Απολαύστε υπεύθυνα


 

 

 

Πάμε Θέατρο


 

Ζαν Ανούιγ

Ο κορυδαλλός Μπέκετ ή τιμή του θεού


Ο κορυδαλλός του Ζαν Ανούιγ

L'Alouette by Jean Anouilh (1952)
Έργο μεγάλης διάρκειας (2:45:53)

Σκηνοθεσία: Μήτσος Λυγίζος
Μετάφραση: Δημήτρης Μυράτ
Μουσική επιμέλεια: Αρίστη Γεωργοπούλου
Επιμέλεια ήχων: Δανάη Ευαγγελίου
Ρύθμιση ήχου: Βασίλης Καρράς
Παίζουν με τη σειρά που ακούγονται οι ηθοποιοί:
Κώστας Ναός, Ιορδάνης Μαρίνος, Ιλιάς Λαμπρίδου, Νίκος Πασχαλίδης, Θόδωρος Σειριώτης, Αλέξης Σταυράκης, Θόδωρος Κατσαδράμης, Νόρα Λιάνη, Κώστας Ρηγόπουλος, Λούλα Ιωαννίδου, Γρηγόρης Βαφειάς, Νίκος Γραμματικός, Νίκος Παπανικολάου.
Ηχογράφηση 1966
*Από το αρχείο της ΕΡΤ

Ηχητικό Ντοκουμέντο
Θεατρική παράσταση:
Ο κορυδαλλός του Ζαν Ανούιγ
Διάρκεια: 2:45:53

*Με αριστερό κλικ: Άνοιγμα αρχείου (live), με δεξί κλικ -αποθήκευση ως-: ή -αποθήκευση προορισμού ως- για την αποθήκευση του αρχείου.

Yπόθεση:
Με το έργο του «Ο κορυδαλλός» ο Ζαν Ανούιγ καταπιάστηκε με μια ηρωίδα την Ιωάννα της Λωραίνης ή Ζαν ντ'Αρκ που θαύμαζε πολύ. Η Ζαν ντ'Αρκ αποτελεί ένα Θαύμα μιας άλλης εποχής. Ωστόσο, αν σκεφτούμε την καταγωγή της, τις συνθήκες των πρώτων χρόνων της ζωής της, το φύλο της και ότι έκανε, όλα τα έργα για τα οποία έγινε πασίγνωστη όσο ήταν ακόμα κοπελίτσα, αναγνωρίζουμε ότι, όσο υπάρχει ακόμα η ράτσα μας, θα αποτελεί και το αίνιγμα όλων των εποχών. Από τότε που άρχισε να γράφεται η ανθρώπινη ιστορία, η Ιωάννα της Λωρραίνης είναι το μοναδικό άτομο, άντρας ή γυναίκα, που ανέλαβε την ανώτατη διοίκηση των στρατιωτικών δυνάμεων ενός κράτους σε ηλικία δεκαεπτά ετών και οδήγησε τα γαλλικά στρατεύματα σε νίκη κατά των βρετανών κατακτητών στην Ορλεάνη.
Η γυναίκα που «ντυνόταν με ανδρικά ρούχα» και είχε «κοντοκουρεμένη κόμη», έμελλε να αντιστρέψει τη μοίρα των Γάλλων κατά τον Εκατονταετή Πόλεμο και έπρεπε να καεί ζωντανή στην πυρά για να αναγνωριστεί η συνεισφορά της και το ταυτόχρονο ατόπημα ενός έθνους.
Για τα κατορθώματα και τα ανδραγαθήματά της, η Ιωάννα της Λωραίνης θα αναγορευτεί ευγενής από τον βασιλιά. Ήταν όμως και στην καρδιά των γάλλων στρατιωτών, που τη θεωρούσαν ικανότατο στρατηγό και θαρραλέο πολεμιστή. Και ήταν ακριβώς το ατίθασο θάρρος της που θα την έκανε να πιαστεί από βουργουνδικές δυνάμεις -οι οποίες πολεμούσαν στο πλευρό των Βρετανών- τον επόμενο χρόνο: Θα αιχμαλωτιστεί σε μια επιχείρηση κοντά στην Κομπιένη και θα παραδοθεί στις βρετανικές Αρχές.
Η αρχή του τέλους είχε φτάσει. Οι Βρετανοί και μέλη του γαλλικού κλήρου αποφάσισαν να τη δικάσουν ως αιρετική και μάγισσα, σε μια δίκη-παρωδία. Οι ταπεινωμένοι Βρετανοί και οι γάλλοι προδότες μισούσαν την Ιωάννα της Λωραίνης για την απρόσμενη τροπή που είχε πάρει ο Εκατονταετής Πόλεμος, εκεί που φαινόταν ότι όλα είχαν τελειώσει. Η σχεδόν θαυματουργή αναβίωση του γαλλικού ηθικού και της εθνικής περηφάνιας που εγκαινίασε έμελλε να την έφερναν αντιμέτωπη με την πυρά.Η δημόσια δίκη δεν πήγαινε ωστόσο όπως προσδοκούσαν οι διώκτες της: οι σπιρτόζικες απαντήσεις της και η ευλάβειά της κέρδιζαν ολοένα και περισσότερο το κατά τα άλλα εχθρικό ακροατήριο, με τις κατηγορίες για βλασφημία να πέφτουν στο κενό.
Η δίκη θα συνεχιζόταν λοιπόν κεκλεισμένων των θυρών και, όπως ήταν αναμενόμενο, οι δικαστές θα την έβρισκαν ένοχη καταδικάζοντάς τη σε θάνατο στην πυρά. Η Ιωάννα θα υπέμεινε το τελευταίο της μαρτύριο με αξιοπρέπεια, την ώρα που 10.000 κόσμου είχαν συρρεύσει για να απολαύσουν τη δημόσια εκτέλεση. Ο θρύλος το θέλει η καρδιά της να παραμένει ανεπηρέαστη από τις φλόγες.Κάπου 26 χρόνια αργότερα, οι Άγγλοι θα εγκατέλειπαν τη Ρουέν, με τους Γάλλους να ανοίγουν την υπόθεσή της και να την αθωώνουν επισήμως, αναγνωρίζοντάς της το καθεστώς του μάρτυρα. Το 1920 θα γίνει αγία, παραμένοντας πάντα η προστάτιδα αγία της Γαλλίας.Η Ιωάννα της Λωραίνης κατάφερε εκπληκτικά πράγματα στη σύντομη ζωή της των 19 χρόνων. Ενσάρκωσε ιδανικά τη θρησκευτική ευλάβεια με την ανδρεία και την ταπεινότητα, αφιερώνοντας τον εαυτό της σε έναν σκοπό που θα άλλαζε τον ρου της γαλλικής ιστορίας...

 

Η Ιωάννα της Λωραίνης ή Ζαν ντ'Αρκ (Jeanne d'Arc γνωστή και ως Παρθένος της Ορλεάνης, Ντομρεμύ 6 Ιανουαρίου 1412 - Ρουέν 30 Μαΐου 1431), ήταν Γαλλίδα ηρωίδα επικεφαλής των Γαλλικών στρατευμάτων στον Εκατονταετή Πόλεμο κατά των Άγγλων στην Γαλλία.
Σε ηλικία 13 ετών είδε στον κήπο του πατρικού σπιτιού της το πρώτο από τα οράματά της, όπου παρουσιαζόταν ο Αρχάγγελος Μιχαήλ, η Αγία Μαργαρίτα και η Αγία Αικατερίνη και την καλούσαν να δράσει προκειμένου να απαλλάξει τη Γαλλία από την ταπείνωση που της είχαν επιβάλει οι Άγγλοι με τη Συνθήκη του Τρουά στην πιο κρίσιμη φάση του Εκατονταετούς πολέμου, και να βοηθήσει τον διάδοχο του γαλλικού θρόνου Κάρολο Z΄ να επανακτήσει το στέμμα. Όμως, μόνο το 1429, αφού υπερνίκησε πολλές δυσκολίες, η Ιωάννα κατόρθωσε να γίνει δεκτή από τον Κάρολο και να πάρει την άδεια να ηγηθεί μιας μικρής στρατιωτικής δύναμης που είχε συγκροτηθεί για να ενισχύσει την Ορλεάνη, μία από τις λίγες πόλεις που είχαν μείνει πιστές στον διάδοχο, την οποία πολιορκούσαν οι Άγγλοι. Μετά την απελευθέρωση της Ορλεάνης, η Ιωάννα συνόδευσε τον Κάρολο στις κατοπινές επιχειρήσεις του απελευθερωτικού πολέμου (Τουρ, Οσέρ, Τρουά) έως την είσοδο στη Ρενς, όπου ο δελφίνος στέφθηκε επίσημα βασιλιάς (17 Ιουλίου 1429). Αφού τραυματίστηκε κάτω από τα τείχη του Παρισιού, η Ιωάννα αιχμαλωτίστηκε σε μια επιχείρηση κοντά στην Κομπιένη από στρατιώτες του δούκα Φίλιππου της Βουργουνδίας (Μάιος 1430), ο οποίος την παρέδωσε στους Άγγλους. Στη Ρουέν δικάστηκε από εκκλησιαστικό δικαστήριο, που το είχε ορίσει το πανεπιστήμιο του Παρισιού και ενεργούσε σύμφωνα με τις διαταγές των Άγγλων. Κατηγορήθηκε για «κοντή κόμη», ότι «ντυνόταν με ανδρικά ρούχα», για «μαγεία» και ως αιρετική επειδή «ισχυριζόταν ότι ήταν απευθείας υπόλογη στον Θεό» και καταδικάστηκε να καεί ζωντανή (auto da fe) ως αιρετική. Την ώρα που καιγόταν ζήτησε να σηκώσουν το σταυρό για να μπορεί να τον δει μες από τις φλόγες. Κατά την εκτέλεση της μόνο ένας Άγγλος στρατιώτης τόλμησε να φωνάξει «Είμαστε χαμένοι, κάψαμε μια αγία». Είκοσι πέντε χρόνια αργότερα, όταν η Γαλλία είχε πια κερδίσει τον πόλεμο και αναγνώρισε τη συμβολή της Ζαν ντ' Αρκ στους νικηφόρους αγώνες, ένα νέο εκκλησιαστικό δικαστήριο αποκατέστησε την τιμή της Παρθένας της Ορλεάνης, η οποία στις 16 Μαΐου 1920 ανακηρύχθηκε αγία από την Καθολική Εκκλησία, ενώ ανακηρύχθηκε Αγία και προστάτιδα της Γαλλίας. (Πηγή: Βικιπαίδεια).

 

Ζαν Ανούιγ

Ο Ζαν Ανούιγ γεννήθηκε στο Μπορντώ της Γαλλίας το 1910. Ύστερα από τις νομικές του σπουδές κι από ένα σύντομο πέρασμα από τη δημοσιογραφία, βλέπει το πρώτο του έργο, την «Ερμίνα» ν' ανεβάζεται στο Theatre de l' Oeuvre, το 1932. Το 1937, γνωρίζει την πρώτη του μεγάλη επιτυχία με το έργο «Επιβάτης χωρίς αποσκευές». Το γνωστότερο έργο του, η «Αντιγόνη» γράφτηκε το 1942 και παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο θέατρο το 1944: με 500 τότε παραστάσεις, αποτέλεσε θρίαμβο. Τα έργα του παρουσιάζουν πολλές ανομοιομορφίες μεταξύ τους. Κάποια ανήκουν στο κλασικό είδος της φάρσας, κάποια είναι προσαρμογές μύθων της ελληνικής μυθολογίας, ενώ κάποια εξερευνούν τη ζωή και τον έρωτα.
Με την «Αντιγόνη» του (1944) γνωρίζει το θρίαμβο, εκσυγχρονίζοντας το αρχαίο θέμα, που το αντλεί απο το Σοφοκλή, εκθειάζοντας σε μια πολύ πρόσφορη στιγμή -τη στιγμή της Γερμανικής Κατοχής- το ασυμβίβαστο της αγνότητας μπροστά στην άτεγκτη σκοπιμότητα της πολιτικής πράξης. 
Χωρίς να` αγνοεί κανένα από τα "νήματα" της δουλειάς του σαν δραματουργού, θεωρούμενος σαν ένας από τους άριστους θεατρικούς συγγραφείς της εποχής του, που μεταφράζει σκηνικώς τη σκληρότητα και την απανθρωπιά της κοινωνικής ασυναρτησίας, καθώς και τη βαθιά αρρώστια από την οποία πάσχουν οι συνειδήσεις, ο Ζαν Ανούιγ προσπάθησε να ευρύνει τον πίνακά του τα τελευταία χρόνια, προσθέτοντας στα βασικά στοιχεία της βιοθεωρίας του είτε πολιτικά στοιχεία, «Κακόμοιρε Μπιτός» (1956), «Ουρλουμπερλού» (1959), είτε ιστορικά, όπως το πραγματοποίησε με τον «Κορυδαλλό» (1953), όπου ζωγραφίζει μια δυνατή και ελάχιστα αληθοφανή μορφή της Ζαν ντ` Αρκ, είτε θρησκευτικά, όπως στον «Μπέκετ» (1959), που έγραψε σε μια στιγμή έξοχης έμπνευσης. O Ζαν Ανούιγ πέθανε στη Λωζάνη της Ελβετίας στις 3 Οκτωβρίου 1987, σε ηλικία 77 ετών.

Εργογραφία
-L'Hermine (Η ερμίνα) (1932)
-Mandarine (1933)
-Y avait un prisonnier (Ήταν ένας φυλακισμένος (1935)
-Le voyageur sans bagage (Ταξιδιώτης χωρίς αποσκευές) (1937)
-La sauvage (Το αγρίμι) (1938) - ελλην.μετάφρ. Γ.Φτέρης, "ΓΚΟΝΗ"
-Le bal des voleurs (Ο χορός των κλεφτών) (1938)
-Leocadia (Λεοκάντια) (1940) - ελλην.μετάφρ. Αλέξης Σολομός, "Θέατρο 1959"
-Eurydice (Ευρυδίκη) (1941) - ελλην.μετάφρ. Μάριος Πλωρίτης, "ΔΩΔΩΝΗ"
-Le rendez-vous de Senlis (Το ραντεβού του Σανλί) (1941)
-Antigone (Αντιγόνη) (1944) - ελλην.μετάφρ. Μάριος Πλωρίτης, "ΓΚΟΝΗ"
-Medee (Μήδεια) (1946)
-Romeo et Juliette (1946)
-L'invitation au chateau (Πρόσκληση στον πύργο) (1947) - ελλην.μετάφρ. Δημήτρης Χορν, "ΓΚΟΝΗ"
-Monsieur Vincent, ταινία του 1947
-Ardele ou la Marguerite (1948)
-La repetition ou l'amour puni (1950)
-Colombe (Κολόμπ) (1951)
-La valse des toreadors (Το βαλς των ταυρομάχων) (1952)
-L'alouette (Ο κορυδαλλός) (1952) - ελλην.μετάφρ. Δ.Μυράτ, "ΔΙΦΡΟΣ"
-Ornifle ou le courant d'air (19
-Pauvre Bitos ou le diner de tetes.
-Becket ou l'honneur de Dieu (Μπέκετ ή Η τιμή του Θεού) (1959) - ελλην.μετάφρ. Δέσπω Διαμαντίδου, "ΔΩΔΩΝΗ"
-L'hurluberlu ou le reactionnaire amoureux (1959)
-La petite Moliere (1959)
-La Grotte (1961)
-La foire d' empoigne (1962) (Το πανηγύρι της αρπαγής)
-Le boulanger, la boulangere et le petit mitron (1968)
-Cher Antoine ou l'Amour rate (1969)
-Ne reveillez pas Madame (1970) (Μη ξυπνάτε την κυρία)
-Les Poissons rouges ou Mon pere ce heros (1970)
-Le Directeur de l'Opera (1972)
-Tu etais si gentil quand tu etais petit (1972)
-Le scenario (1976)
-Chers zoizeaux (1976)
-La Culotte (1978)
-Le Nombril (1981)



Μπέκετ ή η τιμή του θεού του Ζαν Ανούιγ

Becket ou l'honneur de Dieu by Jean Anouilh (1952)

Σκηνοθεσία: Μήτσος Λυγίζος
Μετάφραση και ραδιοφωνική προσαρμογή: Δέσπω Διαμαντίδου
Μουσική επιμέλεια: Σοφία Μιχαλίτση
Επιμέλεια ήχων: Ανδρέας Λάμπρου
Παίζουν με τη σειρά που ακούγονται οι ηθοποιοί:
Ανδρέας Φιλιππίδης, Δημήτρης Παπαμιχαήλ, Γιώργος Νέζος, Γιάννης Αργύρης, Ζώρας Τσάπελης, Γρηγόρης Βαφειάς, Λέμνα Νενεδάκης, Σπύρος Ολύμπιος, Λάμπρος Κοτσίρης, Γιώργος Μετσόλης, Κώστας Ναός, Δέσπω Διαμαντίδου, Δάνης, Δημήτρης Χατζημάρκος.
Σπάνια ηχογράφηση του 1960
*Από το αρχείο της ΕΡΤ

Ηχητικό Ντοκουμέντο
Θεατρική παράσταση:
Μπέκετ ή η τιμή του θεού του Ζαν Ανούιγ
Ακούστε... Μπέκετ ή τιμή του θεού
Διάρκεια: 1:53:17

*Με αριστερό κλικ: Άνοιγμα αρχείου (live), με δεξί κλικ -αποθήκευση ως-: ή -αποθήκευση προορισμού ως- για την αποθήκευση του αρχείου.

Yπόθεση:
Πρόκειται για μια ιστορική ηχογράφηση ενός σημαντικού έργου, στο οποίο δίνεται με ανάγλυφο τρόπο η διάσταση ανάμεσα στον -μετέπειτα χαρακτηρισμένο ως άγιο- επίσκοπο του Καντέρμπερι Τόμας Μπέκετ και τον βασιλιά Ερρίκο της Αγγλίας στα χρόνια του Μεσαίωνα.
Ο Βασιλιάς Ερρίκος Β΄ είναι κάθε άλλο παρά άγιος. Βασιλεύει στην Μεσαιωνική Αγγλία, παλεύοντας καθημερινά με πολιτικές ίντριγκες και διαμάχες, περνώντας τον καιρό του με όμορφες γυναίκες, ποτό και δόλια σχέδια. Σταθερός σύμμαχός του σε όλα αυτά είναι ο στενός του φίλος Τόμας Μπέκετ. Με την ελπίδα να θέσει και την εκκλησία υπό τον έλεγχο του ο Βασιλιάς Χένρι δίνει στον πιστό του συνεργό την θέση του Αρχιεπισκόπου του Καντέρμπερι. Αν και αρχικά αρνητικός, ο Μπέκετ βιώνει για πρώτη φορά στην ζωή του την εκτίμηση και την λατρεία προς το πρόσωπό του. Η αφοσίωσή του στην εκκλησία τελικά γίνεται η αφορμή για την ρήξη με τον Βασιλιά, που δυσκολεύεται να πιστέψει πως χάνει σταδιακά την στήριξη του παλιού του συμμάχου. Όταν γίνεται πια αντίπαλός του, αποφασίζει να πάρει δραστικά μέτρα. Μια μοιραία ανατροπή θα κάνει την σωτηρία του Αρχιεπισκόπου Μπέκετ να γίνει η καταστροφή του.

Είναι το δεύτερο θεατρικό έργο που παρουσιάζει το Ως3 με κεντρικό πρόσωπο τον Τόμας Μπέκετ. Το πρώτο έργο είναι το «Φονικό στην εκκλησιά» του Τόμας Έλιοτ σε μετάφραση του Γιώργου Σεφέρη.
Ξεχωριστά αριστουργήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας και τα δύο.

 

 

Η ταινία
Μπέκετ (1964), σε σκηνοθεσία Πίτερ Γκλένβιλ, βασισμένη στο θεατρικό του Ζαν Ανούιγ, με τους Ρίτσαρντ Μπάρτον, Πίτερ O' Τουλ και Τζον Γκίλγκουντ στους ρόλους του Τόμας Μπέκετ (Αρχιεπισκόπου του Καντέρμπερι, που δολοφονήθηκε άγρια μέσα στον καθεδρικό ναό το 1170), του βασιλιά Ερρίκου Β' και του βασιλιά Λουδοβίκου Ζ' αντίστοιχα. Ανεπανάληπτες ερμηνείες και από τους τρεις κορυφαίους βρετανούς ηθοποιούς, ειδικά από τους δύο πρώτους που είναι και τα μοιραία πρόσωπα του έργου.
Η ταινία βραβεύτηκε με Χρυσή Σφαίρα καλύτερης ταινίας και Όσκαρ σεναρίου, από τις 12 συνολικά υποψηφιότητές του.

 





   



Απολαύστε υπεύθυνα




   

Copyright © ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ Ως3
Aνάπτυξη & Yλοποίηση: Ως3 Π.Ο.Ε.Α.Μ.
Πρότυπη Οικολογική Εκδοτική Αγροτουριστική Μονάδα Ως3