Απολαύστε υπεύθυνα


 

 

 

Πάμε Θέατρο


 

Εντουάρντο Ντε Φιλίππο

Φιλουμένα Μαρτουράνο του Εντουάρντο Ντε Φιλίππο

Filumena Marturano by Eduardo De Filippo (1946)

Σκηνοθεσία: Βασίλης Νικολαΐδης
Μετάφραση και ραδιοφωνική προσαρμογή: Κώστας Ταχτσής
Μουσική επιμέλεια: Ολυμπία Κυριακάκη-Λουκίσα
Επιμέλεια ήχων: Φανή Σιώρη
Ρύθμιση ήχου: Γιώτα Κασσάρα
Παραγωγή: Δημήτρης Φραγκουδάκης
Παίζουν με τη σειρά που ακούγονται οι ηθοποιοί:
Μαίρη Αρώνη (Φιλουμένα), Νίκος Τζόγιας, Γιώργος Μοσχίδης, Τζόλυ Γαρμπή, Βαγγέλης Ρόκκος, Ναταλία Τσαλίκη,Μιράντα Ζαφειροπούλου, Κώστας Καπελώνης, Αλέξανδρος Αντωνόπουλος, Γιάννης Μπέζος, Κωνσταντίνος Κωνσταντόπουλος, Νανά Κακαβά.
Ηχογράφηση 1989
*Από το αρχείο της ΕΡΤ

 
Ηχητικό Ντοκουμέντο
Θεατρική παράσταση:
Φιλουμένα Μαρτουράνο του Εντουάρντο Ντε Φιλίππο
Διάρκεια: 1:42:57

*Με αριστερό κλικ: Άνοιγμα αρχείου (live), με δεξί κλικ -αποθήκευση ως-: αποθήκευση αρχείου.

Yπόθεση:
Το αριστούργημα του Εντουάρντο ντε Φιλίππο ξεκίνησε από θεατρικό έργο και συνέχισε ως κινηματογραφική ταινία το 1964 σε σκηνοθεσία Βιτόριο ντε Σίκα με τους: Σοφία Λόρεν, Μαρτσέλο Μαστρογιάνι, γνωρίζοντας τεράστια επιτυχία και στη σκηνή και στην οθόνη. Πραγματεύεται την ιστορία της Φιλουμένα Μαρτουράνο, μιας βασανισμένης γυναίκας που ξεκίνησε ως πόρνη και κατέληξε ερωμένη του πλούσιο Ντομένικο Σοριάνο. Η ώριμη πια Φιλουμένα ζητάει από τον Ντομένικο να την παντρευτεί και ταυτόχρονα του αποκαλύπτει ότι έχει τρεις γιους. Ένας από αυτούς τους γιους είναι καρπός της συνεύρεσης που είχαν παλαιά ο Ντομένικο και η τότε πόρνη Φιλουμένα. Υπόδειγμα λυρικής και ρομαντικής γραφής, με έντονα κωμικά στοιχεία και έξυπνους διαλόγους, το έργο έχει απροσδόκητο φινάλε...

O Εντουάρντο ντε Φιλίπο και η αδελφή του Τιτίνα ντε Φιλίπο ήταν το πρώτο ζευγάρι που ερμήνευσε τους ρόλους του Ντομένικο Σοριάνο και της Φιλουμένα Μαρτουράνο, στο παρθενικό ανέβασμα του έργου, στη Νάπολι, το 1948. Εξήντα σχεδόν χρόνια μετά και η «Φιλουμένα Μαρτουράνο» παραμένει η πληθωρική γυναίκα με το ταμπεραμέντο, η μάνα, η ερωμένη, η καπάτσα. Εξήντα χρόνια μετά και το έργο του Ντε Φιλίπο έρχεται και επανέρχεται στις αθηναϊκές σκηνές, καθώς διαθέτει δύο εξαιρετικά ισχυρούς και ενδιαφέροντες ρόλους και έναν γερό μύθο. Από την αδελφή του συγγραφέα ως τη Σοφία Λόρεν - ζευγάρι με τον Μαρτσέλο Μαστρογιάνι στην ταινία του Βιτόριο ντε Σίκα «Γάμος α λα ιταλικά», το 1963- η Φιλουμένα και η περίφημη φράση της «Τα παιδιά είναι παιδιά» έχει ειπωθεί στην Ελλάδα από πολλές ηθοποιούς.

Το έργο δεν άργησε να ανέβει στην Ελλάδα. Εναν χρόνο μετά την ιταλική πρεμιέρα και με τον τίτλο «Τα παιδιά είναι παιδιά», η Αλέκα Κατσέλη και ο Γιώργος Γληνός το παρουσίασαν το καλοκαίρι του 1949 με τον εταιρικό θίασο «Δραματική Σκηνή» σε σκηνοθεσία Πέλου Κατσέλη, στο θερινό θέατρο Ντορέ. Το 1959 ήταν η σειρά της Κατερίνας να υποδυθεί τη Φιλουμένα. Η παράσταση, με τον τίτλο «Η κλώσσα», ανέβηκε στο Ιντεάλ, με τον Χρήστο Τσαγανέα ως Ντομένικο Σοριάνο, σε μετάφραση και σκηνοθεσία του Μάριου Πλωρίτη. Η Αλέκα Κατσέλη επανήλθε, την περίοδο 1963-64, στη Θεσσαλονίκη αυτή τη φορά, και με τον Κούλη Στολίγκα στον ρόλο του συζύγου- στο θέατρο Θυμέλη. Τις δεκαετίες του ΄70 και του ΄80 η Ελλη Λαμπέτη, η Αλίκη Βουγιουκλάκη και ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ μονοπώλησαν το ενδιαφέρον της «Φιλουμένα Μαρτουράνο»: Το 1978 η Λαμπέτη με τον Παπαμιχαήλ το ανέβασαν σε μεταφράση Κώστα Ταχτσή και σκηνοθεσία Μάουρο Μπολονίνι στο θέατρο Σούπερ Σταρ (και λόγω μεγάλης επιτυχίας η Λαμπέτη το επανέλαβε με τον Τίτο Βανδή σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη). Το 1986 ο Παπαμιχαήλ υποδύθηκε εκ νέου τον Ντομένικο Σοριάνο, αυτή τη φορά με την Αλίκη Βουγιουκλάκη (στο θέατρο Αλίκη) και σε σκηνοθεσία του Σπύρου Ευαγγελάτου. Την ίδια χρονιά το έργο ανέβηκε από το ΔΗΠΕΘΕ Λάρισας με τους Σοφία Ολυμπίου - Κώστα Τσιάνο.
Στις δεκαετίες που ακολούθησαν, 1990-2000, το έργο παίχθηκε εντός και εκτός Αθηνών, αλλά πολλές από τις παραστάσεις αυτές δεν άφησαν το στίγμα τους στον θεατρικό χάρτη, κυρίως γιατί ο ρόλος της Φιλουμένας απαιτεί προσόντα που δεν διέθεταν όλες οι ηθοποιοί που τον ερμήνευσαν.

Εντουάρντο Ντε Φιλίππο

Ο Εντουάρντο Ντε Φιλίππο γεννήθηκε στη Νάπολη στις 24 Μαΐου του 1900, νόθο παιδί του μεγαλύτερου ναπολιτάνου πρωταγωνιστή, συγγραφέα και σκηνοθέτη εκείνης της εποχής, του Εντουάρντο Σκαρπέτα και της Λουΐζα Ντε Φιλίππο, ηθοποιού στο θίασο του Σκαρπέτα. Όταν στα 11 του χρόνια ανακάλυψε ότι ήταν νόθος υπέστη τρομερό σοκ και η νοσηρή περιέργεια των ανθρώπων γύρω του λόγω της ασυνήθιστης, για την εποχή, περίπτωση, τον έκανε να υστερεί σε ψυχική και πνευματική ισορροπία.
Μεγάλωσε στο θεατρικό περιβάλλον της Νάπολης και πήρε το βάπτισμα του πυρός στην ηλικία των 4 ετών σε ένα μικρό ρόλο γιαπωνέζου, στην οπερέτα γκέισα που είχε ανεβάσει ο πατέρας του. Μαζί με τα δύο αδέρφια του Τιτίνα και Πεππίνο δούλεψαν στην δεκαετία του ΄20 σε διάφορα θέατρα και σιγά σιγά περνώντας από διάφορες δουλειές ως κομπάρσος, σκηνογράφος και διευθυντής σκηνής, έφτιαξε ένα πολύ καλό όνομα σαν ηθοποιός αργότερα σαν καλός συγγραφέας.

Έγραψε κείμενα ποικίλου περιεχόμενου. Το παλιότερο είναι το Farmacia di turno το οποίο εκδόθηκε το 1920 και ανήκει στην συλλογή Cantata dei giorni pari 1. Άλλο σημαντικό του έργο είναι Natale in casa Cupiello 2, το οποίο έγραψε το 1931 για τον θίασο Molinari. Ο Ντε Φιλίππο το 1932, δημιούργησε τον θίασο «I De Filippo» ο οποίος διαλύθηκε το 1944, όταν ο αδερφός του, Πεπίνο Ντε Φιλίππο, ακολούθησε καριέρα στον κινηματογράφο.
Ύστερα από μια περίοδο πνευματικής κρίσης εξαιτίας του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου και λόγω της απόφασης του Πεπίνο να ακολουθήσει διαφορετική επαγγελματική πορεία, επιστρέφει δυναμικά το 1948 αγοράζοντας το μισοκατεστραμμένο θέατρο San Ferdinando 3, επενδύοντας όλα του τα χρήματα στην ανακατασκεύη του. Το θέατρο εγκαινιάστηκε τον Γενάρη του 1954 με το έργο Palummela zompa e vola. Σιγά σιγά παίχτηκαν τα έργα του στην σκηνή του θεάτρου του, όπως επίσης και πολλών άλλων ναπολιτάνων συγγραφέων.

Πολλά από τα χαρακτηριστικά του θεάτρου του Ντε Φιλίππο ανάγονται στο πολιτιστικό και λογοτεχνικό κλίμα αυτών της μεταπολεμικής εποχής. Υπάρχει εμφανέστατα ένας ρητός νοτιοκρατισμός. Έχει ελάχιστη σχέση με τον σύγχρονό του νεορεαλισμό. Ωριμάζοντας μέσα από μακρόχρονη και σκληρή εξάσκηση ως ηθοποιός, στην διάρκεια των προηγούμενων δεκαετιών, έκανε θησαυρό εμπειρίας το ναπολετάνικο θέατρο των Εντουάρντο Σκαρπέτα και Ραφαέλε Βιβιάνι. Η πιο σημαντική γραμμή των τάσεων του, κινείται σε μια κατεύθυνση παραμορφώνοντας οπτικά την ίδια την ζωή. Σε αυτό το σημείο το κωμικό και το τραγικό στοιχείο διαπλέκονται αδιάρρηκτα και η ενδεχόμενη ρεαλιστική λεπτομέρεια, με μια ικανότητα σχεδόν αλάνθαστη, επαναφέρεται στο υπαρξιακό καλούπι που την προσδiόρισε.

Η γλώσσα του θεάτρου του Εντουάρντο ήταν η ναπολιτάνικη διάλεκτος, γιατί όπως έλεγε ο ίδιος δεν μπορούσε να γράψει σε άλλη γλώσσα. Στα ιταλικά θα ήταν σαν να έγραφε σε μια ξένη γλώσσα. Οι ηθοποιοί που διάλεγε ήταν όλοι Ναπολιτάνοι και συνήθως άνθρωποι που είχε δουλέψει πολύ καιρό μαζί τους, είχε δεσμό μαζί τους. Ενώ άφηνε στους ηθοποιούς αρκετή ελευθερία λόγω του ότι ήταν μπασμένοι σε αυτό το είδος της Commedia Dell' Arte, (χωρίς ωστόσο να έχουν φοιτήσει σε καμία θεατρική σχολή), επέμενε σε ορισμένα πράγματα, όπως να μην παρατραβούν ορισμένα αστεία.
Ο επιτυχημένος συγγραφέας κέρδισε το 1963 το βραβείο «Feltrinelli» 2 για το έργο του Il sindaco del rione Sanita (το οποίο μεταφέρθηκε και στην τηλεόραση με πρωταγωνιστή των Άντονι Κουίν) και το 1973 με το έργο Gli esami non finiscono mai κέρδισε και το κοινό της Ρώμης, και το οποίο το 1974 του απέφερε άλλο ένα βραβείο. Το βραβείο «Pirandello». Επίσης έλαβε 2 πτυχία τιμής ένεκεν από το πανεπιστήμιο του Mπίρμινγκαμ (1977) και το πανεπιστήμιο της Ρώμης(1980). Το 1981 ανακηρύχθηκε ισόβιος γερουσιαστής της Ιταλικής Δημοκρατίας.
Ο Εντουάρντο Ντε Φιλίππο απεβίωσε στην Ρώμη, στις 31 Οκτωβρίου 1984. (Πηγή: Βικιπαίδεια)

 

 




   



Απολαύστε υπεύθυνα




   

Copyright © ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ Ως3
Aνάπτυξη & Yλοποίηση: Ως3 Π.Ο.Ε.Α.Μ.
Πρότυπη Οικολογική Εκδοτική Αγροτουριστική Μονάδα Ως3