iΑρχικήiσελίδα

iΤαυτότητα

iΠεριεχόμενα

iΑφιερώμαται

iΑrtως Radio

iΑrtως TV

iExodως3

Μετάδοση
300 θεατρικών παραστάσεων
από το Ελληνικό και Ξένο Δραματολόγιο

18 χρόνια με το Ως3

 
Τόπος  

Ζαγοροχώρια
Πίσω από το βουνό...

ΚΕΙΜΕΝΟ : ΚΩΣΤΑΝΤΗΣ ΜΙΖΑΡΑΣ
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ : ΣΤΕΦΑΝΙΑ ΜΙΖΑΡΑ, ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΓΚΙΡΙΤΖΙΩΤΗΣ



Η λέξη Ζαγόρι πρωτοεμφανίστηκε σε έγγραφο του 1321 και σημαίνει «πίσω από τα βουνά». Είναι ένα από τα πολλά τοπωνύμια της Ηπείρου, που προέρχονται από τα Σλαβικά (από την πρόθεση Za που σημαίνει «πίσω» και το ουσιαστικό gora που σημαίνει «βουνό»).

Σκορπισμένα πάνω στα βουνά βορειοανατολικά της πόλης των Ιωαννίνων, τα ξακουστά και όντως πανέμορφα Ζαγοροχώρια αποτελούν ένα δίκτυο 46 χωριών. Φημισμένα για την απίστευτη φυσική ομορφιά τους, την ξεχωριστή αρχιτεκτονική τους και τη μακρά ιστορία τους, τα Ζαγοροχώρια, καθηλώνουν με το φυσικό τοπίο, τη γραφικότητα κάθε χωριού ξεχωριστά και τις απεριόριστες δυνατότητες για ορεινές εξορμήσεις και πλέον... παντός τύπου δραστηριοτήτων. Και αυτό γιατί, όντας στις παρυφές του Εθνικού Δρυμού Βίκου-Αώου, γνωστός και με την ονομασία «Ο Δρυμός των μεγάλων κορυφών», εκτείνονται από το ορεινό συγκρότημα της Τύμφης ως το βορειοδυτικό άκρο της Πίνδου... Δηλαδή, μεγάλη έκταση.



Η μεγαλειώδης ηπειρωτική ύπαιθρος, με τις διαδοχικές εναλλαγές, τις βουνοκορφές μέσα σε αχνόασπρα πέπλα σύννεφων, την έντονη πολυχρωμία, τα λουλουδιασμένα νταμάρια, τα κρυστάλλινα νερά μέσα από τις αναρίθμητες πηγές, και τη θαυμαστή αρχιτεκτονική των οικισμών και των εκκλησιών... αποτελεί «παγίδα» για τους επισκέπτες. Η αξία της περιήγησης, έγκειται σχεδόν εξ ολοκλήρου στη φυσική συμμετοχή... Περπατώντας και σκαρφαλώνοντας σε απόκρημνες πλαγιές του Βίκου προσπαθώντας να ανακαλύψεις τα μυστικά του. Περιμένοντας πριν την αυγή τις πρώτες ακτίνες του ήλιου να ξεπροβάλουν σε όλο τους το μεγαλείο, πίσω από τα κλαδιά των δένδρων μέσα από την πρωινή ομίχλη και να δώσουν τον τόνο στη «μουσική συμφωνία» των πτηνών και του αέρα. Περνώντας τις πετρόχτιστες έμψυχες γέφυρες, πάνω από τα ορμητικά νερά, μέσα στα πανύψηλα πλατάνια, έξω από το χρόνο και το χώρο. Και πάνω απ' όλα γνωρίζοντας τους κατοίκους... τους ανθρώπους. Άνθρωποι άλλης εποχής, άλλης λογικής ή ακόμα και καθόλου λογικής, σίγουρα όμως φιλόξενοι, τόσο που να γίνονται οικείοι με το καλημέρα.



Το Ζαγόρι έχει έκταση περίπου 1.000 τ. χλμ. και χωρίζεται σε τρία γεωγραφικά τμήματα: το Δυτικό, το Ανατολικό και το Κεντρικό Ζαγόρι. Κάθε τμήμα έχει τη δική του ξεχωριστή ομορφιά και ιστορία. Το Δυτικό Ζαγόρι, βρίσκεται βορειοδυτικά των Ιωαννίνων και περιλαμβάνει τα υπέροχα ξακουστά χωριά της κοιλάδας του Βοϊδομάτη, που είναι το Μεγάλο και το Μικρό Πάπιγκο, η Αρίστη, ο Βίκος, ο Άγιος Μηνάς και το Μεσοβούνι. Δεκαεννέα χλμ. μετά τα Ιωάννινα και με κατεύθυνση προς Κόνιτσα, στρίβουμε δεξιά. Αφήνοντας πίσω μας το ορεινό λεκανοπέδιο αρχίζουμε να ανηφορίζουμε προς τα κεντρικά Ζαγοροχώρια. Το Πάπιγκο (980 μ. υψόμετρο) είναι από τα ωραιότερα χωριά του Ζαγορίου, χτισμένο στους πρόποδες της Αστράκας, αποτελείται από δύο «μαχαλάδες», το Μεγάλο και το Μικρό Πάπιγκο (4χλμ. απόσταση το ένα από το άλλο).

Μετά από μια βόλτα στην πλατεία, αξίζει να αναζητήσετε τις εκκλησίες και τα αρχοντικά, τα περισσότερα από τα οποία ακολουθούν την παραδοσιακή ηπειρώτικη αρχιτεκτονική. Η διαρρύθμιση του χωριού έχει ως εξής: στο κέντρο, βρίσκεται η μεγάλη πλατεία του χωριού, το Μεσοχώρι, ο πυρήνας της κοινωνικής δράσης, όπου και τα εστιατόρια. Ψητά κρέατα, σούπες και πίτες είναι σήματα κατατεθέντα της Ηπείρου.


Τα σπίτια απλώνονται γύρω από το μεσοχώρι, χτισμένα σε γειτονιές -μαχαλάδες-. Μεταξύ τους συνδέονται με πεζοδρομημένα καλντερίμια. Οι οικισμοί είναι αναγερμένοι σύμφωνα με τη διαμόρφωση του εδάφους, σε σημεία που το έδαφος είναι έντονα κατηφορικό, κυριαρχούν οι λοξές -ως προς τον άξονα του δρόμου- αυλόθυρες των σπιτιών. Το κυρίως σπίτι είναι συνήθως τετράγωνο σε τρία επίπεδα. Το κατώτερο επίπεδο, το υπόγειο του σπιτιού ή αλλιώς «αχούρι» έχει πάντοτε την κλίση του εδάφους. Η ενδιάμεση στάθμη, στην οποία βρίσκεται και η είσοδος του σπιτιού, περιλαμβάνει το χαγιάτι (χώρος υποδοχής), αποθηκευτικούς χώρους, το μαντζάτο (δωμάτιο υποδοχής και ύπνου) και τη σκάλα, που οδηγεί στο ανώτατο πάτωμα του σπιτιού, όπου βρίσκονται δύο μαντζάτο και η «κρεβάτα» (η καλή κρεβατοκάμαρα του σπιτιού). Σε αυτόν τον όροφο επίσης βρίσκεται και το μαγειρείο. Χαρακτηριστικά της Ζαγορίσιας παράδοσης είναι οι μουσάντρες (πολυτελή ξύλινα χωρίσματα) και οι οροφές, όλες περίτεχνα διακοσμημένες από ξυλόγλυπτα. Εξαιρετικά διαδεδομένο είναι και το μπλε χρώμα των τοίχων, που συνήθως είναι ελαιοχρωματισμένοι.



Ακολουθώντας μικρούς δρόμους και μονοπάτια, επιβάλλεται να επισκεφτεί κανείς τις πηγές του Βοϊδομάτη, το φυσικό κολυμβητήριο στο «Ρογγοβό» και το καταφύγιο του Ορειβατικού Συλλόγου στην Αστράκα. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εκκλησίες του Αγίου Βλασίου (19ου αιώνα) -με σπάνια αρχιτεκτονική και αγιογραφίες 100 ετών-, της Κοίμησης Θεοτόκου (18ου αιώνα), του Αγίου Γεωργίου (18ου αιώνα) και των Αγίων Ταξιαρχών (19ου αιώνα), καθώς και το παραδοσιακό γεφύρι στην είσοδο του χωριού. Από το Μεγάλο Πάπιγκο και περνώντας στα αριστερά ένα γεφυράκι και τις μικρές λίμνες, βρίσκουμε μετά από 2 χλμ. το Μικρό Πάπιγκο. Στο τέλος του ίδιου δρόμου ξεκινάει το μικρό μονοπάτι το οποίο μας οδηγεί στην ξακουστή Δρακολίμνη. Χρειάζονται αρκετές ώρες ανάβασης, το θέαμα, όμως, αποζημιώνει.

Η Δρακόλιμνη μια μοναδική νότα, συμβάλει και αυτή με τη σειρά της, στη μαγεία του πανέμορφου αυτού τοπίου. Η μαγεία του άγνωστου, το αμέτρητο βάθος της, οι μύθοι που την ακολουθούν, όλα αυτά συνθέτουν τη μοναδικότητα του παρθένου τοπίου. Για να τη φτάσεις απαιτούνται πολλές ώρες, ενώ η καλύτερη εποχή για να ανέβεις χωρίς περιπέτειες είναι τους καλοκαιρινούς και φθινοπωρινούς μήνες. Απαραίτητο για την ανάβαση είναι ένα άδειο μπουκάλι νερό... οι πηγές είναι πολλές και το νερό πόσιμο. Το καταφύγιο που βρίσκεται στο τέλος της διαδρομής παραμένει ανοικτό τους περισσότερους μήνες του έτους...


*Τόποι: Στο αρχείο του Ως3.

 

 

 
Φεβρουάριος 2017
Editorial
Περιεχόμενα
Παράθυροiμεiθέα
του Γιώργου Ανδρέου
Διογένους Λέξεις
του Διογένη Δασκάλου
Ρεύμα...
του Σπύρου Ορνεράκη
Σκάντζα Βάρδια
του Μπάμπη Ξαρχάκου
Ζαπink
του Soloup
Ταξίδιiστοiχρόνο
του Νίκου Ζερβονικολάκη
Χώστρια
Ωστρικήiσκόνη
Συνεντεύξεις
Λόγιαiστοiχαρτί
Πολιτική
ΑποστολήιτουιΩς3
Βιβλίο
Τόπος
Ζωντανόςiπλανήτης
Μουσική
Θέατρο
Κινηματογράφος
Εικαστικά
Χορός
Φωτογραφία

Αφιερώματα
Οι άνθρωποι που ήθελαν
να αλλάξουν τον κόσμο!

Αφιερώματα
Οι άνθρωποι που ήθελαν
να αλλάξουν τον κόσμο!

Αφιερώματα
Οι άνθρωποι που ήθελαν
να αλλάξουν τον κόσμο!

Αφιερώματα
Οι άνθρωποι που ήθελαν
να αλλάξουν τον κόσμο!