Απολαύστε υπεύθυνα


 

 

 

Πάμε Θέατρο


 

Λέων Toλστόι

Ανάσταση Άννα Καρένινα


Ανάσταση του Λέων Toλστόι

Resurrection by Lev Nikolayevich Tolstoy (1899)
Έργο μεγάλης διάρκειας (3:05:30)


Σκηνοθεσία: Λεωνίδας Τριβιζάς
Μετάφραση και ραδιοφωνική προσαρμογή: Ιουλία Ιατρίδη
Μουσική επιμέλεια: Σοφία Μιχαλίτση
Επιμέλεια ήχων: Ηρακλής Δημητράς
Ρύθμιση ήχου: Στέφανος Ευαγγελίου
Παίζουν με τη σειρά που ακούγονται οι ηθοποιοί:
Λήδα Πρωτοψάλτη, Κώστας Καζάκος, Σπύρος Καλογήρου, Τάνια Σαββοπούλου, Μαρία Φωκά, Μαρία Μαρτίκα, Μαρία Μαρμαρινού, Δέσποινα Μπεμπεδέλη, Γιώργος Τζώρτζης, Αλέξης Ουδινώτης, Σπύρος Κωνσταντόπουλος, Κώστας Μασούρας, Γιώργος Μοσχίδης, Θεόδωρος Ντόβας, Ισμήνη Μιχαηλίδου, Ελένη Καρπέτα, Κίτυ Αρσένη, Αλέξης Μίγγας, Γιάννης Κώστογλου,  Άννα Τάρη, Λουκιανός Ροζάν.
Ηχογράφηση 1965
*Από το αρχείο της ΕΡΤ 


Ηχητικό Ντοκουμέντο
Θεατρική παράσταση:
Ανάσταση του ΛέωνToλστόι
Διάρκεια: 3:05:30

*Με αριστερό κλικ: Άνοιγμα αρχείου (live), με δεξί κλικ -αποθήκευση ως-: ή -αποθήκευση προορισμού ως- για την αποθήκευση του αρχείου.

Yπόθεση:
...Αν μου έλεγαν ότι όσοι είναι σήμερα παιδιά, θα διάβαζαν το βιβλίο μου μετά από είκοσι χρόνια, ότι θα συγκινούνταν, θα θέλγονταν και ότι θα ερωτεύονταν τη ζωή που υπάρχει μέσα σε αυτό, τότε θα του αφιέρωνα όλο μου το Είναι και όλες μου τις δυνάμεις...
Λέων Τολστόη

Ο Τολστόι και στη Ανάσταση, όπως σε όλο το άλλο έργο της ωριμότητάς του, στρέφει την προσοχή του σε μια θεμελιακή κοινωνική κατάσταση, από όπου προβάλλουν τα πιο καυτά προβλήματα της εποχής και όλη η σύγχρονη κρίση του πολιτισμού. Τα προβλήματα αυτά αφορούν τις σχέσεις των ανθρώπων, που ξεχωρίζουν σε αδικητές και αδικούμενους, σε εκμεταλλευτές και εκμεταλλευομένους, σε κυρίους και υποταχτικούς. Μέσα από το έργο προβάλλει τις παρασιτικές τάξεις που ζουν από τους κόπους του λαού και πιο πολύ βλέπει την άθλια τύχη της αγροτιάς μέσα σε ένα κράτος του Ζοφού που ήταν το ίδιο το εθνικό σώμα της Ρωσίας. Κύριος ήρωας του μυθιστορήματος είναι ο Πρίγκιπας Νεκλούντωφ (ή Νεχλιούντωφ), τυπικός εκπρόσωπος της ρωσικής αριστοκρατίας του 19ου αιώνα με όλα τα προτερήματα και ελαττώματα της κοινωνικής του τάξης.
Η ιστορία των σχέσεών του με την υπηρέτριά του Αικατερίνη Μασλόβα, στη ουσία ίσως ένα ελάχιστο επεισόδιο στην ιστορία οποιουδήποτε ανθρώπου, αρχίζει τυχαία να παίζει σημαντικότατο ρόλο στη ζωή του Νεκλούντωφ. Όταν εκείνος αρραβωνιάστηκε κόρη που ανήκε σε ανώτατη κοινωνική τάξη συνέπεσε τότε το γεγονός να προσκληθεί ως ορκωτός δικαστής σε δίκη της Αικατερίνης Μασλόβα, η οποία στο μεταξύ είχε καταλήξει πόρνη και κατηγορούνταν για συνέργεια σε δολοφονία εμπόρου σε οίκο ανοχής. Από τη στιγμή εκείνη αρχίζει η «Ανάσταση» του Νεκλούντωφ ο οποίος αισθάνεται και ο ίδιος ηθικός συναυτουργός για την ηθική έκπτωση που βρισκόταν η Αικατερίνη. Τελικά η Μασλόβα καταδικάστηκε σε καταναγκαστικά έργα στη Σιβηρία και ο Νεχλιούντωφ αρνούμενος να συζευχθεί τη μνηστή του, ξεκινάει για τη Σιβηρία προκειμένου να βοηθήσει όπως μπορεί την κατάδικο, θύμα του εγωισμού του.
Συγχρόνως ο Τολστόι περιγράφει τα ήθη και τα έθιμα της ανώτερης ρωσικής τάξης της Πετρούπολης και εκδηλώνει την αιώνια γνώμη του ρωσικού λαού περί ανυπαρξίας στον κόσμο ανθρώπινης δικαιοσύνης. Ακριβώς την ίδια ιδέα που χαράσσει και ο Ντοστογιέφσκι στο έργο του Αδελφοί Καραμαζόφ (ή Καραμάζωφ). Με ιδιαίτερη δε ειρωνεία παρουσιάζει ο Τολστόι τη διεξαγωγή της δίκης ενώπιον του ορκωτού δικαστηρίου φθάνοντας στο σημείο μάλιστα με αρκετές ανακρίβειες να καυτηριάζει τη διεξαγωγή κάποιας χριστιανικής θείας λειτουργίας περί μετουσίωσης, βάσει των ορθολογιστικών ιδεών περί χριστιανισμού και Ευαγγελίου με σαφή αντανάκλαση της αίρεσης του Αρείου. Την περικοπή αυτή που διακωμωδεί το κυριότερο σημείο στη Θεία Λειτουργία είχε αφαιρέσει η ρωσική λογοκρισία κατόπιν επέμβασης της ρωσικής Ιεράς Συνόδου η οποία και μετά τη δημοσίευση του μυθιστορήματος αφόρισε τον συγγραφέα. Το πλήρες κείμενο της Ανάστασης του Τολστόι εκδόθηκε μόνο στο Παρίσι, λαθραία αντίτυπα της οποίας έφθασαν στη Ρωσία.

Λέων Τολστόι

Ο Λέων Τολστόι (1828-1910) είναι ένας από τους κορυφαίους λογοτέχνες, γνωστός στο ευρύ κοινό πρωτίστου για τα έργα του «Πόλεμος και Ειρήνη» «Ανάσταση» και «Άννα Καρένινα», που συγκαταλέγονται στα σημαντικότερα μυθιστορήματα όλων των εποχών. Η ζωή του Τολστόι χαρακτηρίστηκε από μεγάλες αντιθέσες, καθώς τα πρώτα άσωτα χρόνια της αριστοκρατίας τα διαδέχτηκε η ριζοσπαστική μεταστροφή του προς την άρνηση του πλούτου, τη φιλανθρωπία και προς έναν ιδιόμορφο ειρηνιστικό και χριστιανικό αναρχισμό, που έτυχε θαυμασμού από προσωπικότητες όπως ο Γκάντι και επισφραγίστηκε με τον αφορισμό της Ρωσικής Εκκλησίας. Η στροφή στην κοσμοθεωρία του άρχισε να συντελείται με την απογοήτευση που γεύτηκε πολεμώντας με τον ρώσικο στρατό σε διάφορα μέτωπα μέχρι το 1856, όταν και έγραφε τα πρώτα του έργα, αυτοβιογραφικά σε μεγάλο βαθμό.
Ο πόλεμος γυμνός, χωρίς πατριωτικά πλουμίδια, σκιαγραφήθηκε στα «Διηγήματα της Σεβαστούπολης» (1855). Λίγο μετά ο Τολστόι αφοσιώθηκε στα κτήματα του, γράφοντας παράλληλα τους «Κοζάκους» (1863) και τον «Πολικούσκα» (1863), έκφραση της γοητείας που του ασκούσε ο χωριάτικος τρόπος ζωής και συνάμα της αποστροφής του για την αριστοκρατική τάξη πραγμάτων, της οποίας ο καθωσπρεπισμός στηλιτεύτηκε στην «Άννα Καρένινα» (1875-77). Στον «Πόλεμο και Ειρήνη» (1865-69), έργο που βασίστηκε σε ιστορικές μαρτυρίες και ντοκουμέντα όπως τα επεξεργάστηκε η πολιτική σκέψη του Τολστόι, επιχειρήθηκε η ανατροπή της ιστορικής μυθοπλασίας, η αποκαθήλωση των ηγετικών μορφών και η ανάδειξη του ρόλου των απλών στρατιωτών.
Στα τελευταία έργα του, όπως είναι «Ο θάνατος του Ιβάν Ιλίτς» (1886), «Η σονάτα του Κρόιτσερ» (1887-9), «Ο Διάβολος» (1889-90) και η «Ανάσταση» (1899), ο Τολστόι ανέλυσε πτυχές της γνήσιας χριστιανικής αρετής σε αντιδιαστολή με τον τυπικισμό, μια αρετή που εφάρμοσε ζώντας ασκητικά, παρά τις σοβαρές αντιρρήσεις της γυναίκας του και την αποστασιοποίηση του από το οργανωμένο κράτος και την επίσημη Εκκλησία.
Πλήθη όμως ολόκληρα τον θεωρούσαν πρότυπο και προσπαθούσαν να τον γνωρίσουν από κοντά, στη δύση πλέον της ζωής του.



Άννα Καρένινα του Λέων Toλστόι

Anna Karenina by Lev Nikolayevich Tolstoy (1878)

Σκηνοθεσία: Λάμπρος Κωστόπουλος
Μετάφραση και ραδιοφωνική προσαρμογή: Γιώργος Γιαννίσης
Μουσική επιμέλεια: Σοφία Μιχαλίτση
Επιμέλεια ήχων: Άρτεμις Τροϊζου
Ρύθμιση ήχου: Βασίλη Καρά
Παίζουν με τη σειρά που ακούγονται οι ηθοποιοί:
Βάσω Μανωλίδου, Γιώργος Τζώρτζης, Ζώρας Τσάπελης, Μαίρη Λαλοπούλου, Γιώργος Κυριακίδης, Βέτα Προέδρου, Μαργαρίτα Λαμπρινού, Χρυσή Κοζίρη, Ντέπη Μωραϊτοπούλου, Θεόδωρος Σαρρής, Κώστας Κοσμόπουλος, Νίκος Βανδώρος, Τάκης Ασυμακόπουλος, Δημήτρης Τσούτσης, Σταύρος Ξενίδης, Γιώργος Μοσχίδης, Λουίζα Ποδηματά, Μαρία Φωκά, Λούλα Ιωαννίδου, Βασίλης Μητσάκης, Μαρία Κουμαριανού, Γιώργος Καρέτας, Καίτη Μητροπούλου, Κώστας Καρλής, Νέλυ Μαρσέλου, Μαιρούλα Ευαγγέλου, Ολυμπία Παπαδούκα.
Ηχογράφηση 1971
*Από το αρχείο της ΕΡΤ

Ηχητικό Ντοκουμέντο
Θεατρική παράσταση:
Άννα Καρένινα του ΛέωνToλστόι
Διάρκεια: 2:12:34

*Με αριστερό κλικ: Άνοιγμα αρχείου (live), με δεξί κλικ -αποθήκευση ως-: ή -αποθήκευση προορισμού ως- για την αποθήκευση του αρχείου.

Yπόθεση:
«Σας παρακαλώ, δώστε μας γρήγορα τη συνέχεια και το τέλος της Άννας Καρένινα. Εδώ υπάρχουν φήμες ότι η Άννα θα πέσει σε ένα τρένο. Δεν θέλω να το πιστέψω. Είστε ανίκανος για τέτοια χυδαιότητα» έγραφε η Αλεξάνδρα Τολστόι στον Λέοντα στις 28 Μαρτίου 1876. Φανταστείτε τι θα είχε συμβεί αν ο μεγάλος Ρώσος συγγραφέας είχε συμμεριστεί τα λόγια της. Η παγκόσμια λογοτεχνία θα είχε στερηθεί την ωραιότερη, ίσως, σκηνή αυτοκτονίας που γράφτηκε ποτέ. Γενιές αναγνωστών δεν θα είχαν την ευκαιρία να διαβάσουν τη συγκλονιστική φράση: «Και το κερί που στο φως του η Άννα διάβαζε το βιβλίο της ζωής, γεμάτο ανησυχίες, απάτες, βάσανα και κακίες, φούντωσε και έλαμψε με ζωηρότερο από ποτέ άλλοτε φως και της φώτισε όλα όσα ήταν ως τα τότε στο σκοτάδι και ύστερα τριζοβόλησε, τρεμόπαιξε και έσβησε για πάντα».
Με τρόπο εμβληματικό ο Τολστόι ρίχνει την ηρωίδα του στις ράγες του τρένου, υπακούοντας όχι τόσο στους ηθικούς κώδικες της εποχής του, αλλά «στη σοφία του μυθιστορήματος», όπως εύστοχα έχει παρατηρήσει ο Μίλαν Κούντερα. Ο στοχασμός του πάνω στον παράφορο έρωτα και την ολέθρια απιστία, έτσι όπως αποδόθηκε στην «Άννα Καρένινα» οδηγεί, μεν, την ηρωίδα του στον θάνατο, αλλά εξασφαλίζει σε μέγιστο βαθμό την αθανασία στον ίδιο. «Αυτό το μυθιστόρημα είναι πραγματικό μυθιστόρημα, το πρώτο της ζωής μου» ομολογεί ο Τολστόι σε επιστολή του στον φίλο του και κριτικό Νικολάι Στράκοβ, στις 11 Μαΐου του  1873.
Με φόντο την προεπαναστατική Μόσχα, ο Λέων Τολστόι συνθέτει την αφήγησή του μπλέκοντας αντιστικτικά τον τραγικό έρωτα της Άννας με τον κόμη Βρόνσκι και την ιστορία του αδελφού της Κοντσταντίν Λέβιν που ως alter ego του συγγραφέα, αναζητά την ευτυχία όχι στον έρωτα, αλλά στην πνευματική ολοκλήρωση που φέρνει ο γάμος, η οικογένεια και η σκληρή δουλειά. Λεπτολόγος της ανατομίας της ανθρώπινης ψυχής και της ανθρώπινης περιπέτειας, ο Τολστόι υφαίνει αριστοτεχνικά τους δύο κομβικούς άξονες του μυθιστορήματός του και γύρω τους κεντά ψιλοβελονιά χαρακτήρες, ιστορίες και περιστάσεις που συμπληρώνουν τις ψηφίδες του πανοράματος της ρωσικής κοινωνίας του 19ου αιώνα. Και παραδίδει ένα αριστούργημα που μαζί με το έτερο μυθιστόρημά του «Πόλεμος και Ειρήνη» θεωρούνται τα κορυφαία του έργα. Βέβαια, υπάρχει και ο Ουίλιαμ Φόκνερ, ο οποίος έχει τη δική του άποψη. Όταν του ζήτησαν να κατονομάσει τα τρία καλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών, απάντησε: «Η Άννα Καρένινα, η Άννα Καρένινα, η Άννα Καρένινα»!

Ο Vladimir Nabokov χαρακτήρισε την Άννα Καρένινα του Τολστόι «μία από τις μεγαλύτερες ερωτικές ιστορίες στην παγκόσμια λογοτεχνία». Κατά κοινή αναγνώριση το σπουδαιότερο μυθιστόρημα του 19ου αιώνα, η Άννα Καρένινα έχει θεωρηθεί η πνευματική αυτοβιογραφία του Τολστόι. Με φόντο την αυτοκρατορική Ρωσία, το βιβλίο είναι ένας εμβριθής και σύνθετος στοχασμός πάνω στον παράφορο έρωτα και την ολέθρια απιστία.
Παντρεμένη με έναν Ισχυρό κυβερνητικό παράγοντα, η Άννα Καρένινα είναι μια ωραία γυναίκα που ερωτεύεται βαθιά έναν πλούσιο αξιωματικό του στρατού, τον κομψό κόμη Βρόνσκι. Προσπαθώντας απεγνωσμένα να βρει την αλήθεια και το νόημα στη ζωή της, αψηφά απερίσκεπτα τις συμβάσεις της ρωσικής κοινωνίας και εγκαταλείπει τον σύζυγο και τον γιό της για να ζήσει με τον εραστή της. Ο περίγυρος της την καταδικάζει και την εξοστρακίζει, και η ίδια παθαίνει συχνά κρίσεις ζήλιας που αποξενώνουν τον Βρόνσκι, με αποτέλεσμα να βουλιάζει σιγά σιγά σε μια αδιέξοδη κατάσταση.
Αντιστικτικά με αυτόν τον τραγικό έρωτα εκτυλίσσεται η Ιστορία του Κονσταντίν Λέβιν, ενός μελαγχολικού γαιοκτήμονα που ο Τολστόι τον έπλασε στο καλούπι του δικού του χαρακτήρα. Ενώ η Άννα αναζήτα την ευτυχία μέσα από τον έρωτα, ο Λέβιν ξεκινά τη δική του αναζήτηση για την πνευματική ολοκλήρωση μέσα από το γάμο, την οικογένεια και τη σκληρή δουλειά. Γύρω από αυτά τα δύο κομβικά νήματα της πλοκής υπάρχουν δεκάδες χαρακτήρες και οι ιστορίες τους, υφασμένες αριστοτεχνικά από τον Τολστόι στον ίδιο καμβά δημιουργείται έτσι ένα συγκλονιστικό πανόραμα της ρωσικής κοινωνίας του 19ου αιώνα...

 




   



Απολαύστε υπεύθυνα




   

Copyright © ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ Ως3
Aνάπτυξη & Yλοποίηση: Ως3 Π.Ο.Ε.Α.Μ.
Πρότυπη Οικολογική Εκδοτική Αγροτουριστική Μονάδα Ως3