Απολαύστε υπεύθυνα


Αφιερώματα
Πάμε Θέατρο


  Ιάκωβος Καμπανέλλης

Η αυλή των θαυμάτων 7η μέρα της δημιουργίας Ο μπαμπάς ο πόλεμος


H Αυλή των Θαυμάτων του Ιάκωβου Καμπανέλλη (1957)

The Court of Miracles by Iakovos Kampanellis

Σκηνοθεσία: Γιώργος Μιχαηλίδης
Επιμέλεια ήχων: Γίτσα Βαλμά
Ρύθμιση ήχου: Τέλης Γράψας
Παίζουν με τη σειρά που ακούγονται οι ηθοποιοί:
Δημήτρης Αστεριάδης, Ντόρα Σιμοπούλου, Πολύκαρπος Πολυκάρπου, Μαρίκα Τζιραλίδου, Νέλλη Αγγελίδου, Ρέα Χαλκιαδάκη, Νίκος Τσιλούνης, Ντίνα Κώνστα, Λάζος Τερζάς, Μπέλλα Μπερδούση, Κώστας Πανουργιάς, Θόδωρος Μπογιατζής, Γιώργος Παλιός, Μπάμπης Αλατζάς, Χρήστος Βαλταδώρος, Ντίνος Δουλγεράκης.
Ηχογράφηση 1977
*Από το αρχείο της ΕΡΤ

Ηχητικό Ντοκουμέντο
Θεατρική παράσταση:
H Αυλή των Θαυμάτων του Ιάκωβου Καμπανέλλη
Διάρκεια: 1:46:52

*Με αριστερό κλικ: Άνοιγμα αρχείου (live), με δεξί κλικ -αποθήκευση ως-: αποθήκευση αρχείου.

Υπόθεση:
Δεκαετία του '50. Σε μια αυλή του Βύρωνα συνυπάρχουν οι ψυχές και οι ιστορίες των ανθρώπων που κατοικούν εκεί και συνθέτουν ένα χαρακτηριστικό ψηφιδωτό της λαϊκής κοινωνίας της εποχής. Με διαφορετικές καταβολές αλλά συνδετικό στοιχείο την αγωνία για επιβίωση και καλύτερη ζωή, τα πρόσωπα εκφράζουν και ζουν τις χαρές και τις λύπες τους, τα όνειρα και τις απογοητεύσεις τους. Αυτή η υποχρεωτική συμβίωση γεννά όλες τις προβληματικές μορφές μιας μικροκοινωνίας, όπου ο καθένας μοιράζεται, θέλοντας και μη, τον προσωπικό του χώρο και κόσμο. Την ίδια στιγμή όμως διατηρεί ζωντανή την επικοινωνία, την αλληλεγγύη και την ανθρωπιά, στοιχεία που πρόκειται πολύ σύντομα να ισοπεδωθούν με τη βίαιη άφιξη του καινούριου αστικού κόσμου της αντιπαροχής και της πολυκατοικίας.
Στο σημαντικότερο έργο της μεταπολεμικής ελληνικής δραματουργίας, ο Ιάκωβος Καμπανέλλης κατορθώνει να ξεπεράσει το σκόπελο της ηθογραφίας και να διεισδύσει βαθιά στην ανθρώπινη ψυχή. Με το συγγραφικό του ένστικτο καταγράφει μοναδικά τα στοιχεία που συνθέτουν την εικόνα της πατρίδας και τις πτυχές του ελληνικού χαρακτήρα, ενώ παράλληλα, με το εμβληματικό σύμβολο της αυλής, πετυχαίνει να αναδείξει τη δύναμη και τα χαρακτηριστικά μιας συλλογικής εμπειρίας που, αν και κλονίστηκε από το σύγχρονο τρόπο ζωής, παραμένει ένα θεμελιακό στοιχείο της ελληνικής κοινωνίας...

«Η αυλή των θαυμάτων» πρωτοπαρουσιάστηκε από το Θέατρο Τέχνης κατά τη θεατρική περίοδο 1957-58. Σε μια εποχή άνθησης του σχήματος, στην επιτυχία της τότε παράστασης συνετέλεσαν πέρα από τους ηθοποιούς του θιάσου δύο εξέχοντες εκπρόσωποι του ελληνικού μεταπολεμικού πολιτιστικού χάρτη που συνέπραξαν σε αυτήν: ο Γιάννης Τσαρούχης που υπέγραψε τα σκηνικά και τα κοστούμια και ο Μάνος Χατζιδάκις που συνέθεσε τη μουσική. «Αν με ρωτούσε κανείς τι θα ήθελα ως συγγραφέας, θα του απαντούσα: Να γράψω έργα με όσο το δυνατόν γνησιότερη την προέλευσή τους από τον τόπο μας» έγραφε τότε ο Ιάκωβος Καμπανέλλης στο πρόγραμμα της παράστασης αποσαφηνίζοντας τους σκοπούς του και συνέχιζε: «Αν με ξαναρωτούσε ποια είναι η φιλοδοξία μου στο θέατρο, θα έλεγα πως θα ήθελα με μια σειρά από θεατρικά έργα να ανακαλύψω τον Έλληνα ως σύγχρονο άνθρωπο... "Η αυλή των θαυμάτων" βασίζεται στην έλλειψη σταθερότητας και σιγουριάς που χαρακτηρίζει τη ζωή του Έλληνα. Η αστάθεια αυτή, τόσο γνώριμη σε όλους μας, αρχίζει από το αλλοπρόσαλλο κλίμα μας, τη "στρατηγική" γεωγραφική μας θέση, τη φτώχεια του τόπου μας και τελειώνει στην ιδιωτική μας οικονομία. Όλα στην Ελλάδα ανεβοκατεβαίνουν πολύ εύκολα, κυλούν, φεύγουν και η συνηθισμένη λαχτάρα του Ρωμιού είναι να στεριώσει κάπου, να σιγουρέψει κάτι. Η λαϊκή τάξη εκφράζει πάντα με πιότερη γνησιότητα τα χαρακτηριστικά της ζωής, γι' αυτό δεν είναι τυχαίο που τοποθέτησα το έργο στον χώρο της».


Το στημόνι και το υφάδι στο έργο του Καμπανέλλη
Του Κώστα Γεωργουσόπουλου

Ο Καμπανέλλης δεν αρκείται στις τοιχογραφίες, δεν εξαντλείται στις περιγραφές? δεν καταγράφει? κάνει απογραφή και προβαίνει σε αποσβέσεις. Ο ρεαλισμός του είναι κριτικός και το θέατρό του έχει πρόθεση. Χωρίς να είναι προγραμματικός, δομεί για να εξηγήσει. Με καημό, βαθιά τραυματισμένος, όλος συμπόνοια για τα πρόσωπά του, έτοιμος να κατανοήσει, όχι όμως και να παραβλέψει, ερμηνεύει την εποχή του και τις καταστάσεις, όχι εποπτεύοντας αλλά μετέχοντας.
Χωρίς να είναι θεωρητικός ανακαλύπτει τη διαλεκτική μέσα από τη θεατρική σύγκρουση και οικοδομώντας την πλοκή αποδεσμεύει τις αντιφάσεις και τις αντινομίες του νεοελληνικού βίου και του νεοελληνικού χαρακτήρα.
Κανένας χαρακτήρας του δεν είναι μονοσήμαντος? είναι γεμάτος αδιέξοδα, κοινωνικά πλέγματα και πάντα εξηγείται μέσα από τις καταστάσεις. Πίσω όμως από τις δοσμένες καταστάσεις των έργων του υπάρχει και μαζί τους εξηγείται η ιστορική και κοινωνική ελληνική συγκυρία.
Η μεταπολεμική μας εμπλοκή, τα εθνικά μας σύνδρομα, η αίσθηση να είσαι εξόριστος στον τόπο σου, το καπετανιλίκι, η μαστροπεία σαν τρόπος ζωής, ο αναίτιος θάνατος, η εμφύλια πληγή, η βουλιμία για το κέρδος, η κερδοσκοπία ως πολιτική βούληση,  η αυθεντία της ρίζας και ο ριζοσπαστισμός της μπουλντόζας, το αγοραίο αίσθημα και η αναισθησία της αγοράς, ο θάνατος για χάρη της μέλλουσας ευτυχίας και ο καθημερινός θάνατος για χάρη της παρούσας ευτυχίας, το όνειρο κόντρα στην πραγματικότητα, η πραγματικότητα που δολοφονεί τα όνειρα στον ύπνο, η ντροπή μας, το χάλι μας και οι μάρτυρές μας, το ποινικό μας μητρώο και το αγιολόγιό μας γίνονται εικόνες ιθαγενείς στην τριλογία του Καμπανέλλη.
Αν στα πρώιμα αυτά έργα υπήρχε ένας τεχνικότερος χειρισμός κάποιων λύσεων [...] θα μπορούσαμε να μιλάμε για εντέλεια.
Όταν όμως έχεις την τελική σκηνή της «Εβδόμης μέρας της Δημιουργίας» που είναι αυθεντική λαϊκή τραγωδία, όταν έχεις την αγρυπνία της «Ηλικίας της νύχτας», όταν έχεις ολόκληρη την «Αυλή των θαυμάτων», όταν έχεις τον Ιορδάνη και το Στέλιο, τα παραπληρώματα της νεοελληνικής κοινωνικής πινακοθήκης, έχεις θέατρο μεγάλο, δηλ. λαϊκό θέατρο.
Και ο Καμπανέλλης μας πίστωσε με ένα τέτοιο θέατρο. Είμαστε χρεώστες.
Κώστας Γεωργουσόπουλος

Αφιέρωμα: Ιάκωβος Καμπανέλλης



Έβδομη μέρα της δημιουργίας του Ιάκωβου Καμπανέλλη (1956)
Seventh Day of Creation by Iakovos Kampanellis

Σκηνοθεσία: Ιάκωβος Καμπανέλλης
Mουσική σύνθεση: Βασίλης Τενίδης
Ηχογράφηση μουσικής: Νίκος Χανιώτης
Ρύθμιση ήχου: Δημήτρης Πουλόπουλος
Οργάνωση παραγωγής: Βίκυ Μουνδρέα
Παίζουν με τη σειρά που ακούγονται οι ηθοποιοί:
Β. Παπαβασιλείου, Παπαδάκης, Αλκαίου, Δ. Λιγνάδης, Γ. Δεγαΐτης, Ε. Μαλικένζου, Α. Κουρή, Νικολόπουλος, Τ. Παλαντζίδης, Ε. Σουβατζή, Γ. Σταματάκης, Σταμάτης, Γ. Τσιτσόπουλος.
Ηχογράφηση 1987
*Από το αρχείο της ΕΡΤ

Ηχητικό Ντοκουμέντο
Θεατρική παράσταση:
Έβδομη μέρα της δημιουργίας του Ιάκωβου Καμπανέλλη
Εισαγωγή με την φωνή του Ιάκωβου Καμπανέλλη
Διάρκεια: 1:39:13

*Με αριστερό κλικ: Άνοιγμα αρχείου (live), με δεξί κλικ -αποθήκευση ως-: αποθήκευση αρχείου.

Υπόθεση:
Αναφέρεται στις αρχές της δεκαετίας του '50, σε παλιά γειτονιά της Αθήνας. Ο Αλέξης παντρεύεται την αγαπημένη του Χριστίνα, η οποία ζει στον κόσμο της, συνδυάζοντας ανύπαρκτα πρόσωπα , με το παρελθόν. Ο Αλέξης έχει σπουδάσει σχέδιο, και στην αναζήτηση δουλειάς, αρνείται να συμβιβαστεί με την άσχημη πραγματικότητα, και να δεχτεί κάποια δουλειά που δεν έχει σχέση μ' αυτό που σπούδασε. Η Έλλη, η αδερφή της Χριστίνας κι ο πατέρας του Αλέξη, προσπαθούν να τους προσγειώσουν. Όταν ο Αλέξης παρουσιάζει σε κάποιο εργοστάσιο την μακέτα μιας ιδέας του, δεν είναι έτοιμος να δεχτεί την απόρριψη. Έτσι αποκρύπτει την αποτυχία του και λέει στους δικούς του πως τον προσέλαβαν στη θέση του διευθυντού, όμως η Χριστίνα τελικά το ανακαλύπτει. Ο Αλέξης αναγκάζεται να δουλέψει στην οικοδομή, γιατί τα χρέη του πατέρα του τους απειλούν με έξωση. Ένα ατύχημα όμως στην οικοδομή που δουλεύει, στέκεται μοιραίο για τη ζωή του...




O μπαμπάς ο πόλεμος του Ιάκωβου Καμπανέλλη (1980)

Dad War by Iakovos Kampanellis

Σκηνοθεσία: Κώστας Μπάκας
Ραδιοφωνική μεταφορά μουσική επιμέλεια: Ιάκωβος Δρόσος
Ρύθμιση ήχου: Μάκης Γίγας, Λευτέρης Ζάρκας
Παραγωγή: Δημήτρης Φραγκουδάκης
Παίζουν με τη σειρά που ακούγονται οι ηθοποιοί:
Γιάννης Μόρτζος, Νεφέλη Ορφανού, Τζένη Σαμπάνη, Κώστας Καστανάς, Μαίρη Βιδάλη, Χριστίνα Βαρζοπούλου, Κώστας Γιαλίνης, Γιάννης Δεγαΐτης, Θάνος Καληώρας, Κώστας Τερζάκης, Ηλίας Κατέβας, Κώστας Λαβιώτης, Μαρίνα Ταβουλάρη, Παύλος Μιλιώνης, Κώστας Φελελάκης, Νίκος Νικολάου, Κώστας Χατζούδης, Εμμανουήλ Ιωνάς.
Hχογράφηση στο Θέατρο Καρέζη το 2000

Ηχητικό Ντοκουμέντο
Θεατρική παράσταση:
O μπαμπάς ο πόλεμος του Ιάκωβου Καμπανέλλη
Διάρκεια: 1:52:18

*Με αριστερό κλικ: Άνοιγμα αρχείου (live), με δεξί κλικ -αποθήκευση ως-: αποθήκευση αρχείου.

Yπόθεση:
Ρόδος 305 π. Χ. Η ουδετερότητα του νησιού το έχουν καταστήσει πρώτη επιλογή διακοπών και τουρισμού. Οι Ροδίτες απορροφημένοι από την καλοπέραση και την ευδαιμονία δεν έχουν καμία σχέση με οτιδήποτε σχετίζεται με τον πόλεμο. Όταν όμως έρθουν αντιμέτωποι με την πιθανή επίθεση του Δημητρίου Πολιορκητή, διαδόχου του Μεγάλου Αλεξάνδρου, τότε...

«...Το ερέθισμα που κατέληξε στην κωμωδία "Ο μπαμπάς ο πόλεμος" - ακατάλληλο από πρώτη άποψη για κωμωδία - το έδωσε η ψυχροπολεμική ένταση που ακολούθησε τις μεγάλες προσδοκίες. Η ελπίδα πως ο πόλεμος που λίγα χρόνια πριν είχε τελειώσει ήταν ο τελευταίος πόλεμος, έμοιαζε με παιδαριώδη αφέλεια. Η κατάσταση ήταν και τότε θολή κι απειλητική. Οι σύμμαχοι σαν να είχαν μολυνθεί από το κακό που πολέμησαν και γίνηκαν και νικητές και διάδοχοι του. Η σκέψη να κάμω θέατρο αυτό το ερέθισμα ήρθε τυχαία όταν διαβάζοντας Παπαρηγόπουλο διασκέδασα με την πολιορκία στην Ρόδο απ' τον Δημήτριο τον Πολιορκητή το έτος 305 π. Χ. Φυσικά, διασκέδασα με όσα η παλιά αυτή ιστορία μ' έκανε να φαντάζομαι. Έτσι μου δόθηκε ο μύθος και οι θεατρικοί χαρακτήρες για ένα έργο που βέβαια θα μιλούσε για τωρινά ήθη και πάθη...»
Ιάκωβος Καμπανέλλης

 




   



Απολαύστε υπεύθυνα




   

Copyright © ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ Ως3
Aνάπτυξη & Yλοποίηση: Ως3 Π.Ο.Ε.Α.Μ.
Πρότυπη Οικολογική Εκδοτική Αγροτουριστική Μονάδα Ως3