Απολαύστε υπεύθυνα


 

 

 

Πάμε Θέατρο


  Ερρίκος Ίψεν
Η αγριόπαπιαι Ένας εχθρός του λαού
Βρυκόλακες ΠέεριΓκυντ


Η αγριόπαπια του Ερρίκου Ίψεν

The Wild Duck by Henrik Ibsen (1884)
Έργο μεγάλης διάρκειας (2:43:56)

Σκηνοθεσία: Κώστας Μπάκας
Μετάφραση: Βάσου Δασκαλάκη
Μουσική επιμέλεια: Λίτσα Παρισάκη
Επιμέλεια ήχων: Γίτσα Βαλμά
Ρύθμιση ήχου: Γρηγόρης Γίγας
Παραγωγή: Δημήτρης Φραγκουδάκης
Οργάνωση παραγωγής: Βίκυ Μουνδρέα
Παίζουν με τη σειρά που ακούγονται οι ηθοποιοί:
Νίκος Παπακωνσταντίνου, Κώστας Κοκάκης, Σταύρος Ξενίδης, Άννα Κυριακού, Χριστόφορος Καζαντζίδης, Γιάννης Μαυρογένης, Μάκης Ρευματάς, Πέτρος Φυσούν, Κώστας Ρηγόπουλος, Λευτέρης Ελευθεριάδης, Θάνος Αρώνης, Έφη Ροδίτη, Άννα Ανδριανού,
Ηχογράφηση 1983
*Από το αρχείο της ΕΡΤ

Ηχητικό Ντοκουμέντο
Θεατρική παράσταση:
Η αγριόπαπια του Ερρίκου Ίψεν
Διάρκεια: 2:43:56

*Με αριστερό κλικ: Άνοιγμα αρχείου (live), με δεξί κλικ -αποθήκευση ως-: ή -αποθήκευση προορισμού ως- για την αποθήκευση του αρχείου.

Yπόθεση:
Δράμα σε πέντε πράξεις.
Η «Αγριόπαπια» είναι ένα από τα ισχυρότερα και πιο προσωπικά δράματα του Νορβηγού δραματουργού, που άνοιξε νέους δρόμους στη σύγχρονη δραματική τέχνη. Πρόκειται για ένα έργο ρεαλιστικό και συμβολικό ταυτόχρονα. Παρουσιάζει την ψυχική διάλυση μιας οικογένειας που ζει με ευχάριστες αυταπάτες, τις οποίες συμβολίζει μια σακατεμένη αγριόπαπια, φυλαγμένη στη σοφίτα του σπιτιού. Όμως, όλα καταρρέουν όταν εισβάλλει ανάμεσα τους ένας ιδεαλιστής, υπέρμαχος της αλήθειας, που φανερώνει τα μυστικά της οικογένειας και φέρνει την καταστροφή.
Η «Αγριόπαπια» είναι η τραγωδία και η απόδειξη του μικροαστικού ψεύδους. Οι ήρωες του Ίψεν εδώ συντρίβονται λόγω της ωμής ειλικρίνειας τους, που οφείλεται στην έλλειψη ηθικών αρχών και στην αντικατάσταση των αρχών αυτών από κίβδηλες ψευδαισθήσεις. Θέμα του έργου είναι η φαινομενικά απλή ζωή μιας οικογένειας που εθελοτυφλεί για να μην παραδεχτεί τις ανήθικες κατά τα προτεσταντικά δεδομένα συμβάσεις που τη διέπουν. Το τραυματισμένο πουλί που φιλοξενούν, η αγριόπαπια, είναι το τραγικότερο σύμβολο της εξέλιξης των ιψενικών ηρώων που, βυθισμένοι στις ιδεοληψίες τους, οδηγούνται μόνοι τους σε ψυχικά αδιέξοδα.

Ερρίκος Ίψεν

Ο Ερρίκος Ίψεν (νορβ. Henrik Ibsen, 20 Μαρτίου 1828 - 23 Μαΐου 1906) ήταν Νορβηγός δραματικός συγγραφέας και ποιητής, ένας από τους πρωτοπόρους της σύγχρονης ευρωπαϊκής δραματουργίας. Δεύτερο παιδί μιας εύπορης οικογένειας εγκαταστημένης στο λιμάνι Skien, ο Ίψεν έζησε, μετά την πτώχευση της πατρικής επιχείρησης και τη μετακίνηση της οικογένειας του στο γειτονικό Vernstpop, δύσκολα παιδικά και εφηβικά χρόνια.

Ο Ερρίκος Ίψεν γεννήθηκε στην μικρή πόλη Skien, με γονείς τους Knud Ibsen και την Marichen Altenburg. "Οι γονείς μου και από τις δύο πλευρές ήταν μέλη των πιο διάσημων οικογενειών της Skien" γράφει ο ίδιος σε ένα γράμμα του προς τον κριτικό Georg Brandes το 1882. Η μητέρα της Marichen και ο πατριός του Knud ήταν αδέλφια, και οι γονείς του Ερρίκου είχαν μεγαλώσει μαζί και πρακτικά ανατραφεί σαν αδέλφια. Η Μarichen Altenburg θεωρούνταν καλή νύφη, ήταν κόρη ενός από τους πλουσιότερους εμπόρους της Skien. Ο πατέρας του Ερρίκου προέρχονταν από μια μακριά γραμμή καπετάνιων, αλλά ο ίδιος αποφάσισε να γίνει έμπορος. Ο γάμος του με την Marichen ήταν ένα «υπέροχο οικογενειακό προξενιό». Όταν ο Ερρίκος ήταν επτά ετών, η τύχη του πατέρα του άλλαξε προς το χειρότερο, η οικογένεια έχασε την περιουσία της και αναγκάστηκε να μετακομίσει μόνιμα σε ένα μικρό εξοχικό σπίτι στο Ventop, έξω από την πόλη. Η χρεοκοπία του έκανε τον Knud Ibsen έναν δύσκολο και πικραμένο άντρα, ο οποίος στράφηκε στον αλκοολισμό, και η Marichen στράφηκε στην εκκλησία. Η οικογένεια Ίψεν τελικά μετακόμισε σε ένα σπίτι στην πόλη Snipetorp, που ανήκε στον ετεροθαλή αδελφό του Knud, τον πλούσιο τραπεζίτη και ιδιοκτήτη πλοίων Christopher Blom Paus. Η χρεοκοπία και η ταξική πτώση της οικογένειας έπαιξαν μεγάλο ρόλο στο μετέπειτα έργο του Ίψεν. Οι χαρακτήρες στα έργα του συχνά καθρεφτίζουν τους γονείς του, και τα θέματα του συχνά ασχολούνται με θέματα οικονομικών δυσκολιών, καθώς και ηθικές συγκρούσεις που προέρχονται από σκοτεινά μυστικά κρυφά από την κοινωνία.

Στην ηλικία των δεκαπέντε, ο Ίψεν αναγκάστηκε να αφήσει το σχολείο. Μετακόμισε στην μικρή πόλη Grimstad για να γίνει βοηθός φαρμακοποιού. Προκειμένου να ξεφύγει από την ανιαρή ζωή του Grimstad αρχίζει να διαβάζει και να γράφει. Το 1846, όταν ο Ερρίκος ήταν σε ηλικία 18 χρονών, απόκτησε ένα νόθο παιδί με μια υπηρέτρια, το οποίο αργότερα αναγνώρισε χωρίς όμως ποτέ να γνωρίσει. Η ιστορία του νόθου γιου του πιθανολογείται πως ήταν και η αιτία που διέκοψε κάθε σχέση με την οικογένεια του. Ο Ερρίκος Ίψεν δεν συνάντησε ποτέ ξανά τον πατέρα του, ενώ είδε την μητέρα του μόνο μια φορά ξανά πριν πεθάνει. Διατηρούσε αλληλογραφία μόνο με μία από τις αδελφές του.
Το 1850, ο Ίψεν μετακόμισε στην Χριστιανία (αργότερα μετονομάστηκε σε Όσλο) με σκοπό να μπει στο πανεπιστήμιο. Σύντομα εγκατέλειψε αυτό το σχέδιο, όταν κόπηκε στις εισαγωγικές εξετάσεις, αποτυγχάνοντας στο μάθημα των αρχαίων ελληνικών. Την ίδια περίοδο αρχίζει να γράφει σε εφημερίδες και έρχεται σε επαφή με τον μικρό λογοτεχνικό κύκλο της Νορβηγίας της εποχής
Σύντομα μετακομίζει στο Μπέργκεν όπου περνά τα επόμενα χρόνια δουλεύοντας στο Det norske Theater, όπου είχε αυξημένες αρμοδιότητες και συμμετείχε στην παραγωγή 145 έργων ως συγγραφέας, σκηνοθέτης, δραματολόγος και παραγωγός. Κατά την διάρκεια αυτής της περιόδου δεσμεύονταν από το θέατρο βάση συμβολαίου, να γράφει ένα έργο το χρόνο για να ανεβαίνει στο συγκεκριμένο θέατρο. Το 1858 επιστρέφει στην Χριστιανία και γίνεται ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Θεάτρου της Χριστιανίας, ενώ ασχολείται και με τη ζωγραφική. Την ίδια χρονιά νυμφεύεται την Suzannah Thoresen, η οποία θα γίνει και μητέρα του γιου του Sigurd (1859). Η σύζυγός του θα τον στηρίξει συναισθηματικά και θα τον ενισχύσει στη σταδιοδρομία του, πείθοντάς τον να αφοσιωθεί αποκλειστικά στη θεατρική τέχνη. Το ζευγάρι έζησε υπό δύσκολες οικονομικές καταστάσεις και σταδιακά ο Ίψεν έγινε πολύ απογοητευμένος από την ζωή στην Νορβηγία.

Το 1864, εγκαταλείπει την Χριστιανία και πηγαίνει στο Σορέντο της Ιταλίας. Αρχικά φεύγει για ένα χρόνο, αλλά τελικά κάνει 27 χρόνια να επιστρέψει στην πατρίδα του, εργαζόμενος κυρίως στη Νότιο Ιταλία και τη Γερμανία. Εκεί, ο Ίψεν καταξιώνεται πλέον σαν καλλιτέχνης και τελικά γυρίζει στην πατρίδα του το 1895, όπου και συγγράφει τα δυο τελευταία του έργα. Τότε, μπόρεσε να ορθοποδήσει οικονομικά, αγοράζοντας ένα πολύ ακριβό σπίτι απέναντι από τα ανάκτορα του Όσλο, το οποίο σήμερα έχει μετατραπεί σε μουσείο και δέχεται καθημερινά πολλούς επισκέπτες. Ο Ίψεν είχε μια αμφιλεγόμενη σχέση με τον πλούτο, κάτι που αποδεικνύεται και από τη διακόσμηση αυτού του σπιτιού, η οποία διατηρείται στο ακέραιο έως σήμερα. Συνήθιζε επίσης να κάνει καθημερινούς περιπάτους, αλλά δεν επεδίωκε την επαφή με το κοινό (ήταν εσωστρεφής) και τον ενδιέφερε η μελέτη των ανθρωπίνων αντιδράσεων και συμπεριφορών. Διατηρούσε φιλικές σχέσεις αλλά και συχνή αλληλογραφία με αρκετές νεαρές κοπέλες, χωρίς ποτέ να αποδειχθεί κάποιο ίχνος απιστίας του σε αυτές. Έπινε σχεδόν σε καθημερινή βάση τη μπύρα του στο γνωστό στέκι της πόλης του Όσλο "Grand Cafe", του πολυτελούς ξενοδοχείου "Grand Hotel". Τα τρία τελευταία χρόνια της ζωής του υπέφερε από σοβαρά προβλήματα υγείας, αφού είχε υποστεί αλλεπάλληλα εγκεφαλικά επεισόδια και ήταν πια ανήμπορος να δημιουργήσει.
Τον Ίψεν χαρακτηρίζει η έντονη διάθεση να θίξει ευαίσθητα θέματα της εποχής του, όπως τη θέση της γυναίκας στην κοινωνία, το κόστος που συνεπάγεται η προσπάθεια διατήρησης του πλούτου και του κοινωνικού status, καθώς και ζητήματα ηθικής τάξης. (Πηγή: Βικιπαίδεια)

Εργογραφία

-Gildet paa Solhoug ("Η γιορτή στο Σολχάουγκ", 1856)
-Hoermoendene paa Helgelad ("Τα παλληκάρια του Χέλγκελαντ", 1857)
-Kongs-Emnerne ("Οι μνηστήρες του θρόνου", 1862)
-Kjarlighedens Komedie ("Η κωμωδία του έρωτα", 1864)
-Brand ("Μπραντ", 1866)
-Peer Gynt ("Πέερ Γκιντ", 1867), με περίφημη μουσική επένδυση του Edvard Grieg (Έντβαρντ Γκρηγκ)
-De unges Forbund ("Ο σύνδεσμος των νέων", 1869)
-Kejser og Galilaer ("Ο αυτοκράτορας και ο Γαλιλαίος", 1873, έργο σε 10 πράξεις) που αναφέρεται στον Ιουλιανό τον παραβάτη και τη σύγκρουση παγανισμού και χριστιανισμού.




Ένας εχθρός του λαού του Ερρίκου Ίψεν

An enemy of the people by Henrik Ibsen  (1882)

Σκηνοθεσία: Μήτσος Λυγίζος
Μετάφραση και ραδιοφωνική προσαρμογή: Νίκος Γκάτσος
Μουσική επιμέλεια: Αργυρώ Μεταξά
Επιμέλεια ήχων: Δανάη Ευαγγελίου
Ρύθμιση ήχου: Ρίτσα Λουνγκή
Παίζουν με τη σειρά που ακούγονται οι ηθοποιοί:
Νίκος Μπιρμπίλης, Γιώργος Νέζος Δημήτρης Μυράτ,  Ρίτα Μουσούρη, Κώστας Μπάκας, Ανδρέας Φιλιππίδης, Νάσος Κεδράκας, Χρήστος Κατσιγιάννης, Σπύρος Μουσούρης, Δημήτρης Χόπτηρης, Ντόρα Σιμοπούλου, Δημήτρης Μπάλλας, Μαίρη Χρονοπούλου, Σπύρος Καλογήρου, Ζώρας Τσάπελης, Γιάννης Βογιατζής.
Ηχογράφηση 1975
*Από το αρχείο της ΕΡΤ

Ηχητικό Ντοκουμέντο
Θεατρική παράσταση:
Ένας εχθρός του λαού του Ερρίκου Ίψεν
Διάρκεια: 1:52:32

*Με αριστερό κλικ: Άνοιγμα αρχείου (live), με δεξί κλικ -αποθήκευση ως-: ή -αποθήκευση προορισμού ως- για την αποθήκευση του αρχείου.

Yπόθεση:
Πρόκειται για ένα Δράμα που εξελίσσεται σε πέντε πράξεις.
Ένας έντιμος άνθρωπος, ένας γιατρός ιδεολόγος, λέει δημόσια την αλήθεια, για τον κίνδυνο πανδημίας στη πόλη του και βρίσκει συσπειρωμένο απέναντί του, όλο το σκληρό κατεστημένο των συμφερόντων και της διαπλοκής, καθώς και το αφιονισμένο από τα ψεύδη κοινό...
Ό «Εχθρός του λαού» το τέταρτο στη σειρά από τα λεγόμενα πολεμικά έργα τού 'Ιψεν γράφτηκε το 1882 στο Τιρόλο.
Όσοι πιστεύουνε, μαζί με πολλούς ανόητους κριτικούς του έργου του, πως ο Ερρίκος 'Ιψεν έκανε προγραμματικά θέατρο ιδεών, δε θα μπορούσανε σίγουρα να βρούνε πειστικότερο επιχείρημα για ν' αποδείξουν τη σφαλερή τους αντίληψη από τον «Εχθρό του λαού». Γιατί αληθινά ο «Εχθρός του λαού» για έναν επιπόλαιο μελετητή του Ιψενικού έργου δεν είναι μόνο ένα πολεμικό κοινωνικό έργο, μα κάτι περισσότερο ακόμα : Ένα έργο πολιτικής πολεμικής.
Για όσους γυρεύουνε στον 'Ιψεν την αληθινή ποίηση, για όσους χαίρονται το έργο του σα μιαν άδολη πνευματική προσφορά και προπάντων στο θέατρο και σαν μορφή τέχνης, ό «Εχθρός του λαού» το προφανώς εποχικώτερο και πολεμικό δράμα του 'Ιψεν, είναι από τα πιο γνήσια και πιο πηγαία δημιουργήματα του Νορβηγού δασκάλου. Από την άποψη δηλαδή του εξομολογητικού, του καθαρά αυτοβιογραφικού περιεχομένου του, το έργο αυτό του 'Ιψεν μπορεί και πρέπει να θεωρηθεί πως είναι η ειλικρινέστερη και σπαραχτικότερη κραυγή της καρδιάς του, το βαθύτερο και πιο δραματικό υποκειμενικό βίωμα του.



Bρυκόλακες του Ερίκου Ίψεν

Gengangere by Henrik Ibsen (1881)

Σκηνοθεσία: Γιώργος Θεοδοσιάδης
Μετάφραση: Βάσος Δασκαλάκης
Ραδιοφωνική προσαρμογή: Μάριος Ποντίκας
Μουσική επιμέλεια: Δημήτρης Θεμελής
Επιμέλεια ήχων: Χριστίνα Σκάντζικα
Ρύθμιση ήχου: Δημήτρης Πουλόπουλος
Παραγωγή: Δημήτρης Φραγκουδάκης
Παίζουν με τη σειρά που ακούγονται οι ηθοποιοί:

Ελένη Χατζηαργύρη, Κώστας Καστανάς, Γιώργος Μοσχίδης, Κάτια Δανδουλάκη, Κώστας Κοντογιάννης.
Ηχογράφηση 1982
*Από το αρχείο της ΕΡΤ

Ηχητικό Ντοκουμέντο
Θεατρική παράσταση:
Βρυκόλακες του Ερρίκου Ίψεν
Διάρκεια: 1:16:56

*Με αριστερό κλικ: Άνοιγμα αρχείου (live), με δεξί κλικ -αποθήκευση ως-: ή -αποθήκευση προορισμού ως- για την αποθήκευση του αρχείου.

Yπόθεση:
Με τον καιρό συνηθίζεις τα πτώματα.
Ένα σενάριο. Ψέματα, κρυμμένα μυστικά, σχέσεις, γελοιότητες, αποκαλύψεις, συγκαλήψεις. Και η αλήθεια της κυρίας Άλβινγκ; Τα πρόσωπα της ζωής της επιστρέφουν ξανά και ξανά ή τα προκαλεί να επιστρέψουν; Δε θ' αλλάξει τίποτα ποτέ; Ήταν ένας εφιάλτης; Πέρασε ή μήπως τελικά όλα επιστρέφουν στο ίδιο σημείο, με την ίδια ή με άλλη μορφή;
Οι «Βρυκόλακες» του Ίψεν μέσα από μια παράσταση που αποδομεί τα πρόσωπα και τις καταστάσεις του έργου, προκαλεί γέλιο και συγκίνηση και θέτει ερωτήματα όπως: Μπορούμε να ξεφύγουμε από κάτι στη ζωή μας; Τι δικαίωμα έχουμε στην ευτυχία; Τι σημαίνει «χαρά της ζωής»; Ποιός σώζει ποιον; Πώς φεύγει κάποιος; Πως επιστρέφει; Τι φοβόμαστε όλοι πάρα πολύ;
Η δίψα για τη χαρά της ζωής, απέναντι στην υποκρισία, τον πουριτανισμό, τις προκαταλήψεις, τις κοινωνικές συμβάσεις. Η κριτική ματιά του Ίψεν και η καταλυτική του ειρωνεία δεν αφήνουν τίποτα όρθιο, σε ένα κείμενο μεγάλης δραματικής έντασης και αξεπέραστης ψυχογραφικής αλήθειας.



Πέερ Γκυντ του Ερρίκου Ίψεν

Peer Gynt  by Henrik Ibsen (1867)
Έργο μεγάλης διάρκειας (3:26:58)

Σκηνοθεσία: Μήτσος Λυγίζος
Μετάφραση: Όμηρος Μπεκές
Ραδιοφωνική προσαρμογή: Μανώλης Σκουλούδης
Μουσική επιμέλεια: Αργυρώ Μεταξά
Εγγραφή ειδικών ήχων: Ηλία Διβόλη
Επιμέλεια ήχων: Δανάη Ευαγγελίου
Ρύθμιση ήχου: Ανδρέα Λάμπρου
Παίζουν με τη σειρά που ακούγονται οι ηθοποιοί:
Δέσπω Διαμαντίδου, Κώστας Ναός, Όλγα Τουρνάκη, Φοίβος Ταξιάρχης, Κώστας Ρηγόπουλος, Δάνης, Μαρία Μοσχολιού, Άννυ Παπακωνσταντίνου, Χρήστος Τσαγανέας, Έλλη Βοζικιάδου, Τόνια Καρατζά, Μαρία Αντωνοπούλου, Πόπη Παπαδάκη, Ελένη Κυπραίου, Τιτίκα Νικηφοράκη, Νίκος Φιλιππόπουλος, Νίκος Παπαναστασίου, Εύα Ευαγγελίδου, Λούλα Ιωαννίδου, Δημήτρης Παπαμιχαήλ (Πέερ Γκυντ).  
Ηχογράφηση 1964
*Από το αρχείο της ΕΡΤ

Ηχητικό Ντοκουμέντο
Θεατρική παράσταση:
Πέερ Γκυντ του Ερρίκου Ίψεν
Διάρκεια: 3:26:58

*Με αριστερό κλικ: Άνοιγμα αρχείου (live), με δεξί κλικ -αποθήκευση ως-: ή -αποθήκευση προορισμού ως- για την αποθήκευση του αρχείου.

Υπόθεση:
Το αριστουργηματικό δραματικό ποίημα, που ο Ίψεν έγραψε κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην Ιταλία το 1867, με αφορμή ένα παλιό νορβηγικό λαϊκό παραμύθι. Ο κεντρικός ήρωας, ο Πέερ Γκυντ, ονειροπόλος και ιδεαλιστής, ως ένας άλλος Δον Κιχώτης, με όπλα την αστείρευτη φαντασία του και το όνειρό του για έναν ιδανικό κόσμο, μας ταξιδεύει σε έναν κόσμο ονειρικής περιπέτειας. Ο Πέερ Γκυντ είναι ένα όνειρο και συνάμα μια θεατρική φαντασία, μια παράσταση μεγάλης εικαστικότητας και μουσικότητας. Ένα ονειρικό ποίημα, όπου το θέατρο αποκαλύπτει τους μαγικούς μηχανισμούς του και μας οδηγεί σε ένα ταξίδι, μυητικό, στη σοφία της ζωής.

Η έννοια του χρόνου, η προετοιμασία για το επέκεινα, η προσπάθεια ανακάλυψης του εσώτερου εαυτού μας δεν γνωρίζουν ούτε τόπους ούτε εποχές. Ο ήρωας με την πορεία του στη ζωή και στον κόσμο απευθύνεται σε όλους μας: Σε αυτούς που θέλουν να παλέψουν κόντρα στον άνεμο, σε εκείνους αρνούνται να σκοτώσουν το παιδί μέσα τους. Είναι όσοι κάνουν μια κίνηση προς τα εμπρός και προς τα μέσα. Γιατί το έργο παρουσιάζει δύο επίπεδα, της φαντασίας και της πραγματικότητας.Ο ήρωας ακούγεται σαν ένα μυθικό όνομα, ενώ τυχαίνει - στην πέμπτη πράξη - οι ήρωες να μιλούν για τον μύθο του Πέερ Γκυντ, ενώ είναι μπροστά τους. Το έργο διαθέτει θεατρική μαγεία, γιατί αποκαλύπτει, παράλληλα με την εξέλιξη της ιστορίας, και μια σειρά μηχανισμούς που παραπέμπουν στη μεθοδολογία του Μπρεχτ. Είναι οι μηχανισμοί παραγωγής ονείρου και φαντασίας, πλάι σε μια άλλου τύπου μαγεία, τη χειρωνακτική κατασκευή. Μοιάζει με ένα παιχνίδι πάνω στη σκηνή, ένα παιχνίδι ανάμεσα στο είναι και στο φαίνεσθαι, ανάμεσα στο πρόσωπο και στο προσωπείο.

 




   



Απολαύστε υπεύθυνα




   

Copyright © ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ Ως3
Aνάπτυξη & Yλοποίηση: Ως3 Π.Ο.Ε.Α.Μ.
Πρότυπη Οικολογική Εκδοτική Αγροτουριστική Μονάδα Ως3