Απολαύστε υπεύθυνα


 

 

Πάμε Θέατρο


 

Πέτερ Βάις

Η ανάκριση του Πέτερ Βάις

Die Ermittlung by Peter Weiss (1965)

Σκηνοθεσία: Νίκος Περέλης
Μετάφραση: Πέτρος Μάρκαρης
Μουσική σύνθεση: Νικηφόρος Ρώτας
Μουσική επιμέλεια: Μύρτα Πολίζου
Μοντάζ: Θοδωρής Σφέτσας
Ρύθμιση ήχου: Τζένη Ιγνατιάδη
Επιμέλεια Παραγωγής: Δημήτρης Φραγκουδάκης
Παραγωγής: Βίκυ Μουνδρέα-Ποντίκα
Παίζουν με τη σειρά που ακούγονται οι ηθοποιοί:
Λυκούργος Καλλέργης, Ανδρέας Φιλιππίδης, Γιώργος Δάνης, Θόδωρος Σαρής, Τάσος Παπαδάκης, Δημήτρης Παπαγιάννης, Κώστας Κοκάκης, Μηνάς Χατζησάββας, Γάννης Λιακάκος, Ελένη Κισκίρα, Τάκης Ασημακόπουλος, Αντιγόνη Γλυκοφρύδη, Θωμάς Κινδύνης, Μάκης Πανώριος, Τάκης Καραθάσης.
Ηχογράφηση 1983
*Από το αρχείο της ΕΡΤ

 
Ηχητικό Ντοκουμέντο
Θεατρική παράσταση:
Η ανάκριση του Πέτερ Βάις
Διάρκεια: 1:48:10

*Με αριστερό κλικ: ¶νοιγμα αρχείου (live), με δεξί κλικ -αποθήκευση ως-: ή -αποθήκευση προορισμού ως- για την αποθήκευση του αρχείου.

Yπόθεση:
Ένα επίκαιρο έργο, -με την δυναμική επανεμφάνιση των Ναζί στην Ευρώπη- είναι η «Ανάκριση» του Πέτερ Βάις.
Πρόκειται για ένα αποκαλυπτικό και δριμύ κατηγορητήριο κατά του ναζισμού, που βασίστηκε στα πρακτικά της δίκης βασικών στελεχών του ναζιστικού στρατοπέδου συγκέντρωσης και εξόντωσης του ¶ουσβιτς. Ένα έργο που μιλά για το σήμερα με τα αδιάσειστα στοιχεία του χθες. Ένα πολύ κοντινό μας χθες, το οποίο αναφέρεται στις σκοτεινότερες σελίδες της ιστορίας ενώ ταυτόχρονα καταδεικνύει πόσο σημερινοί μπορεί να είναι οι κίνδυνοι και πόσο απαραίτητη είναι η εγρήγορση και η καταγγελία παρόμοιων και πανομοιότυπων φασιστικών-ρατσιστικών - ναζιστικών φαινομένων σήμερα.
Μια συγκλονιστική παράσταση...

Ο Γερμανός συγγραφέας Πέτερ Βάις, παρουσίασε το έργο «Η Ανάκριση», αφού παρακολούθησε τη δίκη της Φρανκφούρτης για το ¶ουσβιτς. Ήταν η πρώτη μεγάλη δίκη που διεξήχθη από τη γερμανική δικαιοσύνη εναντίον των ναζιστών εγκληματιών στην οποία κατέθεσαν 359 μάρτυρες. Ο Βάις βασιζόμενος σε αυτή έδωσε μορφή σε ένα θεατρικό κείμενο, που μας αναγκάζει να ακολουθήσουμε ολόκληρη τη μαρτυρική πορεία: να μπούμε στο στρατόπεδο, να είμαστε παρόντες στα βασανιστήρια και στις εκτελέσεις και να φτάσουμε μπροστά  στους φούρνους των κρεματορίων, όπου αποτεφρώθηκαν ομάδες πολιτών που «νόθευαν» το αίμα της ¶ριας φυλής.

 

Μόνο έτσι! 
Του Νίκου Μπογιόπουλου

Καθόλου τυχαία, ο Βάις επιλέγει να κλείσει το έργο του με τα λόγια του συνηγόρου των εγκληματιών του ¶ουσβιτς «Αυτά τα αδικήματα θα έπρεπε να είχαν παραγραφεί»!
Πράγματι, αυτό έγινε. Τα αδικήματα των πραγματικών εγκληματιών παραγράφηκαν!
Στο εδώλιο δεν κάθισε ποτέ η «Κρουπ». Η πολυεθνική «Κρουπ», που τροφοδοτούσε όλη την πολεμική μηχανή του Χίτλερ, αλλά που τα εργοστάσιά της όλως περιέργως έμεναν ανέπαφα όταν οι Αμερικάνοι ισοπέδωναν το Έσσεν. Ο πρόεδρος των Γερμανών βιομηχάνων, ο «κύριος» Κρουπ, έλεγε ότι «ο Εθνικοσοσιαλισμός απελευθέρωσε τον Γερμανό εργάτη από τη μέγγενη ενός δόγματος (σ.σ. του κομμουνιστικού δόγματος)». Ο «κύριος» Κρουπ έλεγε ότι «ο Αδόλφος Χίτλερ μετέτρεψε τον εργάτη σε πειθαρχημένο στρατιώτη της εργασίας και σε σύντροφο των βιομηχάνων». Ο «κύριος» Κρουπ το 1940 παρέλαβε από τα χέρια του Χίτλερ το χρυσό παράσημο του ναζιστικού κράτους. Η σημερινή Κρουπ είναι αυτή στην οποία οι κυβερνήσει της Ελλάδας έχουν ξεπουλήσει τα ναυπηγεία της χώρας. Μόνο από ένα εργοστάσιο της «Κρουπ», της σημερινής «Κρουπ» με τις 670 θυγατρικές σε όλο τον κόσμο, από το εργοστάσιο που ξέχασαν να βομβαρδίσουν οι Αμερικάνοι στο Έσσεν, οι ναζί χρηματοδοτήθηκαν μέχρι το 1945 με το ιλιγγιώδη για την εποχή ποσό των 4.738.446 μάρκων.

Στο εδώλιο δεν κάθισε η «Ντόιτσε Μπανκ».
Η «Ντόιτσε Μπανκ» της Μέρκελ και του Σόιμπλε, που έχει αναλάβει το ξεπούλημα της δημόσιας  περιουσίας ως σύμβουλος των ελληνικών κυβερνήσεων, είναι η ίδια «Ντόιτσε Μπανκ» που χρηματοδότησε τη δημιουργία και λειτουργία των ναζιστικών φούρνων του ¶ουσβιτς.
Στο εδώλιο δεν κάθισε η «Ζήμενς». Η «Ζήμενς», με την οποία έκαναν εξωδικαστικό συμβιβασμό οι ελληνικές κυβερνήσεις για τις μίζες, είναι η ίδια «Ζήμενς» που έλυνε και έδενε επί φασίστα Μεταξά. Με πρόταση και χρηματοδότηση του επικεφαλής της «Ζήμενς» στην Αθήνα, συγκροτήθηκαν τα Τάγματα Ασφαλείας το 1943.
Στο εδώλιο δεν κάθισαν οι βιομήχανοι, οι τραπεζίτες, οι οικονομικοί στυλοβάτες του φασιστικού καθεστώτος Μεταξά που όταν μπήκαν οι Γερμανοί στην Αθήνα παρέδωσε τους Έλληνες πολιτικούς κρατούμενους στην Γκεστάπο για να μεταφερθούν στα Νταχάου και στα ¶ουσβιτς.
Στο εδώλιο δεν κάθισαν οι 25 από τους μεγαλύτερους βιομηχάνους της Γερμανίας, αυτοί που το 1933 τροφοδότησαν το αποκαλούμενο και «Ταμείο του Χίτλερ» με το αστρονομικό για την εποχή ποσό των 3 εκατ. μάρκων. Ήταν στις εκλογές του '33 που οι Ναζί πήραν το 44% των ψήφων.
Στο εδώλιο δεν κάθισε η ελβετική «Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών». Ο πρόεδρος της, ο τραπεζίτης Σαχτ, ήταν ο υπουργός Οικονομικών του Χίτλερ από το 1934.

Στο εδώλιο δεν κάθισε η «Φάρμπεν».
Το τεραστίων διαστάσεων βιομηχανικό συγκρότημα της «Φάρμπεν» κατασκευάστηκε από κρατούμενους του ¶ουσβιτς. Περισσότεροι από 25.000 άνθρωποι πέθαναν στη διάρκεια της κατασκευής του. Στη «Φάρμπεν» δούλευαν 85.000 κρατούμενοι των στρατοπέδων συγκέντρωσης. Η «Φάρμπεν» κατασκεύασε το Κυκλώνιο Β. Ήταν το αέριο που χρησιμοποιήθηκε για την εξόντωση χιλιάδων ανθρώπων στα κρεματόρια. Ένα από τα ονόματα με τα οποία κυκλοφορεί σήμερα η «Φάρμπεν» είναι «Μπάγερ». Στο εδώλιο δεν κάθισαν οι 45 από τους μεγαλύτερους Γερμανούς βιομήχανους που στις επιχειρήσεις τους στέλνονταν για καταναγκαστική εργασία οι κρατούμενοι από το Μαουτχάουζεν.

Στο εδώλιο δεν κάθισαν:
Η αμερικανική πολυεθνική «ΙΒΜ». Η οργάνωση των 78 ναζιστικών στρατοπέδων εξόντωσης έγινε με τεχνολογία της «ΙΒΜ». Ο πρόεδρος της «ΙΒΜ», ο Τ. Watson, τιμήθηκε από το Γ' Ράιχ με το μετάλλιο του Μεγάλου Σταυρού της Γερμανικής Τάξης του Αετού, το 1937. Ήταν η μεγαλύτερη τιμή που μπορούσε να αποδώσει το ναζιστικό καθεστώς σε μη Γερμανό πολίτη.
Η «Standard Oil». Η «Standard Oil», των συμφερόντων Ροκφέλερ, στη διάρκεια του πολέμου, εκτός από τους συμμάχους προμήθευε με καύσιμα και τον ¶ξονα.
Η «General Motors». Χιλιάδες θωρακισμένα αυτοκίνητα, φορτηγά και τανκς για τον γερμανικό στρατό κατασκευάστηκαν από την «General Motors». «Ό,τι συμφέρει την «General Motors» συμφέρει την Αμερική», έλεγε ο Αϊζενχάουερ. Το αμερικανικό κράτος αποζημίωσε με 33 εκατ. δολάρια την «General Motors» για τις ζημιές που υπέστησαν τα εργοστάσια της σε Γερμανία και Αυστρία στον πόλεμο. Ήταν τα εργοστάσια που κατασκεύαζαν τανκς για τον Χίτλερ.

Η «Ford».
Το 1/3 των φορτηγών της Βέρμαχτ το κατασκεύασε η αμερικανική πολυεθνική «Ford». Οι μισοί «εργαζόμενοι» της εταιρείας ήταν σκλάβοι από στρατόπεδα συγκέντρωσης. Ο πρόεδρος της «Ford», ο «κύριος» Ford, το 1938 γιόρτασε τα 75α γενέθλιά του παραλαμβάνοντας από τους Γερμανούς πρόξενους στο Ντιτρόιτ το μετάλλιο του Μεγάλου Σταυρού της Γερμανικής Τάξης του Αετού. Η τράπεζα «UBC. Ήταν από τους μεγαλύτερους χρηματοδότες του ναζιστικού καθεστώτος. Πρόεδρος της ήταν ο «κύριος» Πρέσκοτ Μπους. Πατέρας και παππούς δυο αμερικανών προέδρων.
Κανένα από τα στελέχη των εταιρειών δυτικών συμφερόντων δεν τιμωρήθηκε μετά τον πόλεμο για τις σχέσεις του με τον ναζισμό. Τα αδικήματά τους παραγράφηκαν. Το φρόντισε ο κύριος John McCloy. Ήταν ο Ύπατος Αρμοστής των ΗΠΑ στη Γερμανία μετά τον πόλεμο. O McCloy ήταν από το 1947 ο πρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας. Πριν ως νομικός εκπροσωπούσε τα συμφέροντα των Ροκφέλερ και της τράπεζας «Chase Manhattan».
Ο κατάλογος είναι μακρύς και το συμπέρασμα ασφαλές: Από το εδώλιο λείπουν όλοι αυτοί που είναι δίπλα, πίσω και κυρίως πάνω από τους «Χίτλερ». Λείπουν τα μονοπώλια και όλοι αυτοί που κάνουν κουμάντο σε ένα σύστημα που είτε με φασισμό είτε χωρίς φασισμό, είτε με κοινοβούλιο είτε χωρίς κοινοβούλιο, έχει πάντα το ίδιο όνομα. Λέγεται καπιταλισμός.
Γεγονός που πρέπει να μας βάλει σε σκέψεις: Μήπως, τελικά ο Μπρεχτ είχε δίκιο;

Ναι ο Μπρεχτ είχε δίκιο:
«...ο φασισμός δεν μπορεί να πολεμηθεί παρά σαν καπιταλισμός. Ως ο πιο ωμός, ο πιο καταπιεστικός, ο πιο θρασύς κι ο πιο δόλιος καπιταλισμός...», έλεγε ο Μπρεχτ.
Γι' αυτό απαιτείται η μέγιστη δυνατή συσπείρωση ενάντια στον φασισμό. Ενάντια στην ωμότητα, τη δολιότητα, την θρασύτητα, την απανθρωπιά του φασισμού.
Αλλά ο φασισμός δεν αρκεί να πολεμηθεί. Δεν αρκεί ούτε ακόμα και να νικηθεί. Ο φασισμός πρέπει να ξεριζωθεί. Και θα ξεριζωθεί μόνο έτσι: Ως καπιταλισμός!

Πέτερ Βάις

Ο Πέτερ Βάις γεννήθηκε το 1916 στο Νοβαβές, κοντά στο Βερολίνο. Εβραίος την καταγωγή, εγκατάλειψε, με την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία, τη Γερμανία κι εγκαταστάθηκε στη Σουηδία. Πέθανε το 1982. Τα πρώτα έργα ήταν μια σειρά αφηγήματα, που άρχισαν να εκδίδονται το 1960 «Ο ίσκιος του κορμιού του αμαξά» 1960, «Αποχαιρετώντας τους γονείς» 1961, «Καταφύγιο» 1962, «Η κουβέντα των τριών πεζοπόρων» 1963).
Το πρώτο θεατρικό έργο «Νύχτα με επισκέπτες» ανεβάστηκε πάλι στο Σιλλερτεάτερ του Βερολίνου. Το έργο που τον καθιέρωσε σαν θεατρικό συγγραφέα «Η καταδίωξη και η δολοφονία του Μαρά» ανέβηκε πάλι στο Σιλλερτεάτερ το 1964.
Η «Ανάκριση» παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 1966, από την «Ελεύθερη Λαϊκή Σκηνή» του Βερολίνου με σκηνοθεσία του Έρβιν Πισκάτορ. Είναι ένα θεατρικό ντοκουμέντο που γράφτηκε με βάση τα πρακτικά της δίκης του ¶ουσβιτς, που έγινε το 1964 στη Γερμανία. Ακολούθησαν τα έργα: «Τραγούδι για το Λουζιτανικό σκιάχτρο» 1967, «Πώς ο κύριος Μόκινποτ λυτρώθηκε από τα βάσανα» 1968, «Διάλογος για το Βιετνάμ» 1968, «Ο Τρότσκυ στην εξορία», που ανέβηκε στη Γερμανία, και ο «Χαίλντερλιν».
Έγραψε, ακόμη, δύο διασκευές του Κάφκα. Η πρώτη ανέβηκε στη Γερμανία και η δεύτερη στη Σουηδία.

 

 




   



Απολαύστε υπεύθυνα




   

Copyright © ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ Ως3
Aνάπτυξη & Yλοποίηση: Ως3 Π.Ο.Ε.Α.Μ.
Πρότυπη Οικολογική Εκδοτική Αγροτουριστική Μονάδα Ως3