Κλυταιμνήστρας), «Δεσποινίς Τζούλια» και «Οι δανειστές», οι σουηδικές ιστορικές τραγωδίες «Ο κύρ Ούλοφ», «Γουσταύος Βάσα» και «Γουσταύος Αδόλφος» και, τέλος, το δράμα «Ο χορός του θανάτου». Ακολουθεί η περίοδος του μυστικισμού, ενός γαληνεμένου μυστικισμού, εμπνευσμένου από τον θεόσοφο Swedenborg («Ονειρόδραμα»). Η τρίτη περίοδος φωτίζεται από ένα διαυγές ουμανιστικό φως χάρη στο Intima Teatern (1907), ένα μικρό θέατρο το οποίο ο ίδιος ο Στρίντμπεργκ δημιουργεί και διευθύνει για να παρουσιάσει εκεί την «Καταιγίδα», τον Πελεκάνο», τη «Σονάτα των φαντασμάτων», έργα δωματίου διαποτισμένα με σκληρότητα και απόγνωση.
Πολλά από τα έργα του Στρίντμπεργκ, που αναφέρονται στην πάλη των δύο φύλων, είναι αριστουργήματα ψυχολογικής ανάλυσης. Έχει γράψει θεατρικά έργα κάθε σχολής - ρεαλισμός, νατουραλισμός, συμβολισμός, ιστορικό δράμα, ονειρόδραμα, εξπρεσιονισμός.
Στα τελευταία χρόνια της ζωής του, η μοναξιά του, μετά τους τρεις αποτυχημένους γάμους του, γίνεται μαρτυρική. Συνδέεται με τη νεαρή ηθοποιό Φάννυ Φάλκνερ, γνωρίζοντας επιτέλους κοντά της μια ήρεμη κι ευτυχισμένη ζωή. Το 1912, στα 63 χρόνια του, πεθαίνει στη Στοκχόλμη από καρκίνο του στομάχου.
Το σπίτι που έζησε ο Στρίντμπεργκ, ο «γαλάζιος πύργος», βρίσκεται στην Οδό Ντρότνιγκαταν 85 στη Στοκχόλμη.

 


 




   



Απολαύστε υπεύθυνα




   

Copyright © ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ Ως3
Aνάπτυξη & Yλοποίηση: Ως3 Π.Ο.Ε.Α.Μ.
Πρότυπη Οικολογική Εκδοτική Αγροτουριστική Μονάδα Ως3